Dự thảo Thông tư mới nhất của Bộ Tài chính hướng dẫn kế toán đối với các doanh nghiệp tham gia thị trường tài sản số tuy không áp dụng trực tiếp đối với nhà đầu tư cá nhân, nhưng lại tạo ra những thay đổi quan trọng đối với cách thị trường vận hành. Thông qua việc chuẩn hóa hoạt động kế toán, quản lý tài sản và kiểm soát rủi ro của các doanh nghiệp tài sản số trong giai đoạn thí điểm, Dự thảo được kỳ vọng mang lại nhiều lợi ích gián tiếp nhưng thiết thực cho nhà đầu tư.
Dự thảo yêu cầu các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản số phải quản lý và hạch toán tách biệt tiền, tài sản số của khách hàng với tài sản của chính doanh nghiệp. Quy định này giúp hạn chế rủi ro sử dụng lẫn lộn tài sản, giảm nguy cơ chiếm dụng hoặc mất khả năng thanh toán, một trong những những vấn đề từng gây thiệt hại lớn cho nhà đầu tư trên thị trường tài sản số trong thời gian qua. Khi quyền sở hữu tài sản của khách hàng được ghi nhận rõ ràng và tách bạch trên sổ sách kế toán, khả năng bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư trong các tình huống rủi ro sẽ được tăng cường.
Việc buộc các doanh nghiệp tài sản số tuân thủ Luật Kế toán, chuẩn mực kế toán Việt Nam và chế độ báo cáo tài chính thống nhất sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường. Các khoản doanh thu, chi phí, tài sản tự doanh và dự phòng rủi ro phải được ghi nhận, theo dõi và phản ánh rõ ràng. Dù không trực tiếp lập báo cáo tài chính, nhà đầu tư vẫn được hưởng lợi từ một môi trường thông tin minh bạch hơn, hạn chế tình trạng che giấu rủi ro, thao túng thị trường hoặc xung đột lợi ích giữa doanh nghiệp và khách hàng.
Đọc thêm: Xử phạt 200 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm trong lĩnh vực tài sản mã hoá là "quá nhẹ"
Dự thảo quy định hoạt động tự doanh tài sản số của doanh nghiệp được hạch toán tương tự hoạt động tự doanh chứng khoán, bao gồm yêu cầu theo dõi chi tiết tài sản nắm giữ và trích lập dự phòng rủi ro. Điều này giúp doanh nghiệp nhận diện sớm các rủi ro tài chính phát sinh từ biến động giá tài sản số, đồng thời hạn chế khả năng thua lỗ lớn gây ảnh hưởng lan tỏa đến toàn thị trường. Đối với nhà đầu tư, một thị trường có cơ chế kiểm soát rủi ro tốt hơn sẽ giảm khả năng xảy ra các cú sốc lớn làm gián đoạn giao dịch hoặc mất niềm tin.
Việc tuân thủ các yêu cầu kế toán, quản trị và dự phòng rủi ro có thể làm gia tăng chi phí vận hành của doanh nghiệp tài sản số, và một phần chi phí này có thể được phản ánh vào phí dịch vụ. Tuy nhiên, đổi lại, nhà đầu tư tham gia vào một thị trường có chuẩn mực rõ ràng hơn, an toàn hơn và chuyên nghiệp hơn. Về dài hạn, lợi ích từ việc giảm rủi ro mất tài sản và tăng độ tin cậy của thị trường có thể lớn hơn chi phí phát sinh.
Đọc thêm: Nóng: Bộ Tài chính đã chuẩn bị sẵn cho việc hướng dẫn kế toán thị trường tài sản mã hóa
Việc Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn kế toán riêng cho thị trường tài sản số cho thấy định hướng quản lý ngày càng bài bản và có lộ trình. Điều này khuyến khích nhà đầu tư ưu tiên tham gia các nền tảng giao dịch, tổ chức phát hành hoạt động trong khuôn khổ thí điểm và tuân thủ pháp luật, thay vì các kênh không rõ ràng hoặc tiềm ẩn rủi ro cao. Qua đó, Dự thảo không chỉ mang lại lợi ích trước mắt cho nhà đầu tư, mà còn góp phần xây dựng nền tảng phát triển ổn định và bền vững cho thị trường tài sản số tại Việt Nam.
