Phân bổ ứng dụng blockchain theo từng vùng kinh tế
Theo quy hoạch 5 năm lần thứ 15 về tin học hóa quốc gia được Ủy ban Trung ương về Không gian mạng Trung Quốc công bố ngày 23/10, blockchain được xác định là một trong những cấu phần quan trọng của hạ tầng thông tin thế hệ mới. Kế hoạch đặt công nghệ này trong cùng định hướng phát triển với mạng viễn thông thế hệ mới, hạ tầng điện toán tích hợp và thương mại hóa mạng 6G trước năm 2030.
Mục tiêu xây dựng mạng blockchain quốc gia đã được đề cập trong các định hướng chính sách trước đó, bao gồm kế hoạch phát triển công bố hồi tháng 3 và văn kiện chung của Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc cùng Quốc vụ viện ngày 9/10. Tuy nhiên, quy hoạch mới xác định rõ hơn thời hạn triển khai cũng như các lĩnh vực và khu vực được ưu tiên ứng dụng.
Theo đó, Trung Quốc sẽ đẩy nhanh quá trình hoàn thiện hạ tầng blockchain cốt lõi, kết nối các trung tâm khu vực và phát triển những dịch vụ dùng chung, trong đó có hệ thống định danh số phi tập trung. Công nghệ này dự kiến được ứng dụng rộng hơn trong vận tải hàng hóa, hoạt động thương mại, dịch vụ công, quản lý thuế và các chương trình chuyển đổi phát thải thấp.
Quy hoạch của Trung Quốc xác định những hướng triển khai khác nhau tùy theo đặc điểm kinh tế và nhu cầu phát triển của từng khu vực. Tại khu vực Bắc Kinh, Thiên Tân và Hà Bắc, blockchain sẽ được ứng dụng vào logistics thông minh và kết nối các đầu mối hàng không. Trong khi đó, vùng đồng bằng sông Dương Tử được định hướng mở rộng ứng dụng công nghệ này trong lĩnh vực thương mại và tài chính.
Đối với khu vực Quảng Đông, Hong Kong và Macau, trọng tâm là phát triển các ứng dụng mới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc lưu chuyển dữ liệu xuyên biên giới. Tại Thành Đô và Trùng Khánh, Trung Quốc hướng đến triển khai blockchain trên quy mô lớn trong thương mại, phân phối hàng hóa, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp.
Bên cạnh mở rộng hạ tầng, kế hoạch cũng đề cập đến việc kết hợp blockchain với công nghệ tính toán bảo vệ quyền riêng tư. Hướng tiếp cận này nhằm hỗ trợ chia sẻ và giao dịch dữ liệu an toàn hơn, qua đó thúc đẩy khai thác dữ liệu giữa các tổ chức và lĩnh vực kinh tế.
Blockchain đồng thời được đặt trong chiến lược phát triển các công nghệ cốt lõi có khả năng cạnh tranh quốc tế của Trung Quốc, bên cạnh những lĩnh vực như bán dẫn, màn hình thế hệ mới và trí tuệ nhân tạo (AI).
Phát triển blockchain nhưng không nới lỏng kiểm soát tiền mã hóa
Việc Trung Quốc thúc đẩy xây dựng mạng blockchain quốc gia không đồng nghĩa với thay đổi lập trường đối với tiền mã hóa. Bắc Kinh tiếp tục phân biệt giữa ứng dụng công nghệ sổ cái phân tán phục vụ hạ tầng kinh tế và hoạt động phát hành, giao dịch tài sản mã hóa.
Ngày 6/2/2026, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc cùng 7 cơ quan quản lý khác ban hành quy định nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro liên quan đến tiền mã hóa và token hóa tài sản thực (RWA). Theo định hướng này, các hoạt động kinh doanh liên quan đến tiền mã hóa tại Trung Quốc đại lục tiếp tục bị xác định là hoạt động tài chính bất hợp pháp. Quy định cũng tăng cường quản lý hoạt động token hóa RWA và việc phát hành stablecoin neo theo nhân dân tệ ở nước ngoài khi chưa được cấp phép.
Lập trường trên tiếp nối định hướng được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đưa ra vào tháng 10/2019, khi ông kêu gọi đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng blockchain, coi đây là lĩnh vực quan trọng để nâng cao năng lực công nghệ cốt lõi của đất nước.
Với kế hoạch mới, Trung Quốc tiếp tục thúc đẩy blockchain như một phần của hạ tầng số quốc gia, tập trung vào khả năng ứng dụng trong nền kinh tế và quản lý dữ liệu. Định hướng này cho thấy sự phân tách rõ ràng giữa việc phát triển công nghệ blockchain phục vụ các mục tiêu kinh tế và chính sách kiểm soát hoạt động tiền mã hóa.
