Đọc thêm: Chính phủ phê duyệt đề án phát triển VNeID tầm nhìn đến năm 2045
Mở rộng phạm vi định danh sang năm nhóm đối tượng
Theo thông tin từ cơ quan quản lý, Bộ Công an hiện đang tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đối với Hồ sơ dự án Luật Định danh và xác thực điện tử. Việc tham vấn ý kiến cộng đồng diễn ra kéo dài đến ngày 2 tháng 8 trước khi dự án hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền xem xét. Điểm nổi bật đáng chú ý nhất trong dự thảo lần này chính là đề xuất mở rộng phạm vi định danh điện tử từ cá nhân và tổ chức sang tất cả các thực thể hiện diện trong cả môi trường thực tế lẫn không gian số.
Trong quy định hiện hành, hệ thống định danh quốc gia mới chỉ tập trung phục vụ con người và các tổ chức pháp lý. Dự thảo luật mới đã thiết lập một khung khổ rộng lớn hơn khi bao phủ năm nhóm đối tượng trọng tâm. Nhóm đầu tiên bao gồm cá nhân cùng các cơ quan và tổ chức. Nhóm thứ hai mở rộng tới các đối tượng vật chất cụ thể như sản phẩm, hàng hóa, thiết bị cùng nhiều loại tài sản khác.
Nhóm thứ ba tập trung vào các thực thể phi vật chất bao gồm cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu, hình ảnh, video, phần mềm, dịch vụ số, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ, tài sản số và cả di sản văn hóa phi vật thể. Bên cạnh đó, hai nhóm còn lại được đề xuất định danh bao gồm các sự kiện, giao dịch, hành vi ứng xử cùng với các địa điểm và không gian địa lý.
Đọc thêm: Người dân được hưởng lợi gì khi VNeID được tích hợp công nghệ blockchain?
Tầm quan trọng của việc quản lý vạn vật trong kỷ nguyên số
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra vô cùng mạnh mẽ, việc chỉ quản lý thông tin của con người không còn đáp ứng đủ nhu cầu thực tiễn khi ngày càng có nhiều đối tượng tham gia vào các giao dịch trên mạng. Việc gắn mã nhận diện cho tất cả các thực thể sẽ tạo nên một nền tảng vững chắc giúp Nhà nước theo dõi xuyên suốt toàn bộ quá trình tồn tại của hàng hóa, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc cũng như quản lý tài sản một cách minh bạch.
Giải pháp này không chỉ mang lại hiệu quả cao cho cơ quan quản lý mà còn giúp giảm bớt đáng kể các thủ tục giấy tờ phức tạp, cắt giảm chi phí hành chính cho người dân và doanh nghiệp. Mọi thông tin về tài sản hay sản phẩm sẽ được lưu giữ công khai, rõ ràng, giúp các bên tham gia giao dịch cảm thấy an tâm và thuận tiện hơn.
Đọc thêm: Siêu mạng blockchain Việt Nam VBSN chính thức tích hợp VNeID
Phân chia mô hình cấp mã và vai trò trung tâm của VNeID
Để triển khai ý tưởng này một cách linh hoạt, dự thảo luật đã đưa ra hai mô hình cấp mã định danh bao gồm mã định danh quốc gia và mã định danh tự chủ. Đối với các đối tượng có mức độ rủi ro cao hoặc các dữ liệu cốt lõi liên quan đến an ninh quốc phòng cùng cá nhân, tổ chức, địa điểm và không gian, Nhà nước sẽ trực tiếp đứng ra thực hiện việc định danh.
Đối với những nhóm đối tượng khác, các doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện có thể tham gia cung cấp dịch vụ định danh theo mô hình xã hội hóa hoặc hợp tác giữa công và tư. Ứng dụng VNeID theo định hướng mới sẽ không chỉ dừng lại ở nhiệm vụ lưu giữ thông tin cá nhân mà sẽ trở thành cổng quản lý toàn bộ tài sản, hàng hóa thuộc quyền sở hữu của người dân. Ứng dụng này cũng sẽ tích hợp các tiện ích thiết thực như ký số công cộng, chi trả an sinh xã hội và tiếp nhận thông báo chính thức từ các cơ quan nhà nước.
Tăng cường truy vết an ninh và phù hợp với thông lệ quốc tế
Một điểm đổi mới quan trọng khác trong dự thảo là cơ chế truy vết danh tính điện tử theo trình tự thời gian. Mọi giao dịch tài chính, hoạt động trên mạng hay sự tương tác giữa các tài khoản số đều có thể được lưu trữ và xác thực lịch sử. Kết quả truy vết này được đề xuất sử dụng làm nguồn chứng cứ hợp pháp trong hoạt động tố tụng, hỗ trợ hiệu quả cho việc phát hiện, ngăn chặn tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trực tuyến và gian lận thương mại.
Định hướng mở rộng định danh điện tử của Việt Nam hoàn toàn phù hợp với xu hướng chung trên thế giới. Điển hình như Liên minh châu Âu đang đẩy mạnh áp dụng cơ chế Hộ chiếu sản phẩm kỹ thuật số, yêu cầu lưu trữ và truy xuất toàn bộ thông tin về vòng đời sản phẩm, dự kiến sẽ bắt buộc áp dụng cho nhiều nhóm hàng hóa từ năm 2027.
