Trung Quốc trở thành điểm nóng của nạn rửa tiền điện tử

Quy mô rửa tiền bằng tiền điện tử trên toàn cầu đang tăng với tốc độ đáng báo động. Nếu như năm 2020, tổng giá trị các dòng tiền điện tử có nguồn gốc bất hợp pháp chỉ ở mức khoảng 10 tỷ USD, thì đến năm 2025, con số này đã vọt lên hơn 82 tỷ USD, theo các ước tính mới nhất.

Đáng chú ý, các mạng lưới rửa tiền sử dụng tiếng Trung hiện đóng vai trò đặc biệt lớn trong bức tranh này. Theo dữ liệu từ Chainalysis, riêng trong năm 2025, các mạng lưới này đã xử lý khoảng 16 tỷ USD tiền điện tử phi pháp, tương đương gần 20% tổng giá trị rửa tiền điện tử toàn cầu.

Chainalysis nhận định tốc độ mở rộng của các mạng lưới rửa tiền tiền điện tử nhanh gấp hàng nghìn lần so với các mô hình rửa tiền truyền thống. Xu hướng này cho thấy tội phạm đang ngày càng né tránh các nền tảng tập trung, nơi tài sản có thể bị giám sát hoặc phong tỏa để chuyển sang những kênh khó kiểm soát hơn.

Theo các cuộc điều tra, phần lớn hoạt động rửa tiền diễn ra trên các nền tảng nhắn tin, đặc biệt là Telegram. Tại đây, các nhóm rửa tiền kết hợp với những dịch vụ bảo lãnh hoạt động tương tự mô hình ký quỹ trung gian, giúp các giao dịch diễn ra an toàn và kín kẽ hơn đối với các bên tham gia.

Chainalysis cho biết đơn vị này đã xác định được khoảng 1.800 ví tiền điện tử hoạt động thường xuyên trong các mạng lưới rửa tiền này, với tổng giá trị giao dịch bất hợp pháp ước tính lên tới khoảng 44 triệu USD mỗi ngày.

Sự gia tăng mạnh mẽ không chỉ phản ánh thanh khoản ngày càng lớn của thị trường tiền điện tử, mà còn cho thấy các dịch vụ rửa tiền đã trở nên bài bản, chuyên nghiệp và thậm chí công khai hơn. Nhiều hoạt động hiện được tổ chức trực tiếp trên các nền tảng nhắn tin và diễn ra ngay trên chuỗi khối, thay vì thông qua các sàn giao dịch tập trung như Binance hay Bing X.

Đáng lo ngại hơn, các mạng lưới rửa tiền sử dụng tiếng Trung đang phát triển nhanh hơn cả những kênh rửa tiền thông qua sàn giao dịch tập trung lẫn các giao thức tài chính phi tập trung. Hệ sinh thái này xoay quanh các nền tảng bảo lãnh, nổi bật là Huione và Xinbi, đóng vai trò kết nối người có nhu cầu rửa tiền với các bên cung cấp dịch vụ. Những nền tảng này vận hành cơ chế ký quỹ và hệ thống đánh giá uy tín, giúp dòng tiền bất hợp pháp được luân chuyển trơn tru.

Theo Chainalysis, các mạng lưới rửa tiền này được cấu thành từ sáu nhóm dịch vụ chính, bao gồm các “cò mồi” chuyên cung cấp sẵn tài khoản ngân hàng và ví tiền điện tử, các mạng lưới chuyển tiền ngầm, cũng như các điểm giao dịch không chính thức bên ngoài sàn. Đặc biệt, một số dịch vụ được gọi là “Black U” còn công khai mua bán tiền điện tử có nguồn gốc phạm pháp với mức giá thấp hơn thị trường.

Dù cơ quan chức năng tại một số quốc gia đã tiến hành triệt phá và làm gián đoạn hoạt động của một số nền tảng, tác động lâu dài đối với toàn bộ hệ sinh thái rửa tiền vẫn khá hạn chế. Các đối tượng nhanh chóng chuyển sang những kênh khác để tiếp tục hoạt động.

Theo các chuyên gia, tội phạm tiền điện tử thường có mối liên hệ chặt chẽ với các tổ chức tội phạm ngoài không gian phi tập trung, bao gồm các đường dây lừa đảo và tội phạm mạng. Điều này khiến việc truy quét và triệt phá trở nên đặc biệt khó khăn. Chainalysis cũng chỉ ra rằng sự chênh lệch trong khung pháp lý giữa các quốc gia, rào cản biên giới, việc chia sẻ thông tin còn hạn chế và năng lực truy vết tiền điện tử chưa đồng đều đang vô tình tạo ra môi trường thuận lợi cho các mạng lưới rửa tiền phát triển.

Trước đó, Chainalysis từng cảnh báo các hình thức lừa đảo tiền điện tử ngày càng tinh vi và khó phát hiện hơn, đặc biệt khi tội phạm mở rộng hoạt động sang lĩnh vực DeFi. Việc tận dụng các sàn giao dịch phi tập trung đang giúp các đối tượng xấu che giấu nguồn gốc dòng tiền hiệu quả hơn, đặt ra thách thức ngày càng lớn cho cơ quan quản lý trên toàn cầu.