Dù là quốc gia có cộng đồng người dùng tiền điện tử lớn nhất thế giới, Ấn Độ vẫn đang đối mặt với bài toán nan giải trong việc thu thuế từ lĩnh vực này khi phần lớn giao dịch chưa được kê khai với cơ quan chức năng.
Theo các tài liệu của cơ quan thuế Ấn Độ được Reuters trích dẫn, chỉ dưới 25% trong tổng số khoảng 645.000 cá nhân phát sinh giao dịch tiền điện tử trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2023 đã khai báo các hoạt động này trong hồ sơ thuế. Con số trên phản ánh khoảng cách đáng kể giữa quy mô thị trường tài sản số và hiệu quả quản lý của cơ quan chức năng.
Cơ quan thuế Ấn Độ cho biết việc giám sát các giao dịch tiền điện tử vẫn gặp nhiều trở ngại do nhà đầu tư ngày càng có xu hướng sử dụng các sàn giao dịch đặt ở nước ngoài, ví tự lưu ký và hình thức giao dịch ngang hàng. Những phương thức này khiến dòng tiền trở nên khó theo dõi hơn, làm giảm hiệu quả trong công tác xác định nghĩa vụ thuế.
Báo cáo cũng cho thấy sức hút của thị trường tiền điện tử tại Ấn Độ vẫn tiếp tục gia tăng. Tính đến cuối tháng 5, quốc gia này được ước tính có khoảng 39 triệu người sở hữu tài sản số, với tổng giá trị nắm giữ vượt 2,1 tỷ USD. Điều này cho thấy tốc độ phát triển của thị trường đang nhanh hơn đáng kể so với khả năng quản lý và thu thuế của cơ quan nhà nước.
Những số liệu mới càng làm nổi bật cuộc tranh luận kéo dài về cách thức quản lý tài sản số tại Ấn Độ. Nếu trước đây các nhà hoạch định chính sách chủ yếu lo ngại tác động của tiền điện tử đối với ổn định tài chính và chính sách tiền tệ, thì hiện nay nguy cơ thất thu ngân sách từ các giao dịch chưa được kê khai cũng trở thành một vấn đề cấp bách.
Theo Chỉ số chấp nhận tiền mã hóa toàn cầu năm 2025, Ấn Độ hiện là quốc gia dẫn đầu thế giới về mức độ phổ biến của hoạt động sở hữu và giao dịch tiền điện tử. Tuy nhiên, vị thế này cũng kéo theo áp lực lớn đối với cơ quan quản lý trong việc xây dựng cơ chế giám sát phù hợp.
Diễn biến trên xuất hiện chỉ vài ngày sau khi Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) tiếp tục tái khẳng định lập trường thận trọng đối với tài sản số. Trong báo cáo công bố ngày 3/7, RBI khuyến nghị các nhà hoạch định chính sách duy trì sự tách biệt giữa hệ thống ngân hàng với tiền điện tử cũng như các stablecoin do khu vực tư nhân phát hành.
Ngân hàng trung ương cho rằng phương án cấm tiền điện tử vẫn nên được xem là một lựa chọn chính sách, đồng thời đề xuất hạn chế việc sử dụng các tài sản số trong thanh toán nhằm giảm thiểu nguy cơ đối với hệ thống tài chính và chủ quyền tiền tệ. Không chỉ Ấn Độ, nhiều quốc gia khác cũng đang gặp khó trong việc đưa các giao dịch tiền điện tử vào khuôn khổ quản lý thuế.
Tại Israel, chương trình khuyến khích người dân tự nguyện kê khai lợi nhuận từ tiền điện tử, được triển khai từ tháng 8/2025, cũng chưa mang lại kết quả như mong đợi. Ban đầu, Cơ quan Thuế Israel kỳ vọng chương trình sẽ giúp thu về từ 2 đến 3 tỷ shekel tiền thuế, đồng thời miễn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với những tài sản chưa từng được khai báo.
Tuy nhiên, đến nay chỉ có 289 hồ sơ được nộp với tổng giá trị tài sản khoảng 676,5 triệu shekel, mang lại số thuế ước tính khoảng 40,9 triệu shekel, thấp hơn rất nhiều so với mục tiêu đề ra.
Theo các chuyên gia thuế được báo Globes dẫn lời, một trong những nguyên nhân khiến chương trình kém hiệu quả là quy định không cho phép người tham gia kê khai dưới hình thức ẩn danh. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư e ngại công khai các khoản tài sản tiền điện tử chưa từng được báo cáo với cơ quan chức năng trước đây.
