Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 15/2026 nhằm hướng dẫn chi tiết cách hạch toán kế toán cho các đơn vị tham gia thị trường tài sản mã hóa. Đây là bước đi quan trọng để cụ thể hóa Nghị quyết 05 về việc triển khai thí điểm loại hình tài sản mới này tại Việt Nam. Văn bản pháp lý này không chỉ giúp các doanh nghiệp có bộ khung vận hành chuẩn mực mà còn mang lại sự an tâm cho người dân khi tham gia vào thị trường đầy biến động.
Bảo vệ nhà đầu tư bằng việc quản lý tài sản riêng biệt
Một trong những nội dung trọng tâm của quy định mới là yêu cầu các sàn giao dịch phải tách biệt hoàn toàn tài sản của khách hàng ra khỏi nguồn vốn của chính doanh nghiệp đó. Quy định này ra đời nhằm ngăn chặn rủi ro từ việc các sàn giao dịch tự ý sử dụng tiền của người dùng vào các mục đích riêng dẫn đến nguy cơ mất khả năng thanh toán.
Bài học từ những sự cố đổ vỡ lớn trên thị trường quốc tế trong quá khứ đã thúc đẩy cơ quan quản lý đưa ra rào cản kỹ thuật này. Việc quản lý tài sản theo cơ chế riêng biệt đảm bảo rằng trong mọi tình huống phát sinh thì quyền lợi của người tham gia luôn được đặt lên hàng đầu và không bị ảnh hưởng bởi tình hình kinh doanh của đơn vị vận hành sàn.
Minh bạch hóa dòng tiền từ việc phát hành mã thông báo
Đối với các đơn vị thực hiện gọi vốn thông qua việc phát hành mã thông báo hay còn gọi là token thì quy định mới yêu cầu phải ghi nhận số tiền thu được là một khoản nợ trên sổ sách kế toán. Điều này có nghĩa là doanh nghiệp không được phép coi đây là doanh thu hay lợi nhuận ngay lập tức để thực hiện việc chi tiêu hay chia lợi tức cho các thành viên.
Việc quản lý chặt chẽ cách ghi nhận dòng tiền này giúp đảm bảo tính bền vững cho tình hình tài chính của doanh nghiệp. Đồng thời quy định cũng buộc các tổ chức phải có trách nhiệm cao hơn với nguồn vốn huy động được từ cộng đồng và phải có lộ trình sử dụng vốn rõ ràng được ghi nhận chính xác trong báo cáo tài chính hằng năm.
Thời gian triển khai và những nhóm đối tượng chịu ảnh hưởng
Thông tư 15 bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 4 tháng 3 năm 2026 và sẽ được áp dụng xuyên suốt cho năm tài chính 2026 trở đi cho đến khi có những văn bản mới thay thế. Các đối tượng chịu sự điều chỉnh trực tiếp bao gồm các sàn giao dịch cùng các tổ chức phát hành và những nhà đầu tư tổ chức đang hoạt động hợp pháp tại Việt Nam.
Việc chuẩn hóa quy trình kế toán không chỉ giúp cơ quan nhà nước dễ dàng giám sát mà còn hỗ trợ người dân dễ dàng đánh giá năng lực tài chính của các tổ chức mã hóa. Đây được xem là một bước tiến lớn trong lộ trình chuyên nghiệp hóa thị trường tài sản số tại nước ta trong giai đoạn tới.
