Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số đã được bổ sung vào danh mục thu nhập chịu thuế. Cụ thể, khoản 2 Điều 19 và khoản 2 Điều 27 quy định cá nhân cư trú và không cư trú phải nộp thuế thu nhập cá nhân với mức 0,1% tính trên giá chuyển nhượng tài sản số.
Cách tính này tương đồng với cơ chế thu thuế đối với hoạt động chuyển nhượng chứng khoán. Thay vì xác định số thuế dựa trên phần lợi nhuận sau khi trừ giá vốn, mức thuế được tính trực tiếp trên giá trị giao dịch. Điều này tạo ra cách tiếp cận thống nhất hơn giữa các kênh đầu tư, đồng thời giúp cơ quan quản lý có cơ sở xác định nghĩa vụ thuế từ hoạt động mua bán tài sản số.
Bên cạnh quy định về thuế, Việt Nam cũng đang từng bước thiết lập cơ chế giám sát đối với thị trường tài sản mã hóa. Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa quy định thời gian thực hiện trong 5 năm, với sự tham gia của các tổ chức cung cấp dịch vụ được Bộ Tài chính cấp phép.
Các đơn vị này có trách nhiệm xác minh danh tính khách hàng, quản lý riêng biệt tài sản của nhà đầu tư và tài sản của doanh nghiệp, theo dõi hoạt động giao dịch cũng như thực hiện nghĩa vụ thu và nộp thuế theo quy định. Đây được xem là một trong những cơ chế quan trọng nhằm tăng khả năng kiểm soát dòng tiền và hạn chế tình trạng thất thu ngân sách.
Đối với nhà đầu tư nước ngoài, Nghị quyết 05 cũng yêu cầu sử dụng tài khoản thanh toán chuyên dùng bằng đồng Việt Nam tại ngân hàng được phép hoạt động ngoại hối để thực hiện các giao dịch liên quan đến tài sản mã hóa. Nội dung chuyển tiền phải ghi rõ mục đích, tạo điều kiện cho ngân hàng đối chiếu và lưu trữ chứng từ giao dịch.
Song song với việc xác định nghĩa vụ tài chính, hành lang pháp lý cũng bổ sung các chế tài đối với những hành vi vi phạm. Theo Nghị định 284/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền tối đa trong lĩnh vực này là 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân. Riêng hành vi cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp phép có thể bị phạt từ 180 triệu đến 200 triệu đồng.
Những quy định về thuế, điều kiện hoạt động và giám sát giao dịch cho thấy Việt Nam đang từng bước đưa thị trường tài sản số vào khuôn khổ quản lý chính thức. Việc áp dụng nghĩa vụ thuế tương đồng với các kênh đầu tư khác không chỉ hướng tới bảo đảm nguồn thu ngân sách mà còn đặt hoạt động đầu tư tài sản số trong một môi trường pháp lý có nguyên tắc và trách nhiệm rõ ràng hơn.
