Mất thanh khoản, thị trường altcoin rơi vào tình trạng tồi tệ hơn cả thảm họa FTX

Thị trường tiền mã hóa tiếp tục chìm trong áp lực sau cú sập mạnh ngày 10 tháng 10 năm 2025. Đây là một phiên giao dịch được cho là bước ngoặt khiến cấu trúc thanh khoản của altcoin bị tổn thương nghiêm trọng. Chỉ trong thời gian ngắn, nhiều altcoin lao dốc tới 98% giá trị, kéo theo tổn thất nặng nề cho các công ty tạo lập thị trường và làm xói mòn niềm tin vốn đã mong manh của nhà đầu tư.

Dữ liệu mới nhất từ CryptoQuant cho thấy 38% altcoin trên thị trường hiện đang giao dịch gần mức giá đáy lịch sử (ATL). Tỷ lệ này cao hơn cả mức 37,8% ghi nhận ngay sau sự kiện sụp đổ của FTX vào tháng 11/2022. Đây là tỷ lệ cao nhất trong toàn bộ chu kỳ hiện tại, phản ánh mức độ suy kiệt sâu rộng của thị trường altcoin.

Chỉ báo “tỷ lệ altcoin gần ATL” vốn được xem là thước đo mức độ đầu hàng của thị trường. Mỗi khi tỷ lệ này tăng vọt, đó thường là dấu hiệu của một giai đoạn hoảng loạn diện rộng hoặc mất thanh khoản nghiêm trọng. Lần gần nhất chỉ số tiệm cận vùng cực đoan là tháng 4/2025 ở mức 35%, nhưng hiện tại con số 38% cho thấy mức độ tổn thương còn sâu hơn cả thời kỳ hậu FTX. Có thời điểm tỷ lệ này lên tới hơn 40% trong năm 2026.

Cú sập 10/10 được nhiều nhà đầu tư cho là nguyên nhân chính, khi không chỉ khiến giá lao dốc mà còn làm lộ rõ sự mong manh của hệ sinh thái altcoin. Khi nhiều token giảm tới 90-98% chỉ trong thời gian ngắn, các công ty tạo lập thị trường, vốn đóng vai trò duy trì thanh khoản và ổn định biên độ dao động rơi vào tình trạng thua lỗ nặng. Việc rút lui hoặc thu hẹp hoạt động của nhóm này càng khiến thanh khoản thị trường cạn kiệt, tạo thành vòng xoáy giảm giá tự củng cố.

Áp lực càng gia tăng khi Bitcoin cũng suy yếu mạnh. Trong tháng 2, Bitcoin giảm 14,85% và mất tới 47,28% so với đỉnh thiết lập vào tháng 10. Đà giảm của đồng tiền số dẫn dắt thị trường đã kéo theo làn sóng bán tháo lan rộng sang altcoin, nhóm tài sản vốn nhạy cảm hơn nhiều trước biến động dòng tiền.

Đồ thị Total 3 đại diện cho vốn hóa của thị trường altcoin đã liên tục đi xuống kể từ đầu tháng 10 năm 2025. Điều này cho thấy dòng tiền đầu cơ đang rút khỏi phân khúc rủi ro cao, trong khi nhà đầu tư có xu hướng chuyển sang các kênh truyền thống như cổ phiếu hoặc hàng hóa trong bối cảnh bất ổn vĩ mô và địa chính trị leo thang.

So với năm 2022, thị trường hiện tại không chứng kiến một sự kiện phá sản dây chuyền quy mô lớn như thời điểm Terra hay FTX, nhưng mức độ suy giảm của altcoin thậm chí còn khốc liệt hơn. Nếu năm 2022 là khủng hoảng niềm tin do sự đổ vỡ hệ thống, thì giai đoạn hiện nay là cuộc thanh lọc thanh khoản, nơi các dự án yếu kém bị loại bỏ trong môi trường thiếu dòng tiền và thiếu động lực tăng trưởng.

Dù vậy, lịch sử thị trường tiền mã hóa cho thấy các giai đoạn cực đoan thường mở đường cho chu kỳ mới. Khi tỷ lệ altcoin tiệm cận ATL tăng lên mức kỷ lục, thị trường đang phản ánh trạng thái bi quan sâu sắc. Với những nhà đầu tư dài hạn và có khả năng chọn lọc dự án, đây có thể là thời điểm hình thành nền giá cho chu kỳ tiếp theo.

Altcoin đang trải qua phép thử khắc nghiệt nhất kể từ sau cú sập FTX. Thanh khoản suy yếu, niềm tin bị bào mòn và dòng tiền rút lui đã đẩy thị trường vào tình trạng còn nghiêm trọng hơn cả thảm họa năm 2022. Tuy nhiên, trong logic của thị trường tài chính, chính những thời điểm tưởng chừng tăm tối nhất lại thường là lúc chu kỳ mới bắt đầu được gieo mầm.