Những mạng lưới này, được Chainalysis gọi là CMLN, chiếm gần 20% toàn bộ hệ sinh thái tiền mã hóa phi pháp trong năm 2025, với tổng giá trị mà Chainalysis ước tính vượt 82 tỷ USD.
Theo báo cáo, các tổ chức tội phạm này chủ yếu hoạt động thông qua các kênh và nhóm trò chuyện trên nền tảng nhắn tin Telegram. Tại đây, các đối tượng rửa tiền công khai chào mời dịch vụ tới khách hàng tiềm năng, kèm theo hình ảnh những xấp tiền mặt lớn và lời chứng thực công khai nhằm chứng minh thanh khoản cũng như “chất lượng dịch vụ”.
Những kênh này, thường được gọi là các nền tảng “bảo chứng”, hoạt động như trung tâm tiếp thị hoặc dạng dịch vụ ký quỹ không chính thức, kết nối người cung cấp dịch vụ với khách hàng. Dù không trực tiếp kiểm soát các giao dịch, Chainalysis cho biết đây là tuyến trung chuyển chính để các thương vụ phi pháp được dàn xếp.
Không chỉ rửa tiền, các nền tảng này còn là nơi diễn ra nhiều hoạt động phạm pháp khác, bao gồm buôn người và mua bán thiết bị Starlink được sử dụng tại các trung tâm lừa đảo ở Đông Nam Á, theo ông Andrew Fierman, Giám đốc bộ phận tình báo an ninh quốc gia của Chainalysis. Ông cho biết nhóm khách hàng của các mạng lưới này trải dài từ các băng nhóm tội phạm có tổ chức cho tới những tác nhân nhà nước đang chịu lệnh trừng phạt.
“Chúng tôi đã chứng kiến mọi thứ, từ dòng tiền liên quan đến Triều Tiên và các vụ tấn công mạng của nước này, cho tới hàng loạt hoạt động phi pháp khác”, Fierman nói với CNBC.
Theo ông Mark Button, giáo sư tội phạm học tại Đại học Portsmouth, các nền tảng Telegram dạng này là phương tiện phổ biến của các mạng lưới tội phạm trên toàn cầu. Ông cho biết đã nghiên cứu những mô hình tương tự tại Ấn Độ và Tây Phi.
Báo cáo của Chainalysis xác định 6 kỹ thuật chính mà các mạng lưới rửa tiền dùng tiếng Trung sử dụng để “làm sạch” dòng tiền, phần lớn dựa vào tài sản số như tiền mã hóa nhằm dịch chuyển vốn một cách kín đáo.
Theo Fierman, tiền mã hóa hấp dẫn các đối tượng phạm pháp nhờ tính thanh khoản cao, dễ sử dụng và mức độ ẩn danh tương đối, đặc biệt với những người muốn tránh nguy cơ tài sản bị phong tỏa trên các nền tảng tài chính truyền thống.
Các đồng stablecoin như USDT của Tether hay USDC của Circle được thiết kế để giữ giá trị ổn định so với một tài sản tham chiếu, thường là tiền pháp định như USD. Mức biến động thấp hơn so với các đồng tiền mã hóa như Bitcoin hay Ethereum giúp giảm chi phí giao dịch.
“Nếu đã tham gia vào hoạt động phi pháp, điều cuối cùng bạn muốn là mất thêm tiền”, Fierman nói. “Bạn đã phải trả chi phí cho quá trình rửa tiền rồi, nên không ai muốn gặp một tuần tồi tệ với Bitcoin và mất thêm 10% giá trị tài sản”.
Casino, tiền mã hóa và tội phạm
Theo Button, nhiều nhóm tội phạm có tổ chức sử dụng dịch vụ rửa tiền bằng tiền mã hóa đồng thời cũng trung chuyển dòng tiền qua các doanh nghiệp có vẻ hợp pháp. “Casino là công cụ kinh điển để rửa tiền từ các hoạt động phạm pháp”, ông nói, đồng thời cho biết việc thổi phồng doanh thu là cách làm phổ biến của các băng nhóm này.
Kể từ ít nhất năm 2022, Đông Nam Á bắt đầu nổi lên như một trung tâm casino, cả có giấy phép lẫn không phép, với mối liên hệ ngày càng rõ với tội phạm có tổ chức, theo báo cáo năm 2024 của Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm.
Dù nghiên cứu tập trung vào các mạng lưới sử dụng tiếng Quan Thoại làm ngôn ngữ chính, nhiều giao dịch lại có nguồn gốc ngoài Trung Quốc, bao gồm Campuchia và Myanmar, nơi các băng nhóm tội phạm điều hành những trung tâm lừa đảo quy mô lớn, Fierman cho biết.
“Trung Quốc thực tế đã rất quyết liệt trong việc trấn áp các hình thức lừa đảo này, vì họ không dung thứ cho tội phạm có tổ chức”, Button nhận định.
Hôm thứ Năm, Tân Hoa Xã đưa tin Trung Quốc đã thi hành án tử hình đối với 11 thành viên của một đường dây lừa đảo có trụ sở tại Myanmar, với các tội danh bao gồm cố ý giết người, cố ý gây thương tích, giam giữ trái phép, lừa đảo và tổ chức casino.
Trung Quốc hiện áp dụng các quy định nghiêm ngặt về chống rửa tiền và đã cấm giao dịch tiền mã hóa từ năm 2021, với lý do loại tài sản này bị lợi dụng cho các hoạt động tội phạm có tổ chức. Hệ quả là nhiều nhóm tội phạm Trung Quốc đã chuyển hoạt động sang các quốc gia Đông Nam Á như Campuchia và Myanmar, nơi luật pháp lỏng lẻo hơn và tình trạng tham nhũng địa phương tạo điều kiện cho chúng hoạt động dễ dàng, theo Button.
Dù các cơ quan chức năng đã chủ động siết chặt kiểm soát các đường dây tội phạm xuyên quốc gia, việc thực thi vẫn gặp nhiều khó khăn do mức độ tinh vi của các mạng lưới này và sự phức tạp trong phối hợp xuyên biên giới.
“Đây là những tổ chức rất lớn, có nguồn lực dồi dào. Không phải chỉ là vài tên tội phạm hoạt động trong một căn hộ chật hẹp”, Button nói.
Chainalysis ước tính các mạng lưới rửa tiền sử dụng tiếng Trung đã hợp thức hóa trung bình khoảng 44 triệu USD mỗi ngày trong năm 2025. Dù vậy, Fierman cho rằng nhiều mạng lưới trong số này vẫn sẽ tiếp tục né tránh sự truy quét. “Đó là cách các đối tượng phi pháp tồn tại. Họ liên tục thích nghi, và khi một con đường bị phát hiện, họ sẽ nhanh chóng chuyển sang con đường khác”.
Theo CNBC
