Giá năng lượng đẩy lạm phát Mỹ lên cao
Báo cáo công bố ngày 14/10 của Bộ Lao động Mỹ cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 9 tăng 3,7% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức 3,4% của tháng 8. Tính theo tháng, CPI tăng 0,6%, tăng tốc so với mức 0,4% ghi nhận trong kỳ trước.
Trong khi đó, CPI lõi, thước đo loại trừ giá thực phẩm và năng lượng, tăng 2,6% so với cùng kỳ năm ngoái, cao hơn mức 2,4% của tháng 8. So với tháng trước, chỉ số này tăng 0,3%, tương đương mức tăng của kỳ báo cáo trước.
Diễn biến trên cho thấy áp lực giá cả tại Mỹ vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn, dù lạm phát đã giảm đáng kể so với mức đỉnh 9,1% vào năm 2022. Đặc biệt, giá năng lượng tiếp tục trở thành yếu tố gây sức ép lên chi phí sinh hoạt trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran làm gián đoạn nguồn cung dầu khí.
Giá xăng tại Mỹ tăng khoảng 9% trong tháng 9 so với tháng trước, trở thành một trong những nguyên nhân chính khiến CPI tăng nhanh hơn. Chi phí nhiên liệu leo thang cũng tác động đến ngành hàng không, đẩy giá vé máy bay lên cao hơn khoảng 23% so với cùng kỳ năm ngoái.
Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến người tiêu dùng, giá năng lượng tăng còn khiến doanh nghiệp phải đối mặt với chi phí vận hành và vận chuyển lớn hơn. Một số công ty đã bắt đầu điều chỉnh giá bán để bù đắp áp lực chi phí đầu vào. PepsiCo gần đây thông báo tăng giá một số sản phẩm đồ ăn nhẹ và đồ uống, trong đó có Doritos, Ruffles và Sun Chips. Theo doanh nghiệp, chi phí nhiên liệu, nhôm và nguyên liệu thực phẩm gia tăng là những yếu tố thúc đẩy quyết định này.
Bên cạnh năng lượng, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) cũng góp phần làm tăng nhu cầu đối với chip và các linh kiện điện tử. Giá một số sản phẩm công nghệ vì thế chịu thêm sức ép, trong đó có máy chơi game, máy tính xách tay và điện thoại thông minh. Những diễn biến này cho thấy lạm phát không chỉ chịu tác động từ giá nhiên liệu mà còn phản ánh sự gia tăng chi phí trên nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Fed đối mặt áp lực lãi suất, thị trường tiền điện tử phản ứng
Số liệu CPI mới nhất đặt Fed trước bài toán khó khi ngân hàng trung ương Mỹ phải cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và nguy cơ làm chậm tăng trưởng kinh tế. Nếu áp lực giá cả tiếp tục kéo dài, cơ quan này có thể phải duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt lâu hơn dự kiến.
Tuy nhiên, việc tăng lãi suất không đồng nghĩa với khả năng giải quyết trực tiếp những nguyên nhân gây lạm phát từ phía nguồn cung. Khi giá dầu khí tăng do gián đoạn chuỗi cung ứng, chi phí vay vốn cao hơn khó có thể nhanh chóng khắc phục tình trạng thiếu hụt hàng hóa và năng lượng.
Theo những nhận định được đưa ra trước đó, một trong những mối quan tâm của giới hoạch định chính sách là ngăn đà tăng giá nhiên liệu lan rộng sang các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác. Đây cũng là yếu tố khiến các báo cáo lạm phát tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc định hình kỳ vọng về chính sách tiền tệ Mỹ.
Thị trường hiện theo dõi sát cuộc họp chính sách dự kiến diễn ra trong hai ngày 27–28/10. Dữ liệu CPI mới có thể khiến nhà đầu tư điều chỉnh dự báo về thời điểm và mức độ thay đổi lãi suất của Fed trong những tháng cuối năm. Sau khi báo cáo lạm phát được công bố, thị trường tiền điện tử ghi nhận phản ứng tiêu cực. Bitcoin giảm hơn 3%, trong khi Ethereum mất gần 6% giá trị.
Diễn biến này phản ánh tâm lý thận trọng của nhà đầu tư trước nguy cơ lãi suất duy trì ở mức cao hoặc tiếp tục tăng. Dữ liệu từ CME FedWatch cũng cho thấy xác suất thị trường đặt cược vào khả năng Fed tăng lãi suất trong cuộc họp tiếp theo đã tăng từ 22,1% lên 27,1%.
Lãi suất cao thường gây sức ép lên các tài sản rủi ro như tiền điện tử do làm tăng chi phí vốn và khiến những kênh đầu tư có mức độ an toàn cao trở nên hấp dẫn hơn. Ngược lại, kỳ vọng Fed nới lỏng chính sách tiền tệ thường được xem là yếu tố hỗ trợ thanh khoản và tâm lý trên thị trường tài sản số.
Trong bối cảnh lạm phát Mỹ chưa giảm về mức mục tiêu 2%, diễn biến chính sách của Fed sẽ tiếp tục là một trong những biến số quan trọng đối với Bitcoin và toàn bộ thị trường tiền điện tử trong thời gian tới.
