Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển vô cùng mạnh mẽ, việc quản lý các hoạt động trên môi trường mạng không còn dừng lại ở con người hay tổ chức. Mới đây, Bộ Công an đã hoàn thiện dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử với nhiều điểm mới đáng chú ý. Mục tiêu cốt lõi của bước đi này là tạo ra hành lang pháp lý minh bạch, giúp bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân khi thực hiện giao dịch trực tuyến.
Chuyển dịch từ định danh con người sang quản lý tài sản số
Trước đây, hệ thống định danh điện tử chủ yếu tập trung xác thực thông tin của cá nhân hoặc cơ quan nhằm phục vụ dịch vụ công và xây dựng Chính phủ số. Tuy nhiên, sự xuất hiện của nhiều mô hình kinh doanh công nghệ đã khiến nhu cầu xác thực các đối tượng phi vật chất trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Theo dự thảo luật, phạm vi định danh sẽ mở rộng tới các loại dữ liệu, tài nguyên số, ứng dụng phần mềm và dịch vụ số. Không những thế, quyền tài sản, quyền sở hữu trí tuệ cũng như tài sản số theo pháp luật về công nghiệp công nghệ số cũng sẽ được gắn mã định danh. Việc mở rộng này giúp cơ quan chức năng dễ dàng truy xuất nguồn gốc, đồng thời xác định rõ trách nhiệm pháp lý khi phát sinh tranh chấp hoặc sự cố.
Hình thức đăng ký linh hoạt và quy định về tạm dừng hiệu lực
Để tạo điều kiện thuận lợi cho người dân cùng doanh nghiệp, việc đăng ký danh tính điện tử có thể thực hiện trực tuyến thông qua phần mềm ứng dụng hoặc trực tiếp tại địa điểm do cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn. Quy trình này được thiết kế tinh gọn nhằm tối ưu hóa thời gian và chi phí cho các bên.
Bên cạnh đó, dự thảo quy định cụ thể các trường hợp tạm dừng hoặc hủy bỏ danh tính điện tử. Việc tạm dừng có thể thực hiện theo yêu cầu của chủ sở hữu, hoặc khi cơ quan chức năng phát hiện thông tin bị chỉnh sửa trái phép, hoặc theo đề nghị từ cơ quan tố tụng.
Trong thời gian bị tạm dừng, mã định danh sẽ không có giá trị sử dụng trong các giao dịch. Khi nguyên nhân vi phạm được khắc phục, hiệu lực danh tính điện tử sẽ được khôi phục ngay để bảo vệ quyền lợi chính đáng của chủ thể.
Bước tiến quan trọng nhằm thúc đẩy nền kinh tế số an toàn
Việc xây dựng cơ chế định danh thống nhất cho cả đối tượng vật lý lẫn phi vật chất được đánh giá là yêu cầu tất yếu trong thời đại kỹ thuật số. Điều này không chỉ giúp quản lý tốt hơn các chuỗi cung ứng, thiết bị hay địa chỉ mạng mà còn tạo dựng niềm tin cho cộng đồng khi tham gia các hoạt động trực tuyến.
Nhờ có mã định danh rõ ràng, người dùng sẽ yên tâm hơn về tính xác thực của tài sản và quyền sở hữu trên internet. Đây được xem là nền tảng vững chắc giúp Việt Nam tiến nhanh hơn trên con đường phát triển kinh tế số, đồng thời nâng cao hiệu quả phòng chống các hành vi gian lận trên không gian mạng.
