Belarus vừa có bước đi đáng chú ý trong quản lý tài sản số khi chính thức cho phép thành lập “ngân hàng tiền điện tử”, mở đường cho việc cung cấp các dịch vụ tiền mã hóa song song với hệ thống ngân hàng truyền thống nhưng dưới sự kiểm soát chặt chẽ của nhà nước.
Tổng thống Alexander Lukashenko đã ký sắc lệnh cho phép các tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ liên quan đến tiền điện tử bên cạnh các hoạt động quen thuộc như nhận tiền gửi, chuyển khoản và cho vay. Về bề ngoài, động thái này cho thấy Belarus muốn kết hợp tài chính trên chuỗi với hạ tầng ngân hàng hiện có, đồng thời thúc đẩy quá trình hiện đại hóa hệ thống tài chính quốc gia.
Theo quy định mới, chỉ các doanh nghiệp đăng ký cư trú tại Khu Công nghệ cao của Belarus (HTP) mới được phép hoạt động như ngân hàng tiền điện tử. Các tổ chức này phải được ghi danh trong một sổ đăng ký đặc biệt do Ngân hàng Quốc gia Cộng hòa Belarus quản lý. Ngân hàng tiền điện tử sẽ không được xếp vào nhóm ngân hàng thương mại thông thường mà hoạt động như các tổ chức tài chính phi ngân hàng, chịu sự giám sát trực tiếp của HTP nhằm hạn chế rủi ro trong khi vẫn tạo điều kiện cho đổi mới.
Đối với người dùng cá nhân và doanh nghiệp trong nước, khuôn khổ pháp lý mới hứa hẹn mang lại các sản phẩm tài chính “lai”, kết nối mượt mà giữa tiền pháp định và tài sản số. Việc chuyển đổi giữa hai hệ thống có thể trở nên nhanh hơn và thuận tiện hơn so với chỉ sử dụng ngân hàng truyền thống, đồng thời tạo ra một lộ trình pháp lý rõ ràng cho hoạt động tiền điện tử tại Belarus.
Đọc thêm: Không còn là thiên đường, Belarus đưa hàng loạt sàn giao dịch vào danh sách đen
Tuy nhiên, các lợi ích này đi kèm những giới hạn đáng kể. Các ngân hàng tiền điện tử được cho là phải duy trì sự bảo chứng đầy đủ bằng tiền pháp định và vận hành trong khuôn khổ các quy tắc nghiêm ngặt. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro cho hệ thống tài chính, nhưng đồng thời cũng làm giảm mức độ tự do, yếu tố vốn được xem là đặc trưng của thị trường tiền điện tử.
Quyết định của Belarus diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia và định chế tài chính trên thế giới đang đẩy mạnh tiếp cận công nghệ blockchain. Dữ liệu ngành cho thấy hơn một nửa số ngân hàng lớn đã đầu tư vào tài sản số, trong khi khoảng một phần tư đang nghiên cứu hoặc cung cấp dịch vụ lưu ký và giao dịch tiền điện tử. Song song đó, xu hướng mã hóa tài sản ngày càng rõ nét, cùng với sự phát triển của DeFi theo hướng bền vững hơn và vai trò ngày càng lớn của stablecoin, tiền mặt được mã hóa và các ứng dụng AI trong tài chính.
Dù vậy, một số nhà phân tích cho rằng động thái của Belarus không nên được hiểu là sự “chấp nhận Bitcoin”. Nhà phân tích tiền điện tử Brain nhận định đây chủ yếu là chiến lược kiểm soát. Bằng cách hợp pháp hóa ngân hàng tiền điện tử trong khi hạn chế các sàn giao dịch lớn và yêu cầu bảo chứng nghiêm ngặt, chính phủ Belarus đang định hướng toàn bộ hoạt động tiền mã hóa vào các tổ chức được phê duyệt.
Đọc thêm: Điểm mặt 4 ứng cử viên sáng giá trong cuộc đua sàn giao dịch tài sản số
Theo quan điểm này, mục tiêu chính là quản lý dòng vốn và thích ứng với các lệnh trừng phạt, hơn là mở cửa hoàn toàn cho thị trường tiền điện tử. Việc giá Bitcoin hầu như không biến động sau thông tin trên cho thấy thị trường cũng chưa coi đây là một tín hiệu mang tính bước ngoặt. Thử thách thực sự sẽ là liệu khuôn khổ mới có đủ hấp dẫn để thu hút vốn nước ngoài, hay chỉ giới hạn thanh khoản trong nước trong phạm vi được kiểm soát chặt chẽ.
