Kể từ ngày đầu năm 2026, thị trường tài chính nước nhà đã đánh dấu một bước ngoặt lịch sử khi Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực. Sự kiện này đưa Việt Nam trở thành quốc gia thứ 46 trên thế giới thiết lập một hành lang pháp lý hoàn chỉnh nhằm công nhận cũng như hợp pháp hóa tài sản mã hóa.
Việc triển khai các nền tảng giao dịch nội địa theo mô hình thử nghiệm có kiểm soát được xem là bước đi thực tiễn tiếp theo giúp hoàn thiện lộ trình quản lý, đưa quốc gia tiến vào nhóm các nền kinh tế có cơ chế cấp phép chính thức cho hoạt động tài sản số.
Hành lang pháp lý và mô hình thử nghiệm tại các vùng kinh tế
Đạo luật mới ban hành đã xác lập rõ ràng địa vị pháp lý của tài sản mã hóa như một loại tài sản số đặc thù tại thị trường quốc nội. Khung quản lý hiện tại tập trung toàn diện vào việc kiểm soát các rủi ro phát sinh, tăng cường phòng chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mọi chủ thể tham gia giao dịch. Cơ quan quản lý cũng đưa ra lưu ý quan trọng rằng quyết định này hoàn toàn không đồng nghĩa với việc công nhận tài sản mã hóa là phương tiện thanh toán thay thế tiền tệ hiện hành.
Nhằm hiện thực hóa việc vận hành các sàn giao dịch quốc nội mà không gây ra những xáo trộn đối với hệ thống tài chính truyền thống, Nhà nước đang thúc đẩy mô hình triển khai theo các hướng trọng tâm rất cụ thể. Trước hết, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát sẽ được áp dụng tại các khu vực kinh tế trọng điểm hoặc các trung tâm tài chính quốc tế lớn, tiêu biểu là thành phố Đà Nẵng.
Tại những khu vực thí điểm này, hoạt động chuyển đổi từ tài sản mã hóa sang Việt Nam Đồng bước đầu sẽ bị giới hạn nghiêm ngặt về định mức cũng như số lượng giao dịch hằng ngày. Quy định kiểm soát chặt chẽ này giúp các cơ quan chức năng đánh giá toàn diện tính ổn định của hạ tầng công nghệ, đồng thời đo lường chính xác năng lực giám sát dòng vốn thực tế trước khi tiến hành nhân rộng mô hình ra toàn quốc.
Quy định khắt khe về cấu trúc sở hữu của doanh nghiệp vận hành
Bên cạnh việc định vị không gian địa lý thử nghiệm, cơ chế mới còn siết chặt các tiêu chuẩn cấu trúc doanh nghiệp đối với các đơn vị đăng ký vận hành sàn giao dịch quốc nội. Theo định hướng quản lý, những tổ chức muốn tham gia vào phân khúc thị trường này phải đáp ứng những điều kiện vô cùng khắt khe về dòng vốn sở hữu để bảo đảm tính minh bạch.
Cụ thể, nguồn vốn nội địa trong cấu trúc doanh nghiệp bắt buộc phải chiếm tỷ lệ tối thiểu là 65%. Trong cấu trúc dòng vốn quốc nội này, cơ quan quản lý yêu cầu phải có sự góp mặt của ít nhất hai định chế tài chính lớn đang hoạt động hợp pháp.
Các định chế này có thể là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ hoặc các doanh nghiệp bảo hiểm uy tín trên thị trường. Trái lại, để đảm bảo an ninh kinh tế và duy trì quyền kiểm soát dòng vốn của quốc gia, tỷ lệ sở hữu của khối ngoại bị giới hạn nghiêm ngặt và không được phép vượt quá ngưỡng 49%.
Tác động chiến lược đối với nền kinh tế và công nghệ blockchain
Việc đứng ở vị trí thứ 46 toàn cầu về mặt hoàn thiện hành lang pháp lý giúp Việt Nam vừa bắt kịp xu hướng quản lý tài chính hiện đại của thế giới, vừa chủ động khai thác tốt tiềm năng của một thị trường có quy mô dòng vốn thuộc nhóm dẫn đầu khu vực châu Á Thái Bình Dương.
Bước đi mang tính chiến lược này được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để bài toán thất thu thuế cho ngân sách nhà nước, đồng thời ngăn chặn hiệu quả các hình thức lừa đảo tinh vi núp bóng công nghệ cao. Đây cũng là nền tảng vững chắc tạo ra môi trường đầu tư minh bạch, từ đó thu hút mạnh mẽ dòng vốn từ các quỹ đầu tư quốc tế đổ vào ngành công nghiệp blockchain nội địa trong tương lai gần.
