Indonesia thắt chặt quảng bá tiền mã hóa
Indonesia vừa trở thành một trong những quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á yêu cầu những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội phải đáp ứng điều kiện chuyên môn trước khi đưa ra khuyến nghị đầu tư tiền mã hóa. Động thái này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của cộng đồng khi nhiều quốc gia trong khu vực, trong đó có Việt Nam, cũng đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý đối với thị trường tài sản mã hóa.
Trong bối cảnh Việt Nam đã bắt đầu xây dựng cơ chế quản lý chính thức cho thị trường này, câu hỏi được đặt ra là liệu các quy định trong tương lai có mở rộng sang việc kiểm soát hoạt động quảng bá của người nổi tiếng, KOL hay các nhà sáng tạo nội dung về tài sản mã hóa hay không.
Theo quy định mới được cơ quan quản lý tài chính Indonesia ban hành, những người nổi tiếng hay còn gọi là "finfluencer" muốn đưa ra khuyến nghị đầu tư liên quan đến tiền mã hóa hoặc các sản phẩm tài chính số sẽ phải đáp ứng các yêu cầu về chứng chỉ chuyên môn. Mục tiêu của quy định là bảo đảm những người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội sở hữu kiến thức cần thiết trước khi tác động đến quyết định đầu tư của công chúng.
Động thái này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng nhiều nhà đầu tư cá nhân tiếp cận thị trường thông qua các video, bài viết và livestream của các KOL thay vì tìm hiểu từ những nguồn thông tin chính thống. Không ít vụ việc trên thế giới đã cho thấy người nổi tiếng quảng bá các dự án tiền mã hóa có rủi ro cao hoặc thiếu minh bạch, khiến nhà đầu tư chịu thiệt hại đáng kể khi dự án sụp đổ.
Việc Indonesia lựa chọn quản lý trực tiếp những người đưa ra khuyến nghị đầu tư cho thấy xu hướng mở rộng phạm vi giám sát từ các sàn giao dịch sang cả hoạt động truyền thông và tiếp thị tài chính trên môi trường số.
Hướng đi nào cho Việt Nam?
Tại Việt Nam, hiện chưa có quy định riêng yêu cầu người nổi tiếng, KOL hoặc người nổi tiếng phải có chứng chỉ khi quảng bá hay chia sẻ quan điểm về tài sản mã hóa. Tuy nhiên, những thay đổi gần đây trong khung pháp lý cho thấy cơ quan quản lý đang từng bước đưa thị trường này vào khuôn khổ minh bạch hơn.
Theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP về thí điểm thị trường tài sản mã hóa, Chính phủ cho phép triển khai cơ chế thí điểm trong thời hạn 5 năm nhằm xây dựng một thị trường được quản lý, thay vì để hoạt động trong "vùng xám" như trước đây.
Đáng chú ý, nghị quyết quy định chỉ những tổ chức được Bộ Tài chính cấp phép mới được cung cấp các dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa như tổ chức sàn giao dịch, lưu ký, tự doanh hoặc vận hành nền tảng phát hành tài sản mã hóa. Đồng thời, các hoạt động quảng cáo, tiếp thị và cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực này cũng phải tuân thủ khuôn khổ quản lý của cơ quan có thẩm quyền.
Song song với đó, các doanh nghiệp tham gia thị trường phải đáp ứng hàng loạt yêu cầu về năng lực tài chính, công nghệ, quản trị rủi ro, an toàn thông tin và đặc biệt là các quy định về phòng, chống rửa tiền, nhận biết khách hàng (KYC) và chống tài trợ khủng bố.
Trên thực tế, Bộ Tài chính đã bắt đầu xem xét hồ sơ của các doanh nghiệp đăng ký tham gia thị trường thí điểm, đồng thời lấy ý kiến từ Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an trước khi quyết định cấp phép.
Mặc dù các quy định hiện hành chưa đề cập trực tiếp đến trách nhiệm của người nổi tiếng hay nhà sáng tạo nội dung, việc Việt Nam từng bước siết chặt hoạt động quảng bá và cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa có thể sẽ diễn ra trong tương lai. Điều này cho thấy xu hướng quản lý đang dần tiệm cận với thông lệ quốc tế.
Nếu Indonesia lựa chọn quản lý từ phía người đưa ra khuyến nghị đầu tư thì Việt Nam hiện ưu tiên kiểm soát các chủ thể cung cấp dịch vụ và hạ tầng thị trường. Tuy nhiên, khi thị trường tài sản mã hóa phát triển với quy mô lớn hơn và hoạt động truyền thông trên mạng xã hội ngày càng có ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của công chúng, khả năng mở rộng các quy định đối với KOL hoặc người nổi tiếng là điều hoàn toàn có thể được cân nhắc trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý thời gian tới.
