Từ người tiên phong của thị trường phái sinh tiền số
Ra mắt năm 2014, BitMEX nhanh chóng trở thành một trong những cái tên có ảnh hưởng nhất trong giai đoạn đầu của thị trường phái sinh tiền điện tử. Sàn đặc biệt nổi tiếng với sản phẩm giao dịch phái sinh XBTUSD, loại hợp đồng phái sinh không có ngày đáo hạn, được giới thiệu vào năm 2016.
Dịch vụ này sau đó trở thành một trong những sản phẩm chủ lực của thị trường tiền số. Mô hình này được nhiều sàn giao dịch lớn áp dụng, giúp nhà đầu tư có thể mở vị thế mua hoặc bán với đòn bẩy mà không phải chờ đến ngày hợp đồng đáo hạn.
Có thời điểm, BitMEX được cho là chiếm khoảng 57% thị phần giao dịch phái sinh tiền số toàn cầu. Sàn trở thành điểm đến quen thuộc của các trader chuyên nghiệp và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của thị trường giao dịch đòn bẩy.
Tuy nhiên, lợi thế tiên phong không đủ để BitMEX duy trì vị thế khi thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn. Binance, Bybit, OKX cùng nhiều nền tảng khác liên tục mở rộng thị trường phái sinh, cung cấp thanh khoản lớn hơn, đa dạng sản phẩm và thu hút lượng người dùng ngày càng đông. Trong khi đó, BitMEX dần đánh mất thị phần.
Theo dữ liệu Kaiko được Reuters dẫn lại, thị phần của BitMEX hiện đã giảm xuống dưới 0,01%, với khối lượng giao dịch hàng ngày chỉ khoảng 400.000 USD. Khoảng cách giữa BitMEX hiện tại và vị thế thống trị trong quá khứ cho thấy quy mô hoạt động của sàn đã thay đổi mạnh như thế nào.
Vì sao các bên mua không xuống tiền với BitMEX?
Trong khoảng hai năm, BitMEX được cho là đã tìm kiếm một bên mua mới. Công ty từng hướng tới mức định giá khoảng 1 tỷ USD, nhưng quá trình này cuối cùng không đạt được thỏa thuận. Một trong những trở ngại lớn nằm ở chính nhóm sáng lập.
Arthur Hayes, Ben Delo và Samuel Reed là những người đứng sau sự phát triển của BitMEX. Sau những vấn đề pháp lý tại Mỹ, cả ba đã rời khỏi hoạt động điều hành sàn, nhưng vẫn được cho là nắm phần lớn quyền sở hữu. Điều này tạo ra bài toán khó đối với bất kỳ bên nào muốn thâu tóm BitMEX. Người mua không chỉ phải đánh giá giá trị của thương hiệu, công nghệ và cơ sở khách hàng, mà còn phải tính đến việc ai sẽ thực sự kiểm soát doanh nghiệp sau thương vụ.
Một bên mua tiềm năng được cho là đã đặc biệt quan tâm đến vấn đề này. Trong trường hợp các nhà sáng lập vẫn giữ tỷ lệ sở hữu lớn, bên mua có thể phải tiếp quản một doanh nghiệp mà quyền kiểm soát không hoàn toàn tập trung vào chủ sở hữu mới. Đây là điểm bất lợi đáng kể khi giá trị kinh doanh của BitMEX cũng đã suy giảm mạnh so với thời kỳ đỉnh cao.
Thị phần lao dốc khiến mức định giá trở nên khó thuyết phục
Bài toán tiếp theo là giá trị thực tế của BitMEX. Nếu ở thời kỳ đỉnh cao, BitMEX từng là một trong những sàn phái sinh thống trị thị trường, thì hiện nay nền tảng này chỉ còn chiếm một phần rất nhỏ trong tổng giao dịch.
Sự thay đổi đó khiến mức định giá khoảng 1 tỷ USD trở thành một yêu cầu khó thuyết phục đối với bên mua. Một thương vụ mua lại không chỉ được đánh giá dựa trên thương hiệu hay lịch sử của doanh nghiệp. Bên mua phải nhìn vào doanh thu, lượng người dùng, thanh khoản, thị phần và khả năng tăng trưởng trong tương lai.
Ở những yếu tố này, BitMEX đã không còn sở hữu lợi thế như trước. Thị trường phái sinh tiền số hiện cũng đã bước sang một giai đoạn khác. Thanh khoản tập trung vào các sàn lớn hơn, trong khi các nền tảng phái sinh phi tập trung ngày càng phát triển. Điều đó khiến việc vực dậy BitMEX sau khi mua lại trở thành một bài toán tốn kém và nhiều rủi ro.
Nói cách khác, bên mua không chỉ phải trả tiền để sở hữu một thương hiệu từng rất nổi tiếng, mà còn phải bỏ thêm nguồn lực để đưa thương hiệu đó trở lại cuộc chơi.
Gánh nặng pháp lý và danh tiếng
Lịch sử pháp lý của BitMEX cũng khiến thương vụ trở nên phức tạp hơn. Năm 2020, Bộ Tư pháp Mỹ truy tố BitMEX cùng ba nhà sáng lập Arthur Hayes, Ben Delo và Samuel Reed với cáo buộc liên quan đến việc vận hành một nền tảng phái sinh mà không tuân thủ đầy đủ các quy định chống rửa tiền và yêu cầu xác minh khách hàng.
BitMEX sau đó nhận tội vi phạm Đạo luật Bảo mật Ngân hàng Mỹ. Các nhà sáng lập cũng nhận tội và rời khỏi hoạt động điều hành doanh nghiệp. Đến năm 2025, cả ba được Tổng thống Donald Trump ân xá. Dù vấn đề hình sự đã có những diễn biến mới, lịch sử này vẫn tạo ra rủi ro về pháp lý và danh tiếng đối với bất kỳ công ty nào muốn mua lại BitMEX.
Ngoài ra, BitMEX còn đối mặt với các tranh chấp pháp lý khác, trong đó có cáo buộc liên quan đến việc giữ tài sản thế chấp của khách hàng và giao dịch nội gián. Những vấn đề như vậy có thể khiến quá trình thẩm định trước khi mua lại trở nên phức tạp hơn, đồng thời làm tăng chi phí và rủi ro cho bên mua.
Exodus "nói không" với BitMEX
Exodus, công ty hoạt động trong lĩnh vực ví và dịch vụ tài sản số, được cho là một trong những bên từng quan tâm đến BitMEX. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán cuối cùng không dẫn tới một thương vụ hoàn tất. Những lo ngại xoay quanh quyền sở hữu của nhóm sáng lập, tình hình kinh doanh suy giảm và các vấn đề pháp lý được cho là những nguyên nhân khiến các bên mua tiềm năng lần lượt rút lui.
Việc không tìm được người mua đồng nghĩa BitMEX phải lựa chọn phương án đóng cửa thay vì tiếp tục tìm kiếm một chủ sở hữu mới.
BitMEX sau đó đã thông báo ngày 23/7/2026 rằng sàn sẽ chính thức đóng cửa vào ngày 23/9. Theo kế hoạch, BitMEX đã dừng cho phép đăng ký tài khoản mới. Từ ngày 26/8, người dùng sẽ không thể mở thêm vị thế mới mà chỉ có thể giảm các vị thế đang tồn tại.
Đến thời điểm đóng cửa, những vị thế còn mở sẽ được xử lý theo quy trình đóng cửa của sàn. Người dùng được yêu cầu đóng vị thế và rút tài sản trước thời hạn.
Quyết định này đánh dấu hồi kết của một trong những nền tảng từng có ảnh hưởng lớn nhất đối với thị trường phái sinh tiền số.
BitMEX không biến mất vì một cú sập thanh khoản hay một vụ tấn công quy mô lớn. Sàn đang kết thúc hoạt động sau nhiều năm mất thị phần, trong khi những vấn đề về cơ cấu sở hữu và lịch sử pháp lý khiến việc tìm một người mua mới trở nên khó khăn.
Sự ra đi của BitMEX vì thế cũng phản ánh một sự thay đổi lớn của thị trường tiền số. Những sản phẩm mà sàn từng tiên phong như giao dịch phái sinh vẫn phát triển mạnh, nhưng phần lớn giá trị của thị trường hiện đã nằm trong tay những đối thủ mới.
BitMEX từng tạo ra một trong những sản phẩm quan trọng nhất của thị trường phái sinh tiền điện tử. Nhưng khi cuộc chơi thay đổi, chính người tiên phong lại không còn đủ sức cạnh tranh để tồn tại.
