Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 165/2026/TT-BTC nhằm hướng dẫn toàn diện chế độ báo cáo và nghĩa vụ công bố thông tin trên thị trường tài sản mã hóa. Văn bản pháp lý này được xây dựng bám sát tinh thần Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ, chính thức đi vào cuộc sống từ ngày 18/12/2026.
Đây được đánh giá là bước tiến mang tính bước ngoặt, tạo dựng hành lang pháp lý minh bạch cho các đơn vị vận hành sàn giao dịch, các tổ chức phát hành và toàn bộ người tham gia thị trường số tại Việt Nam. Quy định mới không chỉ nâng cao tính kỷ cương trên thị trường tài chính công nghệ mà còn bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân trước các rủi ro vận hành phức tạp.
Minh bạch thông tin và chuẩn mực công bố song ngữ
Một trong những yêu cầu then chốt của thông tư là chuẩn hóa tính chính xác, trung thực và kịp thời của mọi dữ liệu được đưa ra công chúng. Nhằm bắt kịp các chuẩn mực tài chính quốc tế và tạo điều kiện thuận lợi cho dòng vốn đầu tư nước ngoài, các tổ chức cung cấp dịch vụ cùng đơn vị phát hành có trách nhiệm công bố thông tin đồng thời bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh.
Trong mọi trường hợp có sự khác biệt về cách hiểu giữa hai ngôn ngữ, bản tiếng Việt sẽ là căn cứ pháp lý cao nhất để xử lý. Việc công bố phải được thực hiện thông qua người đại diện theo pháp luật hoặc cá nhân được ủy quyền bằng văn bản rõ ràng.
Các tổ chức tham gia thị trường phải có trách nhiệm lưu trữ dữ liệu văn bản và hồ sơ điện tử tối thiểu 10 năm, đồng thời duy trì khả năng truy cập trực tuyến trên trang thông tin của mình trong ít nhất 5 năm. Để bảo đảm năng lực tài chính của đơn vị vận hành sàn, báo cáo tài chính hằng năm phải được kiểm toán bởi các công ty kiểm toán độc lập được cơ quan quản lý chấp thuận trong lĩnh vực chứng khoán.
Suốt thời gian giao dịch, sàn phải hiển thị công khai giá khớp lệnh gần nhất, khối lượng khớp lệnh, mức giá cao nhất và thấp nhất trong ngày, cùng ba mức giá chào mua và chào bán tốt nhất. Những thông tin này giúp các nhà đầu tư dễ dàng quan sát diễn biến thực tế của thị trường, tránh việc bị dẫn dắt bởi thông tin sai lệch.
Giám sát nghiêm ngặt sự cố công nghệ và hoạt động lưu ký
Đặc thù của thị trường tài sản số là phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống máy chủ và mã lệnh máy tính, do đó cơ quan quản lý đặt ra yêu cầu kiểm soát kỹ thuật đặc biệt nghiêm ngặt. Trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện bất kỳ sự cố công nghệ thông tin nào làm gián đoạn hoặc cản trở giao dịch của khách hàng, sàn giao dịch phải lập tức gửi báo cáo lên Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Văn bản báo cáo bắt buộc phải nêu rõ mức độ thiệt hại, nguyên nhân cốt lõi và phương án khắc phục cụ thể, tuyệt đối không được phép giấu giếm rủi ro gây thiệt hại cho nhà đầu tư.
Hoạt động giữ tài sản cho khách hàng cũng được kiểm soát ở mức độ cao nhất nhằm ngăn chặn hành vi lạm dụng vốn. Vào thứ Hai hằng tuần, sàn phải gửi báo cáo về tình trạng tài sản đang lưu ký của tuần trước đó.
Mọi quyết định thay đổi cách vận hành hệ thống, đặc biệt là việc điều chuyển tỷ lệ tài sản giữa ví nóng kết nối mạng và ví lạnh lưu trữ an toàn ngoại tuyến, đều phải được báo cáo trước khi thực hiện. Ngoại lệ duy nhất là các trường hợp xử lý sự cố kỹ thuật cấp bách đã có quy trình đăng ký từ trước. Nếu sàn muốn ủy thác tài sản cho một đơn vị lưu ký khác, thời hạn báo cáo trước cũng phải đạt tối thiểu 7 ngày.
Kiểm soát giao dịch nội bộ và bảo vệ quyền lợi cộng đồng
Nhằm ngăn chặn các hành vi trục lợi nội gián, Thông tư số 165/2026/TT-BTC đặt ra những hàng rào bảo vệ vững chắc cho người tham gia. Mỗi khi sàn muốn đưa một loại token mới vào giao dịch, hoặc khi quyết định hủy bỏ, hạn chế mua bán, thông báo chính thức phải được đăng tải công khai trước ít nhất 7 ngày. Khoảng thời gian báo trước này bảo đảm cho nhà đầu tư có đủ thời gian chuẩn bị phương án cơ cấu tài sản, chấm dứt tình trạng hủy niêm yết bất ngờ khiến người nắm giữ không kịp trở tay.
Đội ngũ lãnh đạo cấp cao của sàn gồm thành viên hội đồng quản trị, ban điều hành, giám đốc công nghệ cùng những người có liên quan phải báo cáo trước ít nhất 3 ngày nếu có nhu cầu mua bán token đang niêm yết trên chính nền tảng của mình. Báo cáo này cần ghi rõ số lượng dự kiến, thời gian và phương thức tiến hành giao dịch.
Hằng ngày trước 15 giờ, dữ liệu thị trường của ngày hôm trước phải được cập nhật đầy đủ về Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Định kỳ vào ngày 10 hằng tháng, dữ liệu hoạt động cùng các dấu hiệu giao dịch bất thường sẽ được chuyển tiếp đồng thời đến Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Hệ thống giám sát đa tầng này hứa hẹn sẽ đưa thị trường tài sản mã hóa Việt Nam từng bước tiệm cận các quy chuẩn an toàn của thị trường tài chính hiện đại.
Dòng vốn nghìn tỷ dồn lực cho cuộc đua hạ tầng và định chế tài chính
Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ khi ghi nhận sự hội tụ đồng thời giữa dòng vốn đầu tư quy mô lớn và khung khổ pháp lý ngày càng hoàn thiện. Nếu như trước đây các thương vụ huy động công nghệ trong nước thường chỉ dừng lại ở quy mô khiêm tốn dành cho các ứng dụng phần mềm nhỏ lẻ, thì hiện nay cuộc đua đã chuyển hướng toàn diện sang hạ tầng diện rộng và các định chế tài chính bài bản.
Chỉ trong trung tuần tháng mười năm 2026, hơn 11.300 tỷ đồng nguồn vốn nội lực từ các doanh nghiệp trong nước đã được cam kết dồn dập vào hai trụ cột then chốt là hạ tầng số và định chế giao dịch. Điểm nhấn hạ tầng đến từ sự kiện Tập đoàn FPT chính thức khởi công Tòa nhà Công nghệ số 01 tại khu vực Phú Diễn và Tây Tựu thuộc thành phố Hà Nội với mức đầu tư hơn 1.311 tỷ đồng.
Công trình hiện đại này chính là bước khởi đầu cho đại dự án Khu đô thị Công viên công nghệ số FPT rộng hơn 194 ha, hướng tới mục tiêu quy tụ 75.000 chuyên gia kỹ thuật và công nghệ cao khi vận hành toàn diện.
Song song với hạ tầng vật lý, thị trường tài chính công nghệ chứng kiến bước bứt phá quyết đoán khi Công ty cổ phần Sàn Giao dịch Tài sản Mã hóa Sacom, tên viết tắt là SCEX, hoàn tất tăng vốn điều lệ lên mức 10.000 tỷ đồng hoàn toàn bằng tiền mặt từ các cổ đông nội.
Con số ấn tượng này giúp doanh nghiệp đáp ứng điều kiện tiên quyết để tham gia cơ chế thí điểm kéo dài năm năm theo định hướng của Chính phủ. Việc sẵn sàng chi nguồn lực thực tế khổng lồ đã đưa SCEX đứng chung hàng ngũ với những ứng viên hàng đầu như sàn CAEX liên quan đến VPBank hay sàn Vimexchange của Vimedimex.
Động lực để các tập đoàn sẵn sàng đổ dòng tiền mặt khổng lồ vào lĩnh vực này xuất phát từ tiềm năng vượt trội của thị trường Việt Nam. Báo cáo từ tổ chức nghiên cứu dữ liệu chuỗi khối Chainalysis ghi nhận từ tháng 7 năm 2025 đến tháng sáu năm 2026, tổng giá trị giao dịch tài sản số của người dùng trong nước đạt tới 122,2 tỷ USD, tương đương khoảng 3,18 triệu tỷ đồng. Mức thanh khoản này giúp Việt Nam giữ vững vị trí thứ hai tại khu vực Đông Nam Á, chỉ xếp sau Singapore.
Mặc dù quy mô giao dịch rất lớn, hàng triệu nhà đầu tư lâu nay vẫn phải giao dịch trên các nền tảng nước ngoài không có tư cách pháp nhân tại Việt Nam, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất trắng tài sản khi xảy ra sự cố kỹ thuật hay tranh chấp.
Do đó, cơ quan quản lý xác định chỉ lựa chọn tối đa năm doanh nghiệp đạt chuẩn khắt khe để cấp phép thí điểm nhằm kiểm soát rủi ro hệ thống. Sự xuất hiện của các sàn giao dịch nội địa có vốn điều lệ lên đến 10.000 tỷ đồng cùng hành lang pháp lý nghiêm ngặt sẽ mang lại một bức tường bảo vệ vững chắc, mở ra kỷ nguyên phát triển an toàn và bền vững cho cộng đồng đầu tư.
