Thị trường tài sản mã hóa Việt Nam đã bước qua mốc thời gian đáng chú ý ngày 28/2, hạn chót Chính phủ yêu cầu triển khai thí điểm sàn giao dịch theo Nghị quyết 23. Tuy nhiên đến ngày 11/3 vẫn chưa có thêm thông tin về bất kỳ đơn vị nào được chính thức được cấp phép hoạt động, khiến cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư tiếp tục chờ đợi tín hiệu rõ ràng từ cơ quan quản lý.
Việc triển khai sàn giao dịch thí điểm là bước tiếp nối của Nghị quyết 05/2025/NQ-CP về chương trình thử nghiệm kéo dài 5 năm và Quyết định 96/QĐ-BTC của Bộ Tài chính ban hành đầu năm 2026 nhằm cụ thể hóa quy trình và điều kiện cấp phép. Mục tiêu của lộ trình này là đưa thị trường tài sản số vốn nhiều năm vận hành ngoài khuôn khổ pháp lý vào hệ thống quản lý chính thức, thay vì để tồn tại trong “vùng xám” như trước đây.
Trong nhiều năm qua, phần lớn nhà đầu tư Việt Nam giao dịch trên các nền tảng quốc tế. Khi xảy ra sự cố như sập sàn hay lừa đảo rút thanh khoản, gần như không có cơ chế bảo vệ hữu hiệu trong nước. Đồng thời, cơ quan quản lý cũng gặp khó khăn trong việc giám sát do thiếu dữ liệu và công cụ kiểm soát trực tiếp.
Việc xây dựng một sàn giao dịch tài sản mã hóa hợp pháp không chỉ dừng lại ở cấp giấy phép. Hệ thống cần đáp ứng nhiều tiêu chuẩn về lưu ký tài sản, quản trị rủi ro, phòng chống rửa tiền và hạ tầng công nghệ an toàn. Những yêu cầu này khiến quá trình thẩm định có thể kéo dài hơn dự kiến.
Chương trình thí điểm cũng đặt ra các quy định nhằm kiểm soát dòng tiền, trong đó giao dịch dự kiến thực hiện bằng Việt Nam đồng và phân tách rõ vai trò giữa đơn vị vận hành sàn, tổ chức lưu ký và hoạt động tự doanh. Một số đề xuất về thuế, như mức 0,1% trên doanh thu mỗi lần chuyển nhượng tài sản số, cũng đang được giới chuyên môn theo dõi vì có thể ảnh hưởng tới chi phí giao dịch.
Theo kế hoạch, trước ngày 31/3/2026 Bộ Tài chính dự kiến ban hành ba thông tư hướng dẫn chi tiết để hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường tài sản mã hóa. Sau đó, danh sách tối đa năm doanh nghiệp đầu tiên được cấp phép thí điểm sàn giao dịch tập trung có thể sẽ được công bố.
Nếu lộ trình diễn ra đúng kế hoạch, các sàn giao dịch được cấp phép có thể bước vào giai đoạn thử nghiệm kỹ thuật từ khoảng tháng 4/2026. Đây được xem là bước quan trọng để Việt Nam từng bước hình thành thị trường tài sản số minh bạch hơn, đồng thời đưa hoạt động giao dịch vào khuôn khổ quản lý chính thức.
