Thị trường tiền mã hóa toàn cầu đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ về mặt pháp lý tại nhiều quốc gia. Trong bối cảnh đó, một câu hỏi lớn được đặt ra là liệu Việt Nam có cơ hội vượt qua Mỹ về mặt phát triển thị trường tài sản số nếu sở hữu một khung pháp lý hoàn chỉnh. Để đưa ra một đánh giá khách quan, giới phân tích cần bóc tách từ vượt trên nhiều khía cạnh cụ thể bao gồm quy mô dòng vốn, hạ tầng công nghệ và tỷ lệ chấp nhận của người dân.
Khi thiết lập được một hành lang pháp lý rõ ràng và cởi mở, Việt Nam có thể kích hoạt những động lực phát triển mạnh mẽ mà ngay cả các quốc gia phát triển cũng phải chú ý. Lợi thế đầu tiên nằm ở tỷ lệ phổ cập toàn dân.
Theo các báo cáo hàng năm của đơn vị phân tích Chainalysis, Việt Nam liên tục đứng trong nhóm đầu thế giới về chỉ số chấp nhận tiền mã hóa toàn cầu. Cộng đồng người dùng trong nước có khả năng thích nghi cực kỳ nhanh chóng với các công nghệ tài chính mới. Việc hoàn thiện các quy định pháp luật sẽ giúp chuyển hóa dòng chảy này thành một thị trường chính thống, minh bạch và bùng nổ về số lượng người dùng thực tế.
Bên cạnh đó, văn hóa phát triển của đội ngũ nhân sự công nghệ Web3 tại Việt Nam cũng là một điểm tựa vững chắc. Các kỹ sư công nghệ trong nước sở hữu trình độ chuyên môn cao trong khi chi phí vận hành lại tối ưu hơn nhiều so với các trung tâm công nghệ lớn như Thung lũng Silicon.
Một hành lang pháp lý an toàn sẽ giữ chân các doanh nghiệp khởi nghiệp trong các lĩnh vực như trò chơi điện tử trên blockchain, mã hóa tài sản thực thay vì chứng kiến họ dịch chuyển sang Singapore hay Dubai để lập nghiệp. Điều này mở ra cơ hội biến Việt Nam thành một trung tâm sản xuất các ứng dụng phi tập trung cho thị trường toàn cầu.
Sự linh hoạt trong cơ chế quản lý thử nghiệm hay còn gọi là sandbox cũng mang lại ưu thế lớn. Khung pháp lý của Mỹ dưới sự quản lý của các cơ quan như Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch hay Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai thường bị đánh giá là chồng chéo và nặng tính trừng phạt. Nếu Việt Nam áp dụng thành công cơ chế quản lý thử nghiệm linh hoạt, thị trường nội địa có thể thử nghiệm các mô hình tài chính mới và các sàn giao dịch tài sản số nhanh chóng hơn.
Dù sở hữu hành lang pháp lý hoàn hảo đến đâu, thị trường Việt Nam vẫn phải đối mặt với những thực tế mang tính hệ thống khó có thể thay đổi trong ngắn hạn. Đầu tiên là dòng vốn từ các định chế tài chính siêu khổng lồ. Mỹ hiện là nơi đặt trụ sở của các quỹ quản lý tài sản lớn nhất hành tinh như BlackRock hay Fidelity cùng các quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu ngành.
Sự xuất hiện của các quỹ giao dịch hoán đổi Bitcoin và Ethereum tại Mỹ đã bơm hàng trăm tỷ đô la từ thị trường tài chính truyền thống vào ngành tài sản số, tạo ra một quy mô thanh khoản mà thị trường Việt Nam chưa thể so khớp.
Vấn đề tiếp theo liên quan đến vị thế quyền lực vĩ mô của đồng đô la Mỹ. Phần lớn thanh khoản của thị trường tiền mã hóa toàn cầu đang neo theo các đồng tiền ổn định được bảo chứng bằng tài sản này. Do đó, nước Mỹ vẫn nắm quyền kiểm soát huyết mạch tài chính của ngành thông qua hệ thống ngân hàng và các chính sách tiền tệ từ Cục Dự trữ Liên bang. Ngoài ra, những đơn vị định hình cuộc chơi toàn cầu từ các sàn giao dịch lớn đến các giao thức phi tập trung hàng đầu đều có gốc rễ hoặc chịu ảnh hưởng sâu sắc từ hệ thống luật pháp Mỹ.
Thay vì đặt mục tiêu vượt qua Mỹ về quy mô dòng vốn hay quyền lực vĩ mô, một khung pháp lý hoàn chỉnh sẽ giúp Việt Nam đạt được những mục tiêu mang tính chiến lược và thực tế hơn. Quốc gia có thể bứt phá để trở thành trung tâm công nghệ Web3 của khu vực Đông Nam Á, từ đó thu hút mạnh mẽ dòng ngoại tệ, công nghệ tiên tiến cùng nguồn nhân sự chất lượng cao từ các nước lân cận.
Đồng thời, hành lang pháp lý rõ ràng sẽ kích hoạt thị trường mã hóa tài sản thực, cho phép số hóa các dạng tài sản như bất động sản, nông sản hay trái phiếu doanh nghiệp. Cơ chế này tạo ra kênh gọi vốn mới hiệu quả cho nền kinh tế thực, thúc đẩy hiệu suất ứng dụng công nghệ vào đời sống và gia tăng tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế số.
Như vậy, Việt Nam không cần so sánh về mặt giá trị dòng vốn mà hoàn toàn có thể khẳng định vị thế sòng phẳng trên bản đồ tài chính công nghệ toàn cầu bằng khả năng sáng tạo và tốc độ tối ưu hóa công nghệ.
