Sự trở lại diễn ra dưới nhiều hình thức kín đáo, khi các thợ đào cá nhân và doanh nghiệp tận dụng nguồn điện giá rẻ cùng sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu tại những tỉnh giàu năng lượng, đặc biệt là Tân Cương.
Trước khi lệnh cấm được ban hành, Trung Quốc từng là quốc gia dẫn đầu thế giới về khai thác tiền điện tử. Tuy nhiên, đến năm 2021, Bắc Kinh cấm toàn bộ hoạt động giao dịch và khai thác crypto với lý do lo ngại rủi ro đối với ổn định tài chính và mục tiêu tiết kiệm năng lượng. Hệ quả là nhiều doanh nghiệp và thợ đào phải đóng cửa, chuyển hướng sang Bắc Mỹ hoặc Trung Á.
Sau khi thị phần khai thác bitcoin toàn cầu của Trung Quốc giảm về 0 do lệnh cấm, đến cuối tháng 10 vừa qua, nước này đã bất ngờ quay trở lại vị trí thứ 3 với 14% thị phần, theo dữ liệu của Hashrate Index, đơn vị theo dõi hoạt động khai thác bitcoin.
Sự phục hồi của bitcoin trong năm nay, cùng với môi trường năng lượng dư thừa tại một số địa phương, đã khiến hoạt động khai thác tái xuất âm thầm. Một thợ đào tư nhân tại Tân Cương tiết lộ rằng nhiều dự án mới đang được xây dựng, bởi “ở đâu có điện rẻ, ở đó sẽ có đào bitcoin”.
Sự trở lại này diễn ra đúng thời điểm bitcoin lập đỉnh mới vào tháng 10, hưởng lợi từ tâm lý phòng thủ trước đồng USD và các chính sách thân thiện với tiền điện tử của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Dù hiện tại đã giảm khoảng 1/3 so với đỉnh, mức lợi nhuận từ khai thác vẫn được đánh giá là hấp dẫn.
Giới phân tích cho rằng việc ngành đào bitcoin lặng lẽ phục hồi là tín hiệu mạnh mẽ cho thấy các khu vực nhất định của Trung Quốc đang ưu tiên lợi ích kinh tế hơn là sự cứng rắn về chính sách.
Patrick Gruhn - CEO của Perpetuals.com - nhận định: Đây có thể là một trong những tín hiệu quan trọng nhất mà thị trường tiền điện tử chứng kiến trong nhiều năm.
Đáng chú ý, doanh số máy đào bitcoin tại Trung Quốc đã phản ánh rõ xu hướng này. Canaan Inc - nhà sản xuất máy đào lớn thứ hai thế giới tạo ra 30,3% doanh thu tại Trung Quốc trong năm ngoái, tăng mạnh so với mức chỉ 2,8% vào năm 2022 sau lệnh cấm. Nguồn tin nội bộ cho biết, trong quý II năm nay, tỷ lệ này tiếp tục tăng lên hơn 50%.
Canaan không xác nhận chi tiết về cơ cấu doanh thu nhưng thừa nhận doanh số tại Mỹ suy giảm vì thuế quan, trong khi thị trường Trung Quốc lại hồi phục nhờ giá bitcoin tăng và quan điểm mềm mỏng hơn về tài sản số. Công ty khẳng định toàn bộ hoạt động R&D, sản xuất và kinh doanh máy đào đều tuân thủ quy định pháp luật tại Trung Quốc, song từ chối bình luận về chính sách khai thác Bitcoin.
Trong khi đó, các dấu hiệu “dịu giọng” từ Bắc Kinh đang dần xuất hiện. Luật về stablecoin tại Hong Kong đã chính thức có hiệu lực từ tháng 8, tạo điều kiện cho thành phố này cạnh tranh trực tiếp với Mỹ trong việc phát triển thị trường tiền điện tử được quản lý.
Trung Quốc cũng đang xem xét cho phép sử dụng stablecoin neo theo nhân dân tệ để mở rộng ảnh hưởng của đồng tiền này trên phạm vi toàn cầu. Nhiều chuyên gia nhận định rằng chính phủ Trung Quốc có thể sẽ không công khai nới lỏng chính sách, nhưng sự thay đổi trong cách tiếp cận đang dần hiện rõ.
CryptoQuant ước tính rằng 15-20% công suất đào bitcoin toàn cầu hiện vẫn đang hoạt động tại Trung Quốc, dù trên danh nghĩa, hoạt động này vẫn bị cấm.
Theo nhận định của luật sư Liu Honglin - người sáng lập hãng Man Kun Law Firm, rất khó để loại bỏ một ngành mang lại lợi nhuận cao. Ông cho rằng các quy định chống khai thác sẽ dần được nới lỏng theo thời gian, bởi “không thể hoàn toàn ngăn chặn một hoạt động kinh tế khi nó sinh lời”.
Câu hỏi đặt ra lúc này là liệu Trung Quốc đang chuẩn bị cho một cuộc tái chiếm thị phần toàn cầu trong ngành công nghiệp tiền điện tử hay chỉ đang để thị trường tự tìm đường tồn tại trong vùng xám của chính sách?
