Trong chương trình Tài chính kinh doanh phát sóng trên kênh VTV1, vấn đề chuyển dịch tài sản số từ các nền tảng quốc tế về sàn giao dịch nội địa đã nhận được sự quan tâm lớn. Đại diện Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc Bộ Công an, Trung tá Nguyễn Tuấn Cường đã đưa ra những giải đáp cụ thể, giúp cộng đồng nhà đầu tư tháo gỡ băn khoăn về quy trình chứng minh nguồn gốc dòng tiền khi khung pháp lý trong nước từng bước được hoàn thiện.
Nỗi băn khoăn về nguồn gốc tài sản của nhà đầu tư
Trong suốt nhiều năm qua, đa số người dùng tại Việt Nam chủ yếu sở hữu tài sản mã hóa thông qua các giao dịch ngang hàng P2P hoặc giao dịch trực tiếp trên các nền tảng quốc tế. Khi tiến trình thí điểm và cấp phép cho các sàn giao dịch tài sản số trong nước được triển khai, không ít người bày tỏ sự lo ngại về việc chuyển tài sản về nước có gặp trở ngại hay không. Câu hỏi lớn nhất đặt ra là liệu các khoản tiền tích lũy từ trước có bị đặt vào diện nghi vấn hoặc gặp khó khăn khi chứng minh tính hợp pháp của dòng tiền hay không.
Trước vấn đề này, đại diện cơ quan công an đã phân tích rõ ràng hai trường hợp cụ thể để người dân hiểu đúng và chủ động thực hiện giao dịch theo quy định của pháp luật. Việc phân loại này dựa trên chính phương thức lưu trữ và cơ chế quản lý dữ liệu người dùng của từng nền tảng.
Thuận lợi khi chuyển tiền từ các sàn quốc tế đã định danh
Trường hợp đầu tiên là người dùng chuyển tài sản từ các sàn giao dịch quốc tế tập trung có áp dụng quy trình xác minh danh tính khách hàng, chẳng hạn như sàn OKX. Tại các nền tảng này, người tham gia đã hoàn thành việc cung cấp thông tin cá nhân bao gồm căn cước công dân và hình ảnh chân dung để kích hoạt tài khoản.
Khi nhà đầu tư thực hiện lệnh chuyển tài sản từ các sàn giao dịch quốc tế này về sàn nội địa được cấp phép tại Việt Nam, thủ tục sẽ diễn ra tương đối thuận tiện và ít gặp phức tạp. Lý do là các sàn giao dịch này đều chịu sự điều chỉnh của Khuyến nghị số 15 do Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính quốc tế FATF ban hành.
Theo khuyến nghị này, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản ảo phải tuân thủ quy tắc chuyển tiền mang tên Travel Rule, đòi hỏi các bên phải tự động chia sẻ thông tin định danh của người gửi và người nhận khi phát sinh giao dịch. Nhờ luồng thông tin xác thực xuyên biên giới này, các sàn trong nước có thể nhanh chóng đối chiếu danh tính và ghi nhận tài sản hợp lệ cho người dùng.
Cơ chế kiểm tra nghiêm ngặt đối với ví lưu trữ cá nhân
Trường hợp thứ hai là khi nhà đầu tư chuyển tài sản từ các loại ví cá nhân tự quản lý, thường được biết đến là ví lạnh hoặc ví phần mềm phi tập trung. Điểm đặc thù của loại ví này là tính ẩn danh cao và hoàn toàn không tích hợp cơ chế xác thực thông tin cá nhân. Bất kỳ ai cũng có thể tạo lập và sử dụng ví mà không cần khai báo danh tính hay giấy tờ tùy thân.
Chính vì thiếu dữ liệu định danh ban đầu, các sàn giao dịch nội địa khi tiếp nhận tài sản từ ví tự quản bắt buộc phải triển khai quy trình xác thực giao dịch, thường được gọi là KYT. Quá trình kiểm tra này sẽ đòi hỏi nhiều thời gian hơn so với việc chuyển từ sàn tập trung.
Đội ngũ kỹ thuật và hệ thống giám sát của sàn sẽ phải truy vết lịch sử đường đi của dòng tiền trên chuỗi khối, nhằm xác minh xem địa chỉ ví gửi tiền có từng dính líu đến các hoạt động phi pháp như rửa tiền, tài trợ khủng bố, các vụ xâm nhập mạng lấy cắp tài sản hay các thực thể nằm trong danh sách trừng phạt quốc tế hay không. Nếu phát hiện rủi ro, sàn có quyền tạm giữ giao dịch để phối hợp xử lý theo quy định an toàn tài chính.
Giải pháp chủ động cho nhà đầu tư khi chuyển dịch tài sản
Để chuẩn bị tốt nhất cho giai đoạn các sàn giao dịch tài sản mã hóa nội địa đi vào vận hành chính thức, người tham gia thị trường cần chủ động rà soát lại toàn bộ danh mục và các kênh lưu trữ của mình. Đối với các tài khoản trên sàn quốc tế, người dùng nên hoàn tất đầy đủ các bước định danh cấp cao nhất và lưu trữ chứng từ giao dịch rõ ràng.
Đối với những tài sản đang nằm trong ví tự quản, nhà đầu tư nên giữ lại lịch sử các giao dịch mua bán ban đầu từ những đối tác uy tín, tránh tương tác với các giao thức hoặc hợp đồng thông minh không rõ nguồn gốc. Sự minh bạch trong lịch sử luân chuyển dòng tiền chính là chìa khóa giúp quá trình chuyển dịch tài sản về sàn nội địa diễn ra suôn sẻ, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của chính người sở hữu và góp phần xây dựng một môi trường tài chính số lành mạnh tại Việt Nam.
