Việt Nam hướng tới phát hành CBDC và xây dựng thị trường tài chính hiện đại
Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 1413/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam phục vụ mục tiêu tăng trưởng ở mức cao. Đề án đặt ra mục tiêu đến năm 2045 xây dựng một thị trường tài chính có trình độ phát triển cao, vận hành theo nguyên tắc thị trường với hệ thống thể chế, hạ tầng và cơ chế giám sát đạt chuẩn quốc tế.
Trong định hướng phát triển này, Chính phủ giao các cơ quan chức năng nghiên cứu khả năng phát hành đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (Central Bank Digital Currency - CBDC). Đây được xem là một trong những nội dung đáng chú ý nhất của đề án khi nhiều quốc gia trên thế giới cũng đang thử nghiệm hoặc triển khai các mô hình tiền kỹ thuật số do ngân hàng trung ương phát hành.
Bên cạnh mục tiêu nghiên cứu CBDC, đề án cũng hướng đến việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam, phát triển thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn chủ lực, đồng thời đảm bảo hệ thống ngân hàng hoạt động an toàn và thị trường bảo hiểm phát triển bền vững.
Hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản số và mở rộng các sản phẩm tài chính mới
Để tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi, Chính phủ yêu cầu rà soát và hoàn thiện hệ thống pháp luật trong nhiều lĩnh vực của thị trường tài chính.
Theo lộ trình, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu xây dựng Luật Tài sản số và Tài sản mã hóa trong giai đoạn 2028-2029. Song song với đó là việc sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến chứng khoán, ngân hàng, tín dụng và bảo hiểm nhằm phù hợp với xu hướng phát triển của nền kinh tế số.
Đề án cũng khuyến khích triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các sản phẩm và dịch vụ tài chính mới. Những mô hình như chứng khoán số hóa, token hóa tài sản thực, các sản phẩm liên quan đến tài sản mã hóa và ứng dụng fintech trong lĩnh vực chứng khoán sẽ được nghiên cứu triển khai trong khuôn khổ pháp lý phù hợp.
Ngoài ra, Chính phủ còn đặt mục tiêu nghiên cứu thành lập sàn giao dịch vàng, phát triển thêm các sản phẩm chứng khoán phái sinh như hợp đồng tương lai và hợp đồng quyền chọn, đồng thời hoàn thiện cơ chế xếp hạng tín nhiệm đối với trái phiếu doanh nghiệp.
Thu hút dòng vốn và nâng cao sức cạnh tranh của thị trường
Bên cạnh việc phát triển sản phẩm, đề án cũng tập trung mở rộng quy mô và chất lượng của thị trường vốn nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Các giải pháp được đưa ra bao gồm đẩy nhanh quá trình cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam và mở rộng khả năng huy động vốn thông qua trái phiếu Chính phủ cũng như trái phiếu doanh nghiệp.
Đối với nhà đầu tư quốc tế, Chính phủ sẽ nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản, cải thiện quy trình chuyển đổi ngoại tệ và chuyển lợi nhuận ra nước ngoài nhằm tăng sức hấp dẫn của thị trường tài chính Việt Nam.
Song song với đó, đề án cũng đặt mục tiêu tái cấu trúc cơ sở nhà đầu tư, phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán, nâng hạng thị trường chứng khoán và thúc đẩy ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain và dữ liệu lớn (Big Data) vào hoạt động quản lý, giám sát và vận hành thị trường.
Theo định hướng của Chính phủ, những cải cách này sẽ tạo nền tảng để Việt Nam xây dựng một hệ sinh thái tài chính hiện đại, minh bạch và có khả năng kết nối với thị trường quốc tế, trong đó việc nghiên cứu phát hành CBDC được xem là một trong những bước đi quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của lĩnh vực tài chính.
