Theo Securities Times (证券时报), Douyin nghiêm cấm việc sử dụng các khái niệm như blockchain, tài sản kỹ thuật số, công nghệ số… để “đóng gói” và phát tán nội dung tài chính trái phép. Trọng tâm của lệnh cấm nhắm thẳng vào các hoạt động liên quan đến tiền mã hóa – lĩnh vực vốn đã bị Trung Quốc cấm giao dịch từ năm 2021 nhưng vẫn tồn tại dưới nhiều hình thức trá hình trên mạng xã hội.
Không còn “áo khoác blockchain” cho nội dung tiền mã hóa
Cụ thể, Douyin cấm đăng tải nội dung liên quan đến: hoạt động trao đổi tiền mã hóa; cung cấp dịch vụ trung gian thông tin; định giá hoặc hỗ trợ giao dịch tiền mã hóa dưới bất kỳ hình thức nào.
Đáng chú ý, quy định nhấn mạnh việc không được lợi dụng thuật ngữ blockchain hay tài sản số để né tránh kiểm duyệt, một thực trạng đã diễn ra phổ biến thời gian qua khi nhiều tài khoản không trực tiếp nhắc tới “crypto” hay “Bitcoin” nhưng vẫn hướng người xem đến các hoạt động đầu tư mang tính đầu cơ cao hoặc trái phép.
Trong bối cảnh Trung Quốc duy trì lập trường “không khoan nhượng” với tiền mã hóa, động thái của Douyin được xem là bước bổ sung quan trọng ở cấp nền tảng, nhằm bịt các “lỗ hổng truyền thông” còn sót lại sau lệnh cấm pháp lý.
Cấm “khoa học phổ biến giả danh” và khuyến nghị đầu tư trá hình
Bên cạnh crypto, Douyin cũng đánh mạnh vào hiện tượng “giả khoa học phổ biến để khuyến nghị đầu tư” – một vấn đề gây tranh cãi suốt nhiều năm trên các nền tảng nội dung.
Theo quy ước mới, nền tảng cấm các hành vi núp bóng giáo dục – phổ cập kiến thức để phân tích hoặc dự đoán giá mua/bán cổ phiếu riêng lẻ, thổi phồng xu hướng tương lai, hay đưa ra lời khuyên đầu tư mang tính dẫn dắt. Đây là những hành vi bị xếp vào nhóm “khuyến nghị cổ phiếu trái phép”, có thể gây hiểu lầm nghiêm trọng cho nhà đầu tư cá nhân.
Douyin cho biết, các nội dung tài chính chuyên sâu trong tương lai sẽ chịu yêu cầu xác thực năng lực và chứng chỉ chuyên môn, đồng thời hạn chế tài khoản không đủ điều kiện đăng tải nội dung mang tính tư vấn hoặc thu phí.
Mục tiêu: làm sạch hệ sinh thái tài chính, kiểm soát rủi ro từ gốc
Trong thông báo chính thức, Douyin khẳng định nền tảng khuyến khích các nhà sáng tạo nội dung cung cấp thông tin tài chính khách quan, trung lập, tập trung vào phổ cập kiến thức tài chính – đầu tư cơ bản, thay vì dẫn dắt hành vi đầu cơ.
Ngược lại, nền tảng sẽ xử lý nghiêm các hành vi:
cố tình xuyên tạc chính sách kinh tế vĩ mô;
bóp méo dữ liệu về thị trường chứng khoán, ngoại hối, bất động sản;
lan truyền thông tin tiêu cực gây rối loạn trật tự tài chính;
hướng dẫn hoặc cung cấp dịch vụ liên quan đến rửa tiền, huy động vốn trái phép, trốn thuế, rút tiền bất hợp pháp hay thu hồi nợ trái phép.
Giới quan sát nhận định, đây không chỉ là động thái quản lý nội dung đơn lẻ, mà là một phần trong chiến lược kiểm soát rủi ro tài chính từ “tầng truyền thông” của Trung Quốc, nơi mạng xã hội được coi là mắt xích quan trọng trong việc hình thành hành vi đầu tư của công chúng.
Liên hệ rộng hơn: Tín hiệu cho thị trường crypto châu Á, bài học cho Việt Nam
Động thái của Douyin cho thấy xu hướng quản lý crypto đang dịch chuyển từ “cấm – cho phép” sang “kiểm soát nội dung và hành vi”, đặc biệt trên các nền tảng mạng xã hội. Thay vì chỉ tập trung vào sàn giao dịch hay dòng tiền, nhà quản lý ngày càng chú ý đến nguồn gốc thông tin và cách thức dẫn dắt nhà đầu tư.
Với Việt Nam và nhiều thị trường châu Á khác – nơi crypto chưa bị cấm tuyệt đối nhưng vẫn thiếu khung pháp lý hoàn chỉnh – câu chuyện Douyin là một lời cảnh báo rõ ràng:
không gian nội dung crypto sẽ không còn là “vùng xám”,
các hình thức marketing, giáo dục trá hình, KOL khuyến nghị đầu tư thiếu kiểm soát nhiều khả năng sẽ sớm bị đưa vào diện giám sát chặt chẽ hơn.
Trong bối cảnh đó, ranh giới giữa nội dung giáo dục – phân tích – quảng bá đầu cơ sẽ ngày càng bị soi kỹ, buộc cả nền tảng lẫn nhà sáng tạo nội dung phải thay đổi cách tiếp cận nếu muốn tồn tại lâu dài.
