Chiều ngày 28 tháng 9 năm 2026, phiên họp chuyên đề về vai trò của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đối với sự phát triển kinh tế xã hội đã diễn ra dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng Ban Chỉ đạo 57 Trung ương. Sự kiện ghi nhận sự tham dự của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cùng đại diện các bộ ngành và cộng đồng doanh nghiệp.
Tại phiên họp, thông điệp cốt lõi được khẳng định rõ nét là muốn duy trì tốc độ phát triển kinh tế cao và bền vững ở mức hai con số thì con đường duy nhất là nâng cao năng suất lao động. Các yếu tố công nghệ giờ đây không thể chỉ dừng lại ở vai trò bổ trợ đơn thuần, mà phải trở thành động lực trực tiếp tạo ra của cải và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Năng suất lao động là chìa khóa then chốt cho nền kinh tế
Nhìn lại chặng đường gần hai năm triển khai Nghị quyết số 57 của Trung ương, bức tranh thể chế cơ bản đã có những bước chuyển biến tích cực. Danh mục công nghệ chiến lược quốc gia đã được định hình rõ ràng, trong khi hạ tầng số, hệ thống dữ liệu và các dịch vụ công trực tuyến liên tục ghi nhận bước tiến mới.
Tuy nhiên, người đứng đầu Chính phủ cũng thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế còn tồn tại. Những kết quả đạt được trong thực tế vẫn chưa thực sự tương xứng với nguồn lực đầu tư và quyết tâm chính trị ban đầu. Nền kinh tế hiện vẫn thiếu vắng những sản phẩm công nghệ chiến lược mang thương hiệu quốc gia, trong khi mức độ đóng góp vào năng suất lao động xã hội vẫn cần bứt phá mạnh mẽ hơn.
Do đó, mục tiêu cấp thiết hiện nay là tập trung chuyển dịch trọng tâm từ xây dựng Chính phủ số sang thúc đẩy kinh tế số và xã hội số. Trọng tâm chiến lược là nâng cao tỷ trọng của kinh tế số trong quy mô tổng sản phẩm nội địa, đồng thời phổ cập hạ tầng thanh toán số hiện đại, phát triển y tế số, giáo dục số và bảo vệ an toàn dữ liệu cho người dân.
Đo lường hiệu quả dựa trên kết quả đầu ra thực tế
Một trong những định hướng mang tính đột phá được đưa ra tại phiên họp là thay đổi căn bản phương thức đánh giá. Thay vì chỉ nhìn vào các chỉ tiêu đầu vào như số lượng đề tài nghiên cứu, số văn bản ban hành hay các nền tảng ứng dụng được thiết lập, hệ thống quản trị cần chuyển hẳn sang đo lường giá trị thực tế ở đầu ra.
Thước đo thành công thực sự phải thể hiện ở mức tăng năng suất lao động, doanh thu thực tế của các doanh nghiệp công nghệ và phần giá trị gia tăng đóng góp trực tiếp vào tốc độ tăng trưởng kinh tế của từng địa phương cũng như cả nước. Mua sắm công và đầu tư công sẽ được tận dụng hiệu quả như một thị trường khởi đầu rộng lớn để nuôi dưỡng các giải pháp công nghệ nội địa.
Bên cạnh đó, việc phân định trách nhiệm cũng cần sự rành mạch giữa các bên liên quan. Các bộ quản lý ngành giữ vai trò dẫn dắt chuỗi giá trị, các địa phương lựa chọn mũi nhọn phát triển dựa trên lợi thế sẵn có, các viện nghiên cứu và trường đại học sẽ triển khai đề tài bám sát bài toán đặt hàng từ thực tiễn. Nhà nước sẽ đóng vai trò kiến tạo thể chế, xây dựng hạ tầng và sẵn sàng chấp nhận những rủi ro có kiểm soát trong quá trình thử nghiệm công nghệ mới.
Doanh nghiệp và ngân hàng giữ vai trò hạt nhân chuyển đổi
Để hiện thực hóa những kỳ vọng lớn lao này, cộng đồng doanh nghiệp và hệ thống ngân hàng được xác định là trung tâm của toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Ngành ngân hàng giữ mạch máu cung ứng vốn và nền tảng thanh toán số tiện ích, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho dòng chảy thương mại cũng như các hoạt động kinh tế diễn ra an toàn, thông suốt.
Các tập đoàn và doanh nghiệp được khuyến khích chủ động phát hiện các điểm nghẽn thể chế, mạnh dạn đề xuất các bài toán lớn cũng như nghiên cứu những sản phẩm công nghệ mang tính đón đầu. Mối liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học và các nhà khoa học cần được thắt chặt xuyên suốt từ khâu ý tưởng, thử nghiệm cho đến khi sản phẩm được thương mại hóa hoàn chỉnh trên thị trường.
Sự chuyển mình đồng bộ từ cơ chế chính sách, sự chấp nhận rủi ro có kiểm soát của cơ quan quản lý cùng tinh thần tiên phong của giới tài chính ngân hàng và doanh nghiệp sẽ mở ra không gian tăng trưởng mới, tạo nền móng vững chắc cho hành trình vươn mình của nền kinh tế Việt Nam.
