Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 165/2026/TT-BTC ngày 31/10/2026, quy định về chế độ báo cáo và công bố thông tin trên thị trường tài sản mã hóa. Văn bản dự kiến có hiệu lực từ ngày 18/12/2026, bổ sung các yêu cầu giám sát đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ và tổ chức phát hành tài sản mã hóa.
Một trong những điểm đáng chú ý là yêu cầu lưu trữ dữ liệu. Theo đó, các tổ chức cung cấp dịch vụ và đơn vị phát hành phải bảo quản thông tin, dữ liệu liên quan trong thời gian tối thiểu 10 năm. Quy định này nhằm đảm bảo khả năng truy xuất thông tin khi cơ quan quản lý cần kiểm tra, giám sát hoạt động thị trường.
Về hoạt động giao dịch, các tổ chức cung cấp dịch vụ phải gửi báo cáo hằng ngày về tình hình vận hành trong ngày trước đó. Dữ liệu cần thống kê bao gồm số lượng lệnh mua, bán, lệnh được khớp, lệnh bị hủy cùng tổng khối lượng và giá trị giao dịch của từng loại tài sản mã hóa. Các thông tin về giá mở cửa, đóng cửa, mức cao nhất, thấp nhất và biến động giá cũng thuộc phạm vi báo cáo.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp phải định kỳ trước ngày 10 hằng tháng gửi báo cáo đến Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về tình hình hoạt động trong tháng liền trước. Nội dung bao gồm số lượng tài khoản mở mới, tài khoản đóng, tổng giá trị mua bán và hoạt động mua ròng, bán ròng của từng nhóm nhà đầu tư.
Đặc biệt, quy định mới dành sự quan tâm đáng kể đến hoạt động lưu ký và luân chuyển tài sản mã hóa. Các đơn vị phải lập báo cáo hằng tuần về lượng tài sản của khách hàng đang được quản lý, phân loại theo từng mã tài sản, mạng lưới và địa chỉ ví. Dữ liệu cũng phải thể hiện rõ tài sản được lưu ký trong nước, ở nước ngoài hoặc tại các tổ chức khác.
Đối với hoạt động nạp và rút, báo cáo phải ghi nhận số lượng giao dịch thành công, thất bại và đang chờ xử lý. Việc chuyển tài sản giữa các tổ chức cung cấp dịch vụ trong nước với những đơn vị ở nước ngoài cũng phải được tổng hợp. Ngoài ra, các tổ chức lưu ký còn có trách nhiệm báo cáo định kỳ 6 tháng về số lượng, giá trị tài sản của khách hàng và những biến động phát sinh. Các giao dịch có dấu hiệu vi phạm quy định giám sát phải được lập báo cáo riêng, trong đó nêu rõ vụ việc, giá trị giao dịch liên quan, tình trạng xử lý và kết quả giải quyết.
Việc ban hành thông tư diễn ra khi Việt Nam đang chuẩn bị triển khai thí điểm thị trường giao dịch tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP. Theo cơ chế này, số lượng tổ chức cung cấp dịch vụ được lựa chọn tối đa là 5 đơn vị. Doanh nghiệp muốn tham gia phải đáp ứng nhiều điều kiện, trong đó có yêu cầu vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỷ đồng và tiêu chuẩn an toàn hệ thống công nghệ thông tin.
Hiện có 5 doanh nghiệp đã vượt qua bước thẩm định hồ sơ ban đầu, gồm VIXEX, SCEX, CAEX, TCEX và Công ty CP Tài sản số Việt Nam. Các đơn vị đang tiếp tục hoàn thiện những điều kiện cần thiết để được xem xét cấp phép.
Trong số này, SCEX đã thông báo nâng vốn điều lệ lên 10.000 tỷ đồng. CAEX, doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái VPBank, cũng công bố đáp ứng yêu cầu về vốn và được cơ quan chức năng thẩm định, đồng ý với đề xuất cấp độ an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4. TCEX cũng cho biết đã hoàn thành bước thẩm định an toàn hệ thống thông tin ở cấp độ tương ứng trong tháng 10.
Sự chuẩn bị về mặt pháp lý diễn ra trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam vẫn duy trì quy mô đáng kể. Theo dữ liệu Chainalysis công bố vào cuối tháng 9/2026, tổng giá trị hoạt động tài sản mã hóa liên quan đến Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 7/2025 đến tháng 6/2026 đạt khoảng 122,2 tỷ USD.
Trong đó, các sàn giao dịch tập trung ghi nhận khoảng 69,9 tỷ USD, chiếm 57% tổng giá trị. Hoạt động giao dịch trực tiếp giữa các cá nhân cũng đóng góp đáng kể, với khoảng 6,9 tỷ USD giao dịch nội địa và 10,5 tỷ USD giao dịch xuyên biên giới.
Những yêu cầu mới về báo cáo và lưu trữ dữ liệu cho thấy cơ quan quản lý đang hướng tới xây dựng hệ thống giám sát toàn diện hơn đối với thị trường tài sản mã hóa. Không chỉ theo dõi giá trị giao dịch, các hoạt động lưu ký, nạp rút và chuyển tài sản cũng sẽ được đưa vào khuôn khổ quản lý, tạo cơ sở cho quá trình vận hành thị trường thí điểm trong thời gian tới.
