Tính đến tháng 3 năm 2026 nhiều phương tiện tín dụng tư nhân được gắn mác bán thanh khoản đang dần lộ diện bản chất thật sự. Đó là sự chênh lệch nghiêm trọng về kỳ hạn tài sản được che đậy bằng những thuật ngữ mỹ miều về lợi nhuận và sự ổn định. Thực tế cho thấy các quỹ đầu tư lớn đang phải đối mặt với áp lực rút vốn chưa từng có khiến niềm tin của nhà đầu tư bị lung lay dữ dội.
Sóng gió từ các quỹ đầu tư hàng đầu thế giới
Quỹ BCRED của tập đoàn Blackstone đã ghi nhận yêu cầu rút vốn lên tới 3,7 tỷ đô la Mỹ chỉ trong hai tháng đầu năm 2026. Con số này tương đương với 7% giá trị tài sản ròng và vượt xa giới hạn mua lại 5% ban đầu của quỹ.
Hội đồng quản trị đã buộc phải nâng mức giới hạn lên 7% nhưng lượng thanh khoản bổ sung này được cho là phải nhờ đến sự hỗ trợ của khoảng 400 triệu đô la Mỹ từ những người nội bộ và ban điều hành mới có thể đáp ứng kịp nhu cầu. Đây là một tình trạng đáng báo động cho thấy sự căng thẳng tột độ trong việc duy trì dòng tiền.
Trong khi đó tập đoàn BlackRock cũng tiếp nhận các yêu cầu rút vốn trị giá khoảng 1,2 tỷ đô la Mỹ tương ứng với 9,3% giá trị tài sản ròng. Tuy nhiên đơn vị này chỉ thực hiện hoàn trả theo ngưỡng hợp đồng là 5% dẫn đến việc không thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu rút tiền thực tế của khách hàng.
Blue Owl thậm chí còn rơi vào tình cảnh khó khăn hơn khi yêu cầu rút vốn tăng vọt lên mức 15,4% giá trị tài sản ròng. Nguyên nhân xuất phát từ những lo ngại rằng trí tuệ nhân tạo có thể làm suy giảm giá trị cuối cùng của các bên vay vốn trong lĩnh vực phần mềm dịch vụ. Quỹ này đã phải đóng cổng rút tiền hoàn toàn và chuyển sang hình thức phân phối vốn định kỳ dựa trên các khoản thanh toán nợ gốc từ người vay.
Hệ lụy đối với thị trường tài chính phi tập trung
Những diễn biến trên thị trường truyền thống mang lại bài học xương máu cho không gian tài sản mã hóa. Bất kỳ giao thức nào sử dụng tín dụng tư nhân được mã hóa làm tài sản thế chấp cho các hoạt động vay vòng lặp đều đang đối mặt với nguy cơ thanh lý cực cao.
Khi thị trường gặp áp lực lớn sẽ xuất hiện sự sai lệch nghiêm trọng giữa giá trị tài sản do các hệ thống cung cấp dữ liệu hiển thị và giá giao dịch thực tế trên thị trường. Các hệ thống này có thể vẫn ghi nhận tài sản ở mức giá gần bằng mệnh giá trong khi không có người mua nào sẵn sàng chấp nhận mức giá đó.
Tình trạng này tạo ra một khoảng trống thanh khoản vô cùng nguy hiểm. Trong khi giao thức vẫn tin rằng tài sản thế chấp có giá trị tốt thì thị trường đều hiểu rằng đó là một danh mục cho vay dài hạn đã bị đóng băng và không có lực mua tức thì.
Tại thời điểm đó các lệnh thanh lý sẽ thất bại và nợ xấu bắt đầu tăng trưởng nhanh chóng. Những gì từng được coi là đòn bẩy an toàn với tài sản thế chấp dư thừa sẽ biến thành gánh nặng cho toàn bộ thị trường cho vay. Nếu quy mô của các vị thế tín dụng tư nhân đủ lớn rủi ro này có thể gây ra hiệu ứng lây lan trên diện rộng cho cả hệ sinh thái tài chính phi tập trung.
Mối nguy từ các loại tiền ổn định mang lãi suất
Một vấn đề đáng quan ngại khác là sự trỗi dậy của các loại tiền ổn định sinh lời được bảo chứng hoàn toàn bằng tín dụng tư nhân gắn liền với cơ sở hạ tầng năng lượng hoặc trí tuệ nhân tạo. Đây là những lĩnh vực thường có chu kỳ đầu tư kéo dài từ năm đến mười năm.
Những sản phẩm này thường được quảng bá như những công cụ thanh khoản có giá trị tương đương một đô la Mỹ nhưng thực chất chúng được bảo đảm bởi một số tài sản kém thanh khoản nhất trên thị trường hiện nay.
Khác với các loại tiền ổn định được bảo chứng bằng trái phiếu chính phủ có thể chuyển đổi thành tiền mặt trong vài giây những cấu trúc này chỉ có tính thanh khoản dựa trên khả năng tìm kiếm người mua thứ cấp hoặc tái cấp vốn cho một khoản vay của người quản lý quỹ. Khả năng này hoàn toàn có thể tan biến trong một thị trường thiếu hụt dòng tiền.
Việc lạm dụng đòn bẩy trên các loại tín dụng mã hóa và tiền ổn định không đơn thuần là đặt cược vào lợi nhuận mà là đang đặt cược vào khả năng hấp thụ của thị trường truyền thống. Nếu các nhà đầu tư vẫn mù quáng đổ vốn vào các mô hình này họ có thể sẽ phải chứng kiến những kịch bản sụp đổ tương tự như thị trường tài chính truyền thống nhưng với tốc độ và mức độ nghiêm trọng gấp nhiều lần.
