Tài sản mã hóa được đưa vào diện giám sát chống rửa tiền
Ngày 24/8, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Các quy định mới được kỳ vọng hoàn thiện khung pháp lý trong công tác phòng, chống rửa tiền, đồng thời tăng cường kiểm soát đối với những lĩnh vực mới phát sinh như tài sản mã hóa.
Đáng chú ý, Luật Phòng, chống rửa tiền sửa đổi chính thức bổ sung “dịch vụ tài sản mã hóa” vào nhóm đối tượng báo cáo. Đây là bước thay đổi quan trọng trong việc đưa hoạt động liên quan đến tài sản số vào phạm vi giám sát về phòng, chống rửa tiền.
Theo quy định mới, các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa cũng được xác định cụ thể. Cơ quan chức năng sẽ lưu ý những trường hợp khách hàng chia nhỏ giao dịch thành nhiều khoản có giá trị thấp nhằm né tránh yêu cầu nhận biết khách hàng hoặc nghĩa vụ báo cáo.
Việc thực hiện liên tiếp nhiều giao dịch có giá trị lớn trong thời gian ngắn nhưng không chứng minh được mục đích kinh doanh hợp lý cũng có thể được xem là dấu hiệu đáng ngờ.
Bên cạnh đó, Luật đặc biệt đề cập đến việc sử dụng các loại tài sản mã hóa có tính năng tăng cường khả năng ẩn danh hoặc các dịch vụ trộn giao dịch. Những giao dịch liên quan đến địa chỉ ví hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ từng được cảnh báo có liên quan đến hoạt động bất hợp pháp cũng nằm trong diện cần được chú ý.
Khách hàng từ chối hoặc trì hoãn cung cấp hồ sơ nhận biết, không giải thích được hợp lý về nguồn gốc tài sản, mục đích giao dịch hay mối quan hệ với đối tác cũng có thể bị xem xét là dấu hiệu bất thường. Tài liệu có dấu hiệu giả mạo cũng thuộc nhóm thông tin cần được các đối tượng báo cáo lưu ý.
Bộ Tài chính chịu trách nhiệm phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực tài sản mã hóa
Luật sửa đổi đồng thời làm rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong công tác phòng, chống rửa tiền theo từng lĩnh vực. Trong đó, Bộ Tài chính được giao chủ trì triển khai các biện pháp phòng, chống rửa tiền đối với nhiều lĩnh vực như bảo hiểm nhân thọ, chứng khoán, tài sản mã hóa, dịch vụ kế toán, casino, xổ số, đặt cược và các hoạt động khác thuộc phạm vi quản lý.
Một thay đổi đáng chú ý khác là quy định về chủ sở hữu hưởng lợi được điều chỉnh theo hướng xác định cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp sở hữu hoặc thực tế kiểm soát cuối cùng đối với khách hàng. Các trường hợp khách hàng thực hiện giao dịch thay mặt cho người khác cũng được đưa vào phạm vi xem xét.
Chính phủ sẽ tiếp tục quy định chi tiết các tiêu chí xác định chủ sở hữu hưởng lợi, trong đó lượng hóa các tiêu chí liên quan đến quyền kiểm soát thực tế.
Ngoài các quy định về tài sản mã hóa, Luật sửa đổi còn bổ sung yêu cầu nhận biết khách hàng và thu thập thông tin đối với những trường hợp tham gia thỏa thuận pháp lý dưới hình thức ủy thác hoặc các cấu trúc có bản chất tương tự. Thông tin về người thụ hưởng trong hợp đồng bảo hiểm nhân thọ cũng được bổ sung vào phạm vi quản lý.
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng sẽ có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.
Cùng với việc đưa dịch vụ tài sản mã hóa vào nhóm đối tượng báo cáo, các quy định mới được kỳ vọng tạo thêm cơ sở pháp lý để cơ quan quản lý nhận diện dòng tiền bất thường, kiểm soát rủi ro rửa tiền và tăng cường tính minh bạch trong thị trường tài sản số.
