Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang bước vào giai đoạn leo thang mới khi Donald Trump gia tăng áp lực toàn diện lên Iran, từ chính trị, ngoại giao cho tới kinh tế. Những động thái cứng rắn này không chỉ làm gia tăng bất ổn khu vực mà còn tạo ra các cú sốc lớn đối với nền kinh tế Iran, nơi đồng nội tệ mất giá nghiêm trọng và người dân ngày càng tìm đến Bitcoin như một công cụ bảo toàn tài sản.
Nguyên nhân mang tên căng thẳng chính trị
Trong các tuyên bố gần đây, Tổng thống Trump công khai kêu gọi người dân Iran tiếp tục biểu tình, giành lại các cơ quan công quyền và “ghi nhớ” những cá nhân tham gia đàn áp, bạo lực đối với người biểu tình. Ông đồng thời tuyên bố hủy bỏ toàn bộ các cuộc tiếp xúc và đàm phán với quan chức Iran cho đến khi tình trạng đàn áp chấm dứt, khẳng định Mỹ sẽ có các biện pháp hỗ trợ cần thiết cho người dân Iran.
Song song với đó, Washington phát đi thông điệp cứng rắn về kinh tế khi sẽ áp thuế 25% ngay lập tức đối với bất kỳ quốc gia nào vẫn duy trì quan hệ làm ăn với Iran nếu còn muốn tiếp tục giao thương với Mỹ. Động thái này được xem là bước leo thang mới trong chính sách gây sức ép tối đa, làm gia tăng nguy cơ Iran bị cô lập sâu hơn khỏi hệ thống thương mại và tài chính toàn cầu.
Các lệnh trừng phạt chồng chất, kết hợp với bất ổn chính trị trong nước, đã đẩy nền kinh tế Iran vào vòng xoáy suy thoái. Lạm phát đang ở mức cực kỳ cao, với tỷ lệ lạm phát hàng năm ước tính khoảng 42–48% vào cuối năm 2025. Đáng chú ý, lạm phát thực phẩm vượt trên 70%, khiến chi phí sinh hoạt tăng vọt và thu nhập thực tế của người dân bị bào mòn nghiêm trọng.
Đọc thêm: Iran sẽ bán và thanh toán vũ khí quân sự bằng tiền điện tử
Đồng rial liên tục mất giá so với các đồng tiền mạnh, làm suy giảm niềm tin vào hệ thống tiền tệ quốc gia. Trong bối cảnh kiểm soát vốn chặt chẽ và khả năng tiếp cận ngoại tệ bị hạn chế, người dân Iran buộc phải tìm kiếm các kênh lưu trữ giá trị thay thế để bảo vệ tài sản.
Bitcoin “bùng nổ” như kênh trú ẩn
Chính trong bối cảnh đó, Bitcoin nổi lên như một lựa chọn đáng chú ý. Dữ liệu thị trường cho thấy giá Bitcoin tính theo đồng rial Iran đã tăng khoảng 2.698,55% chỉ trong vòng một tháng. Đà tăng mạnh này không phản ánh sự bứt phá tương ứng của Bitcoin trên thị trường quốc tế, mà chủ yếu đến từ sự sụp đổ của đồng nội tệ Iran.
Việc Bitcoin tăng vọt tại Iran cho thấy nhu cầu phòng vệ trước lạm phát và rủi ro chính sách. Đối với nhiều người dân, tiền mã hóa không chỉ là tài sản đầu cơ mà còn đóng vai trò như “phao cứu sinh” trước nguy cơ mất giá tài sản, giúp họ lưu trữ giá trị và thực hiện các giao dịch xuyên biên giới trong bối cảnh hệ thống tài chính truyền thống bị bóp nghẹt.
Trường hợp của Iran tiếp tục cho thấy mối liên hệ ngày càng rõ ràng giữa bất ổn địa chính trị, các biện pháp trừng phạt kinh tế và sự gia tăng vai trò của các tài sản phi truyền thống như Bitcoin. Khi các kênh tài chính chính thống bị hạn chế, tiền mã hóa trở thành lựa chọn thay thế cho người dân ở những quốc gia chịu áp lực lớn từ bên ngoài.
Đọc thêm: Khủng hoảng tiền tệ tại Iran - Khi niềm tin sụp đổ, tiền mã hóa trở thành "phao cứu sinh"
Trong ngắn hạn, căng thẳng Trung Đông và các quyết định cứng rắn từ Washington nhiều khả năng vẫn sẽ tạo thêm biến động cho kinh tế Iran. Về dài hạn, sự “bùng nổ” của Bitcoin tại quốc gia này là lời cảnh báo rõ ràng về cái giá của lạm phát cao, mất niềm tin tiền tệ và những hệ lụy kinh tế từ xung đột địa chính trị kéo dài.
