Tại Diễn đàn Kinh doanh 2026 với chủ đề về không gian tăng trưởng mới, câu chuyện tái cơ cấu nền kinh tế đã trở thành tâm điểm thảo luận. Trong giai đoạn chuyển đổi mô hình kinh tế được dự báo sẽ kéo dài từ 3 đến 4 năm tới, việc tìm kiếm và huy động các nguồn lực mới đóng vai trò cấp thiết để duy trì đà tăng trưởng cao. Theo nhận định của các chuyên gia, cải cách tiền số và tài sản mã hóa chính là những động lực quan trọng trong tương lai gần.
Cơ hội bứt phá từ thị trường ngách
Chia sẻ góc nhìn về vấn đề này, ông Nguyễn Việt Đức, Giám đốc Kinh doanh số VPBankS, đã đưa ra những phân tích thực tế về vị thế của Việt Nam. Ông cho rằng việc chúng ta cạnh tranh sòng phẳng với thế giới trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) hay các ngành công nghiệp truyền thống là bài toán vô cùng nan giải. Lý do là bởi nhiều quốc gia phát triển đã có những bước đi tiên phong và chiếm lĩnh thị trường từ rất sớm.
Tuy nhiên, bức tranh lại hoàn toàn khác biệt đối với tài sản số và tài sản mã hóa. Đây được xem là "mảnh đất màu mỡ" mà Việt Nam hoàn toàn có khả năng tạo ra sự bứt phá ngoạn mục. Thay vì tiếp tục đi theo lối mòn của 5 đến 10 năm trước là tập trung vào xuất khẩu giá rẻ hay các ưu đãi thu hút FDI đơn thuần, hiện tại, các lĩnh vực liên quan đến tài sản số đang nhận được sự quan tâm và hỗ trợ lớn.
BingX: nền tảng giao dịch đáng tin cậy với hàng loạt quyền lợi dành cho người dùng ở mọi cấp độ.
Động thái quyết tâm của Chính phủ được thể hiện rõ nét qua các định hướng thành lập Trung tâm tài chính quốc tế, cùng các chính sách thu hút nhân tài và khuyến khích doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư vào lĩnh vực công nghệ mới này. Ông Đức nhấn mạnh rằng tài sản số có thể xem là kênh sáng cửa nhất hiện nay để thúc đẩy quá trình tái cơ cấu nền kinh tế. Dù thị trường có thể cần 2 đến 3 năm nữa để hình thành một cách rõ nét, nhưng nhà đầu tư không nên thụ động chờ đợi mà có thể bắt đầu nghiên cứu, tham gia sớm để tích lũy kinh nghiệm và trải nghiệm thực tế.
Cần một khung pháp lý thử nghiệm thực chất
Bên cạnh những cơ hội to lớn, thị trường tài sản số tại Việt Nam cũng đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là về vấn đề pháp lý. Theo Luật sư Trương Anh Tú, Chủ tịch TAT Law Firm, dù chưa có luật điều chỉnh toàn diện, thị trường tiền ảo và tài sản số trong nước vẫn đang diễn ra vô cùng sôi động.
Thực tế này dẫn đến tình trạng "vàng thau lẫn lộn". Trong khi các nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia thị trường chủ yếu dựa vào niềm tin, thì không ít cá nhân và tổ chức đã lợi dụng sự nhập nhằng để trục lợi. Họ tự gắn mác các chương trình "thử nghiệm", "sandbox" hay xưng danh là "cố vấn blockchain" để huy động vốn trái phép, phát hành token và thổi giá tài sản ảo. Từ những đồng token vô danh lan truyền trên mạng xã hội đến các quỹ đầu tư Web3 tự xưng, thị trường đang chứng kiến sự đổ bộ ồ ạt của các loại hình tiền ảo trong khi hành lang pháp lý vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.
Nghị quyết 05/NQ-CP của Chính phủ về thí điểm thị trường tài sản mã hóa ra đời được xem là bước đi đúng lúc, mở ra cánh cửa cho việc thử nghiệm thể chế. Tuy nhiên, khi mọi thứ vẫn còn đang ở giai đoạn phác thảo, nhiều mô hình đã tự ý vận hành như thể đã được luật hóa. Nhiều tổ chức ngang nhiên gọi vốn, lập sàn giao dịch nội bộ mà không thông qua bất kỳ cơ chế kiểm duyệt chính thống nào.
Trước thực trạng này, giới chuyên gia pháp lý cho rằng cơ chế sandbox (khung thể chế thử nghiệm) không thể chỉ dừng lại ở khẩu hiệu. Nó cần được thiết kế bài bản với các điều kiện rõ ràng, thời hạn cụ thể, cơ chế minh bạch và quy trách nhiệm pháp lý nghiêm ngặt. Cần thiết phải có một danh sách công khai các dự án được phép thí điểm, tương tự như danh mục thuốc thử nghiệm trong ngành y tế. Một sandbox đúng nghĩa sẽ vừa giúp doanh nghiệp công nghệ yên tâm sáng tạo, vừa là tấm khiên bảo vệ nhà đầu tư phân biệt được đâu là vùng đổi mới hợp pháp và đâu là những rủi ro trá hình.
