Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vừa phát đi cảnh báo rằng việc Phố Wall chuyển dịch sang các hạ tầng giao dịch dựa trên blockchain có thể làm gia tốc quá trình lan truyền khủng hoảng, vượt quá khả năng ứng phó của cơ quan quản lý, bất chấp những lợi ích về chi phí và hiệu quả mà công nghệ này mang lại.
Trong báo cáo công bố ngày 2/4, ông Tobias Adrian – đại diện IMF – nhấn mạnh rằng “mã hóa” (tokenization), tức số hóa các tài sản như cổ phiếu, trái phiếu và tiền mặt thành token trên sổ cái phân tán, không đơn thuần là nâng cấp hiệu suất mà là một cuộc tái cấu trúc toàn diện của hệ thống tài chính toàn cầu.
Trên thực tế, nhiều định chế tài chính lớn như BlackRock hay JPMorgan Chase đã bắt đầu triển khai các dự án thí điểm liên quan đến tài chính mã hóa. Phần lớn doanh nghiệp kỳ vọng công nghệ này sẽ giúp tối ưu chi phí giao dịch và đơn giản hóa hoạt động mua bán tài sản truyền thống.
Tháng 9/2025, Nasdaq đã đệ trình lên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) đề xuất cho phép mã hóa cổ phiếu và giao dịch trên các nền tảng được quản lý.
Đầu năm nay, Sàn Giao dịch Chứng khoán New York (NYSE) cũng công bố kế hoạch xây dựng nền tảng blockchain nhằm hỗ trợ giao dịch cổ phiếu mã hóa và ETF liên tục 24/7. Chủ tịch SEC Paul Atkins đồng thời bày tỏ quan điểm ủng hộ xu hướng này.
Tuy nhiên, theo ông Tobias Adrian, chính tốc độ xử lý gần như tức thì của blockchain lại là “con dao hai lưỡi”. Các cú sốc thị trường có thể diễn ra nhanh hơn, khiến thời gian dành cho các biện pháp can thiệp bị rút ngắn đáng kể.
Chuyên gia IMF lưu ý rằng, trong hệ thống tài chính truyền thống, độ trễ thanh toán vô tình đóng vai trò như một lớp “đệm an toàn”, cho phép ngân hàng trung ương và cơ quan quản lý có thêm thời gian phản ứng trong các giai đoạn căng thẳng.
Báo cáo cho thấy, trong môi trường giao dịch thời gian thực, các biến động tiêu cực có thể lan rộng gần như ngay lập tức, buộc cơ quan chức năng phải đưa ra quyết định trong khoảng thời gian ngày càng hạn hẹp.
Trong các cuộc khủng hoảng trước đây, chính độ trễ này đã giúp tạo ra “vùng đệm”, hỗ trợ hệ thống tài chính tránh khỏi những cú sập dây chuyền.
Ngược lại, trong một hệ thống vận hành 24/7 với thanh toán tức thì, các lệnh gọi ký quỹ (margin call) có thể xuất hiện gần như ngay lập tức. Trong khi đó, các công cụ hỗ trợ thanh khoản khẩn cấp của ngân hàng trung ương hiện vẫn chủ yếu được thiết kế cho các kịch bản khủng hoảng diễn ra trong giờ hành chính.
Bên cạnh đó, ông Adrian cũng so sánh stablecoin do tư nhân phát hành – ngày càng được sử dụng như phương tiện thanh toán – với các quỹ thị trường tiền tệ: hoạt động ổn định trong điều kiện bình thường nhưng dễ tổn thương trước làn sóng rút vốn hàng loạt.
Từ góc độ chính sách, IMF khuyến nghị các nhà quản lý cần chủ động thích nghi với sự dịch chuyển về niềm tin và cấu trúc rủi ro. Các giải pháp bao gồm neo hoạt động thanh toán vào các tài sản an toàn hơn, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản mã hóa.
“Cửa sổ cơ hội để định hình kiến trúc của hệ thống tài chính mã hóa đang mở ra, nhưng sẽ không tồn tại mãi mãi. Các nhà hoạch định chính sách cần hành động quyết liệt thay vì chỉ phản ứng thụ động trước làn sóng chuyển đổi số,” báo cáo nhấn mạnh.
