Sau hơn một tháng gián đoạn hoạt động, chính phủ liên bang Mỹ đang trên đà khôi phục khi Hạ viện thông qua một dự luật chi tiêu tạm thời, chấm dứt cuộc đóng cửa kéo dài nhất lịch sử quốc gia này. Trong phiên họp khẩn cấp hôm 12/11, các nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa tại Hạ viện đã phê chuẩn gói ngân sách với 222 phiếu ủng hộ và 209 phiếu phản đối. Động thái này sẽ đảm bảo nguồn tài trợ cho các cơ quan chính phủ đến hết ngày 30/1/2026.
Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson, người dẫn dắt phe đa số Cộng hòa, bày tỏ sự nhẹ nhõm. "Chúng ta thực sự may mắn khi sau 42 ngày căng thẳng, sắp tới sẽ có cuộc bỏ phiếu chính thức để kết thúc tình trạng tê liệt và đưa chính phủ trở về nhịp độ bình thường, phục vụ lợi ích của người dân Mỹ", ông nói.
Từ Nhà Trắng, Thư ký Báo chí Karoline Leavitt thông báo Tổng thống Donald Trump dự kiến sẽ đặt bút ký ban hành luật vào khoảng 21h45 ngày 12/11 theo giờ Mỹ, tương đương 9h45 sáng ngày 13/11 theo giờ Việt Nam. Việc ký kết này sẽ chính thức khép lại giai đoạn khủng hoảng ngân sách, bắt đầu từ ngày 1/10.
Cuộc đóng cửa lần này đã gây ra những hệ lụy nghiêm trọng. Khoảng 1,4 triệu công chức liên bang bị tạm ngưng lương, trong khi hàng triệu công dân khác gặp khó khăn trong việc tiếp cận các khoản hỗ trợ xã hội cơ bản. Các lực lượng thiết yếu như quân đội và biên phòng vẫn duy trì nhiệm vụ, nhưng nhân viên của họ phải chờ đến khi Quốc hội đạt thỏa thuận mới nhận được khoản thanh toán.
Nguyên nhân cốt lõi của bế tắc nằm ở sự bất đồng sâu sắc giữa hai đảng lớn. Đảng Dân chủ kiên quyết đòi gia hạn một khoản tín dụng thuế nhằm hỗ trợ chi phí bảo hiểm y tế theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá cả phải chăng, vốn sắp hết hiệu lực vào tháng 1/2026. Nếu không được kéo dài, chi phí bảo hiểm có thể tăng mạnh, ảnh hưởng đến hàng triệu người dân. Ngược lại, phe Cộng hòa dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump coi đây là vấn đề chính sách riêng lẻ, cần được xử lý trong các cuộc thảo luận độc lập, thay vì ràng buộc vào dự luật chi tiêu khẩn cấp.
Đọc thêm: Chính quyền Trump sa thải hơn 4.100 nhân viên liên bang giữa lúc chính phủ đóng cửa
Sự kiện này gợi nhớ đến cuộc đóng cửa chính phủ kéo dài 35 ngày vào năm 2018–2019, cũng trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump. Lúc đó, khoảng 340.000 trong tổng số 800.000 nhân viên liên bang phải nghỉ việc tạm thời, gây thiệt hại kinh tế ước tính 3 tỷ USD, tương đương 0,02% GDP Mỹ, theo báo cáo từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội.
Theo thống kê lịch sử, kể từ năm 1981, chính phủ Mỹ đã trải qua 15 lần đóng cửa tương tự, nhưng hầu hết chỉ kéo dài vỏn vẹn một hoặc hai ngày. Lần này, với thời lượng lên đến 43 ngày, nó không chỉ thử thách khả năng thỏa hiệp của Quốc hội mà còn làm nổi bật những chia rẽ đảng phái ngày càng gay gắt trong bối cảnh bầu cử sắp tới.
Dù dự luật tạm thời giúp tránh nguy cơ đóng cửa lặp lại ngay lập tức, nhưng các cuộc đàm phán về ngân sách dài hạn vẫn sẽ là "mảnh đất nóng" trong những tháng tới, đặc biệt liên quan đến các ưu tiên y tế và biên giới.
Đọc thêm: Chính phủ Mỹ tê liệt sang ngày thứ 30. Hơn 40 triệu người dân nguy cơ mất trợ cấp thực phẩm
