Ủy ban Chứng khoán Mỹ công nhận tiền điện tử là hàng hóa kỹ thuật số

Sự phân chia rõ ràng từ SEC

Sau hơn một thập kỷ tranh cãi về cách phân loại tài sản số, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) và Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Hoa Kỳ (CFTC) vừa phát đi hướng dẫn chung, khẳng định phần lớn tiền điện tử không phải là chứng khoán, mà thuộc nhóm “tài sản phi chứng khoán” và có thể được xem là hàng hóa kỹ thuật số trong nhiều trường hợp.

Thông báo được công bố ngày 17/3/2026 tại Washington D.C. được xem là bước tiến quan trọng nhằm làm rõ cách áp dụng luật chứng khoán liên bang đối với các loại tài sản mã hóa và các giao dịch liên quan. Đây cũng là động thái phối hợp hiếm hoi giữa hai cơ quan quản lý lớn nhất của Mỹ trong lĩnh vực tài chính, nhằm thu hẹp khoảng trống pháp lý vốn tồn tại suốt nhiều năm qua.

Chủ tịch SEC Paul S. Atkins cho biết hướng dẫn lần này sẽ giúp thị trường có được sự rõ ràng cần thiết. Ông nhấn mạnh rằng cơ quan quản lý cần “vạch ra ranh giới rõ ràng bằng những điều khoản minh bạch”, đồng thời thừa nhận thực tế mà chính quyền trước đây chưa công nhận, rằng phần lớn tài sản tiền điện tử không phải là chứng khoán. Theo ông, các hợp đồng đầu tư liên quan đến crypto có thể chấm dứt theo thời gian, và cách tiếp cận mới này sẽ đóng vai trò như một “cây cầu” cho cả doanh nghiệp lẫn nhà đầu tư trong lúc Quốc hội Mỹ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý toàn diện cho thị trường.

Đồng quan điểm, Chủ tịch CFTC Michael S. Selig cho rằng sự không chắc chắn kéo dài đã kìm hãm các nhà sáng lập và đổi mới tại Mỹ. Với hướng dẫn mới, hai cơ quan cam kết xây dựng một môi trường pháp lý rõ ràng, hợp lý và thống nhất hơn, qua đó tạo điều kiện để ngành công nghiệp crypto phát triển bền vững.

Nội dung hướng dẫn lần này đưa ra một hệ phân loại tương đối đầy đủ đối với tài sản số, bao gồm hàng hóa kỹ thuật số, tài sản sưu tầm số, công cụ số, stablecoin và chứng khoán số. Đồng thời, SEC cũng làm rõ khi nào một tài sản crypto không phải chứng khoán có thể bị coi là đối tượng của hợp đồng đầu tư, và khi nào trạng thái đó chấm dứt. Các hoạt động phổ biến trong thị trường như airdrop, khai thác tiền điện tử, staking hay việc “wrap” tài sản cũng được đề cập trong phạm vi áp dụng của luật chứng khoán.

Bitcoin, Ethereum và Altcoin trở nên rạch ròi hơn

Đáng chú ý, trong tài liệu diễn giải lần này, SEC không chỉ đưa ra khung phân loại mà còn gián tiếp xác định một nhóm tài sản được xem là “hàng hóa kỹ thuật số”. Đây là các token có mức độ phi tập trung cao, không đại diện cho quyền sở hữu hay dòng tiền từ một tổ chức cụ thể, và chủ yếu được sử dụng như phương tiện trao đổi hoặc lưu trữ giá trị. Những tài sản tiêu biểu trên thị trường hiện nay thường được xếp vào nhóm này gồm Bitcoin, Ethereum, Solana hay Ripple trong bối cảnh hoạt động như tài sản mạng lưới, cùng nhiều token Layer 1 hoặc token tiện ích không gắn với quyền lợi tài chính trực tiếp.

Tuy nhiên, SEC nhấn mạnh việc phân loại không mang tính cố định. Một token dù có đặc điểm của hàng hóa kỹ thuật số vẫn có thể bị coi là chứng khoán nếu được chào bán kèm theo kỳ vọng lợi nhuận từ một bên thứ ba. Ngược lại, một tài sản cũng có thể “thoát” khỏi trạng thái chứng khoán khi mạng lưới đạt mức phi tập trung đủ lớn và không còn phụ thuộc vào tổ chức phát hành.

Đối với NFT, cách tiếp cận của SEC cũng trở nên rõ ràng hơn khi xếp chúng vào nhóm tài sản sưu tầm số. Theo đó, các NFT đại diện cho tác phẩm nghệ thuật, vật phẩm trong các trò chơi hoặc các tài sản độc nhất thường không bị coi là chứng khoán nếu không mang yếu tố đầu tư tài chính. Dù vậy, cơ quan này cũng cảnh báo rằng NFT vẫn có thể thuộc phạm vi điều chỉnh của luật chứng khoán nếu được cấu trúc theo hướng chia nhỏ quyền sở hữu, gắn với cam kết lợi nhuận hoặc vận hành như một công cụ đầu tư.

Động thái mới cho thấy lập trường của SEC đang dần trở nên cởi mở hơn với tiền điện tử kể từ khi có sự thay đổi lãnh đạo. Trong bối cảnh trước đây, thị trường Mỹ liên tục chứng kiến các tranh chấp pháp lý xoay quanh việc một tài sản crypto là chứng khoán hay hàng hóa, thì cách tiếp cận mới được kỳ vọng sẽ giảm thiểu xung đột giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp.

Với việc phần lớn tài sản số không còn bị mặc định gắn nhãn chứng khoán, Mỹ có thể đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành trung tâm toàn cầu của ngành công nghiệp crypto, trong bối cảnh Quốc hội nước này vẫn đang thúc đẩy các dự luật lưỡng đảng nhằm thiết lập cấu trúc thị trường rõ ràng và toàn diện hơn.