Ngày 18/11, tại Tọa đàm “Sàn giao dịch vàng: Minh bạch thị trường và ổn định kinh tế vĩ mô”, TS. Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV và thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng, cho rằng vấn đề quan trọng nhất hiện nay là phân loại rõ các loại vàng cần quản lý.
Vàng miếng, vàng thỏi vốn mang tính đầu tư, dự trữ và liên quan trực tiếp đến ổn định tài chính, cần được quản lý chặt chẽ. Ngược lại, vàng trang sức và vàng thủ công mỹ nghệ, do có giá trị gia công cao và mang tính tiêu dùng, nên áp dụng cơ chế quản lý linh hoạt, tránh gượng ép như vàng miếng, vừa tốn kém vừa không cần thiết.
TS. Lực nhấn mạnh, Việt Nam cần xem lại mức độ “vàng hóa” của nền kinh tế, xác định lượng vàng tích trữ trong dân, công khai minh bạch dữ liệu và kiên quyết chấm dứt vay, mượn bằng vàng, nhằm giảm thiểu rủi ro hệ thống.
Theo ông, việc chênh lệch giá vàng trong nước so với quốc tế hiện nay chủ yếu xuất phát từ nguồn cung vàng hợp pháp còn hạn chế. Giải pháp là tăng cung hợp pháp bằng cách giảm chi phí chế tác, chuẩn hóa quy cách vàng miếng và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhập khẩu, sản xuất vàng, từ đó tránh khan hiếm, giảm tâm lý đổ xô mua vàng.
“Khi việc tiếp cận vàng quá khó khăn, tâm lý tò mò và đua nhau mua vàng sẽ càng gia tăng, đẩy thị trường vào bất ổn. Do đó, cần minh bạch hóa thị trường và song song tạo ra các kênh đầu tư khác hấp dẫn để người dân chuyển hướng dòng tiền sang sản xuất – kinh doanh thay vì đầu cơ vàng,” TS. Lực nhấn mạnh.
Ông cũng lưu ý công tác chống buôn lậu vàng phải được đẩy mạnh, cùng với việc triển khai đầy đủ Nghị định 232, nhằm tăng cung vàng miếng hợp pháp, minh bạch và ổn định thị trường.
Về sàn giao dịch vàng, TS. Lực cho biết hiện đã có khung pháp lý từ Nghị quyết 222 của Quốc hội và Kết luận 203 của Bộ Chính trị, nhưng cần xác định mô hình phù hợp cho Việt Nam: Sàn vàng độc lập, giao dịch qua sở giao dịch hàng hóa, hay đặt tại trung tâm tài chính quốc tế tại TPHCM. Đồng thời, cần làm rõ cơ chế niêm yết giá, thuế phí giao dịch, xuất nhập khẩu vàng và phối hợp giữa các bộ ngành.
Ông Lực thiên về phương án cho phép vàng như một sản phẩm vật chất giao dịch trên sở giao dịch hàng hóa, vì quy trình vận hành đã có sẵn, chỉ cần bổ sung mặt hàng vàng. Về vàng tài khoản hay chứng chỉ vàng, ông cho rằng đây là một kênh cần cân nhắc: Việc sử dụng chứng chỉ vàng giúp giảm tích trữ vật chất trong dân, đồng thời giúp giao dịch minh bạch và truy xuất nguồn gốc.
Về giá vàng, TS. Lực nhấn mạnh Ngân hàng Nhà nước sẽ tính toán mức giá hợp lý, nhưng điều cần quan tâm hàng đầu là buôn lậu vàng, vì hoạt động này có thể làm phức tạp thị trường ngoại hối, gây rủi ro tỷ giá.
"Quan điểm của tôi là không cổ súy người dân đầu tư vàng, tích trữ vàng. Tôi mong các phương tiện truyền thông phản ánh đúng thực tế, không phóng đại, không đăng hình ảnh người dân xếp hàng mua vàng, để tránh gợi lên tâm lý tò mò, đầu cơ", TS Lực nhận định.
Ông Lực nhấn mạnh rằng việc quản lý vàng minh bạch không chỉ bảo vệ người dân mà còn góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, đồng thời tạo điều kiện để dòng vốn chảy vào sản xuất – kinh doanh, thay vì đầu cơ, góp phần nâng cao hiệu quả của chính sách tiền tệ và ổn định tài chính quốc gia.
