Trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, tài sản số và tài sản mã hóa được kỳ vọng mở thêm một kênh dẫn vốn mới, bên cạnh tín dụng ngân hàng và thị trường chứng khoán. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam dù tham gia sau nhiều quốc gia nhưng vẫn còn nhiều dư địa để tạo lợi thế riêng trong cuộc đua này.
Thực tế trên được các chuyên gia, nhà hoạch định chính sách và đại diện cơ quan quản lý phân tích tại phiên tham luận khai mạc Ngày hội Công nghệ TP.HCM - Conviction 2026. Đây cũng là thời điểm Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình hoàn thiện hành lang pháp lý và hạ tầng nhằm đưa thị trường tài sản số vào vận hành thực tế.
Tài sản số mở thêm kênh dẫn vốn cho nền kinh tế
Theo TS Nguyễn Hải Nam, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Việt Nam hiện là quốc gia thứ 46 công nhận tài sản số. Dù không phải nước đi đầu, ông cho rằng Việt Nam vẫn có lợi thế khi bước vào lĩnh vực này ở thời điểm thị trường toàn cầu đã hình thành những kinh nghiệm và tiêu chuẩn nhất định.
Ông Nam cho biết Việt Nam đang triển khai theo hướng xây dựng một chiến lược gồm nhiều tầng, từ thử nghiệm đổi mới sáng tạo trong môi trường có kiểm soát, hình thành không gian pháp lý cho tài sản số đến tiến tới vận hành thí điểm sàn giao dịch.
Theo ông, một trong những yếu tố quyết định khả năng thu hút dòng vốn quốc tế là mức độ an toàn và minh bạch của thị trường. Phát triển tài sản số vì vậy phải song hành với các yêu cầu về phòng, chống rửa tiền, bảo đảm an ninh mạng và kiểm soát rủi ro.
Hành lang pháp lý cho lĩnh vực công nghệ mới cũng đang được từng bước hoàn thiện. Cùng với Luật Công nghiệp công nghệ số và Luật Trí tuệ nhân tạo, Quyết định số 21/2026 của Thủ tướng Chính phủ đã xác định AI, dữ liệu lớn và blockchain nằm trong nhóm công nghệ chiến lược.
Bên cạnh đó, cơ chế thí điểm theo Nghị quyết 5 năm 2025 của Chính phủ, cùng định hướng phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng, được kỳ vọng tạo thêm không gian để thử nghiệm các mô hình tài chính và công nghệ mới.
5 sàn giao dịch chuẩn bị bước vào cuộc chơi
Ở góc độ quản lý thị trường, ông Tô Trần Hòa, Phó trưởng Ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết khung điều kiện để thị trường vận hành về cơ bản đã được hoàn thiện.
Theo ông Hòa, 5 doanh nghiệp tương ứng với 5 sàn giao dịch đầu tiên đã được chấp thuận về mặt nguyên tắc. Các doanh nghiệp này đang hoàn tất những yêu cầu cuối cùng trước khi có thể triển khai hoạt động thí điểm.
Trong đó, các yêu cầu trọng tâm gồm hoàn thiện hệ thống an toàn thông tin cấp độ 4, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ, xây dựng hạ tầng công nghệ và đáp ứng điều kiện về vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỉ đồng.
Thời điểm các sàn chính thức được vận hành sẽ phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện của từng doanh nghiệp. Cơ quan quản lý đặt ra các tiêu chuẩn chặt chẽ nhằm hạn chế rủi ro và bảo đảm thị trường được hình thành trên nền tảng an toàn ngay từ giai đoạn đầu.
Theo ông Hòa, việc đáp ứng các yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và quản trị rủi ro không chỉ là điều kiện để thị trường tài sản số hoạt động ổn định mà còn có ý nghĩa trong quá trình Việt Nam cải thiện vị thế trong đánh giá của các tổ chức quốc tế, trong đó có Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính quốc tế (FATF).
Những bước chuẩn bị này cho thấy Việt Nam đang lựa chọn cách tiếp cận thận trọng nhưng không đứng ngoài xu hướng tài sản số toàn cầu. Thay vì chạy đua bằng tốc độ, mục tiêu được đặt vào việc xây dựng một thị trường có hành lang pháp lý rõ ràng, hạ tầng đủ an toàn và khả năng thu hút dòng vốn mới cho nền kinh tế.
