Ngành công nghiệp kim cương tự nhiên đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ blockchain nhằm tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng, trong bối cảnh phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ kim cương nuôi cấy trong phòng thí nghiệm.
Mới đây, Viện Đá quý Mỹ (GIA) thông báo sẽ tham gia sở hữu 30% cổ phần tại Tracr, nền tảng blockchain chuyên theo dõi nguồn gốc kim cương do De Beers Group phát triển. Thương vụ được xem là bước đi quan trọng trong nỗ lực xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thống nhất cho ngành kim cương tự nhiên trên phạm vi toàn cầu.
Theo De Beers, sự tham gia của GIA không chỉ giúp củng cố uy tín của Tracr mà còn mở rộng khả năng ứng dụng nền tảng này trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ khai thác, chế tác đến bán lẻ. Mục tiêu là cho phép người tiêu dùng kiểm tra đầy đủ hành trình của một viên kim cương trước khi đến tay họ.
Các chuyên gia trong ngành cho rằng khả năng truy xuất nguồn gốc có thể trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng đối với kim cương tự nhiên. Bằng việc ghi nhận thông tin về nơi khai thác, quá trình cắt gọt, đánh bóng và chế tác trên blockchain, doanh nghiệp có thể tạo dựng niềm tin lớn hơn với khách hàng, đồng thời gia tăng giá trị cho sản phẩm.
Tuy nhiên, việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc cũng có thể làm tăng chi phí vận hành và khiến giá thành kim cương tự nhiên chịu thêm áp lực trong tương lai.
Động thái của De Beers diễn ra trong bối cảnh thị trường kim cương tự nhiên đang trải qua giai đoạn suy giảm kéo dài. Chỉ số giá kim cương IDEX đã giảm từ 158 điểm năm 2022 xuống còn 86 điểm vào năm 2025, tương đương mức giảm hơn 45%.
Một trong những nguyên nhân chính đến từ sự bùng nổ của kim cương nuôi cấy. Nhờ công nghệ sản xuất ngày càng hoàn thiện, loại đá quý nhân tạo này có chất lượng tiệm cận kim cương tự nhiên nhưng giá bán thấp hơn đáng kể. Tại Trung Quốc, một viên kim cương nuôi cấy 1 carat hiện có giá khoảng 3.500 nhân dân tệ, chỉ bằng chưa đến 10% giá của một viên kim cương tự nhiên cùng kích cỡ.
Theo số liệu được truyền thông Trung Quốc công bố, kim cương nuôi cấy đã chiếm hơn 40% doanh số thị trường trang sức kim cương toàn cầu trong năm 2025, tăng mạnh so với tỷ lệ chỉ khoảng 5% vào năm 2019.
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng cũng đang tạo ra những tranh luận mới. Trong khi nhiều khách hàng đánh giá cao mức giá hợp lý của kim cương nuôi cấy, một bộ phận người mua vẫn xem kim cương tự nhiên là biểu tượng mang ý nghĩa đặc biệt đối với tình yêu và hôn nhân.
Trước áp lực cạnh tranh đó, ngành kim cương tự nhiên đang đặt kỳ vọng vào công nghệ blockchain như một công cụ giúp khẳng định tính độc bản, nguồn gốc và giá trị của sản phẩm. Theo De Beers, Tracr hiện đã ghi nhận dữ liệu của hơn 5 triệu viên kim cương thô ngay từ giai đoạn khai thác, tương đương khoảng hai phần ba sản lượng kim cương thô của tập đoàn tính theo giá trị.
Khảo sát của NielsenIQ với hơn 1.100 người tiêu dùng tại Trung Quốc cho thấy 70% người được hỏi vẫn ưu tiên kim cương tự nhiên khi mua trang sức. Đáng chú ý, khả năng truy xuất nguồn gốc và các dịch vụ giá trị gia tăng đang trở thành những yếu tố ngày càng quan trọng trong quyết định mua sắm, phản ánh xu hướng người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến tính minh bạch của sản phẩm.
