Thị trường chứng khoán Trung Quốc đang chứng kiến sự hạ nhiệt rõ rệt của nhóm cổ phiếu trí tuệ nhân tạo sau giai đoạn tăng trưởng nóng. Áp lực định giá quá cao cùng những biến động địa chính trị phức tạp khiến tâm lý hưng phấn trước đây nhanh chóng nhường chỗ cho sự thận trọng. Đợt điều chỉnh sâu lần này làm dấy lên những lo ngại về việc chu kỳ đầu cơ công nghệ đã chính thức bước vào giai đoạn thoái trào.
Nhiều nhà đầu tư cá nhân từng đặt niềm tin lớn vào định hướng phát triển công nghệ của chính quyền hiện đang phải gánh chịu những khoản lỗ đáng kể. Trường hợp của ông Chen Wensheng, một nhà đầu tư tại tỉnh Hải Nam, là ví dụ điển hình khi tham gia vào các doanh nghiệp như Unitree nhờ danh sách cổ đông có sự hiện diện của những quỹ được nhà nước hậu thuẫn. Sự sụt giảm của thị trường buộc dòng tiền phải tìm nơi trú ẩn tại các nhóm tài sản phòng thủ, đồng thời làm chậm lại kế hoạch huy động vốn cổ phần của nhiều doanh nghiệp công nghệ.
Áp lực định giá và rào cản từ thị trường quốc tế
Sự sụt giảm diễn ra khốc liệt nhất tại các doanh nghiệp sản xuất linh kiện quang học. Điển hình là cổ phiếu của Zhongji Innolight và Eoptolink Technology đã bốc hơi khoảng 60% giá trị so với mức đỉnh thiết lập vào tháng 6 năm 2026. Đà bán tháo này chịu tác động nặng nề từ việc chính quyền Washington đẩy mạnh các biện pháp kiểm soát, tiến gần hơn tới lệnh cấm những nhà sản xuất từng được ưa chuộng này cung ứng thiết bị cho các trung tâm dữ liệu tại Mỹ.
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, mức định giá phi thực tế cũng là nguyên nhân trực tiếp kích hoạt làn sóng thoái vốn. Chỉ số STAR50 trên sàn Thượng Hải hiện giao dịch ở hệ số P/E khoảng 100 lần lợi nhuận 12 tháng gần nhất. Dù con số này đã giảm mạnh so với mức đỉnh kỷ lục gần 250 lần, nó vẫn cao vượt trội so với mức định giá chỉ khoảng 30 lần của chỉ số Nasdaq 100 tại Mỹ.
Khoảng cách định giá quá lớn khiến giới đầu tư lo ngại đợt bán tháo tại thị trường đại lục có thể còn tiếp diễn trước khi tìm thấy điểm cân bằng. Ông Hong Hao, Giám đốc đầu tư tại Lotus Asset Management ở Hong Kong, nhận định rằng những diễn biến tiêu cực hiện tại sẽ khiến hàng loạt doanh nghiệp đang tìm kiếm cơ hội niêm yết phải tạm dừng kế hoạch phát hành.
Nỗ lực điều tiết dòng vốn và thực tế thị trường
Sự biến động dữ dội của nhóm cổ phiếu công nghệ hoàn toàn trái ngược với nỗ lực ổn định thị trường của giới chức quản lý Trung Quốc. Nhằm cải thiện tỷ suất sinh lời và giảm thiểu biến động tiêu cực, các cơ quan giám sát đã siết chặt hoạt động sử dụng đòn bẩy tài chính cũng như các giao dịch tần suất cao. Đáng chú ý, các quỹ đầu tư được nhà nước hậu thuẫn cũng chủ động bán ra trong các phiên tăng mạnh nhằm kiềm chế đà hưng phấn quá đà.
Chủ tịch Ủy ban Điều tiết Chứng khoán Trung Quốc Wu Qing đã gặp gỡ các thành viên thị trường nhằm lắng nghe các đề xuất cải thiện cấu trúc thị trường vốn. Dẫu vậy, nhiều chuyên gia cho rằng việc quá nhấn mạnh vào hàm lượng công nghệ trong thời gian qua đã gây tổn hại đến sự lành mạnh của dòng tiền.
Theo ông Leo Wang, đại diện quỹ đầu tư Qianchuang Capital tại Bắc Kinh, việc ưu tiên tỷ trọng các công ty công nghệ trong vốn hóa của những chỉ số lớn đã khiến dòng vốn bị điều hướng lệch lạc. Thực trạng này tạo ra bong bóng nguy hiểm ở một số lĩnh vực mũi nhọn, đồng thời khiến các ngành nghề sản xuất kinh doanh khác bị rút cạn nguồn lực tài chính.
Góc nhìn trái chiều về cơ hội đầu tư dài hạn
Bất chấp áp lực bán tháo, một số định chế tài chính quốc tế vẫn tìm thấy những tín hiệu tích cực từ mức định giá đã chiết khấu sâu. Nghiên cứu của ngân hàng HSBC chỉ ra rằng các quỹ đầu tư châu Á nhìn chung vẫn duy trì tỷ trọng phân bổ vào Trung Quốc cao hơn mức tiêu chuẩn, dù đã ghi nhận trạng thái bán ròng trong ba tháng qua.
Tập đoàn Goldman Sachs mới đây cũng đưa Innolight cùng nhà sản xuất chip nhớ CXMT vào danh mục khuyến nghị đầu tư mới sau khi điều chỉnh chiến lược. Đồng tình với quan điểm tìm kiếm cơ hội, ông William Bratton, chuyên gia chiến lược tại BNP Paribas Securities, đánh giá thị trường đang mở ra điểm vào hấp dẫn cho những nhà đầu tư có định hướng thận trọng.
Trái lại, phần lớn nhà đầu tư tại thị trường nội địa vẫn giữ tâm lý dè dặt, lựa chọn chuyển dịch sang các ngành nghề khác hoặc kiên nhẫn chờ đợi định giá giảm sâu hơn. Ông Wang Zhuo, đối tác điều hành tại Zhuozhu Investment Management ở Thượng Hải, nhận định rằng các nhà sản xuất chip bán dẫn và nhà cung cấp giải pháp trí tuệ nhân tạo cuối cùng sẽ bị cuốn vào vòng xoáy cạnh tranh gay gắt về giá. Ông khẳng định đây là quy luật không có ngoại lệ và mọi bong bóng đầu cơ trên thị trường tài chính rồi cũng sẽ phải tan vỡ.
