Starcloud, một startup Mỹ chuyên phát triển trung tâm dữ liệu ngoài không gian, đang lên kế hoạch đưa máy đào Bitcoin lên quỹ đạo, tận dụng nguồn năng lượng mặt trời dồi dào và điều kiện đặc biệt của môi trường vũ trụ.
CEO Starcloud cho biết công ty dự kiến kích hoạt các máy đào Bitcoin chuyên dụng ASIC sau khi vệ tinh Starcloud-2 được đưa lên quỹ đạo đồng bộ Mặt Trời vào cuối năm 2026 hoặc đầu năm 2027. Nếu kế hoạch được triển khai đúng tiến độ, Starcloud có thể trở thành một trong những doanh nghiệp đầu tiên thực hiện hoạt động khai thác Bitcoin ngoài không gian.
Starcloud được thành lập năm 2024 với định hướng xây dựng các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo Trái Đất. Công ty cho rằng sự sụt giảm của chi phí phóng vệ tinh đang mở ra khả năng đưa ngày càng nhiều hoạt động điện toán lên không gian.
Một trong những lợi thế mà Starcloud hướng tới là khả năng tiếp cận năng lượng mặt trời trong thời gian dài mà không chịu ảnh hưởng trực tiếp từ thời tiết hay chu kỳ ngày đêm như các cơ sở trên mặt đất. Công ty cũng kỳ vọng có thể tận dụng môi trường chân không để triển khai các hệ thống tản nhiệt bằng bức xạ.
Tháng 11/2025, Starcloud đã đưa một GPU Nvidia H100 lên quỹ đạo thông qua vệ tinh Starcloud-1. Đây được xem là bước thử nghiệm nhằm kiểm chứng khả năng vận hành phần cứng điện toán trong môi trường ngoài Trái Đất.
Với khối lượng khoảng 60 kg, Starcloud-2 sẽ được thiết kế để thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, trong đó có điện toán GPU, lưu trữ dữ liệu liên tục và thử nghiệm các hệ thống cung cấp năng lượng, kiểm soát nhiệt. Các máy ASIC phục vụ khai thác Bitcoin cũng nằm trong số thiết bị dự kiến được đưa lên vệ tinh.
Tuy nhiên, khai thác Bitcoin ngoài không gian không đồng nghĩa với việc Starcloud có thể loại bỏ hoàn toàn các bài toán về chi phí. Johnston thừa nhận các thợ đào trên Trái Đất vẫn có thể tìm đến những nguồn điện giá rẻ, chẳng hạn điện được sản xuất từ khí tự nhiên. Trong khi đó, một hệ thống khai thác trên quỹ đạo phải gánh thêm chi phí phóng, chế tạo tàu vũ trụ, thiết lập liên lạc và thay thế các linh kiện khi chúng xuống cấp.
Bài toán khó khác nằm ở khả năng tản nhiệt. Trên Trái Đất, các trung tâm dữ liệu có thể sử dụng quạt, điều hòa hoặc hệ thống làm mát bằng chất lỏng để đưa nhiệt ra khỏi thiết bị. Trong môi trường chân không, cơ chế đối lưu không thể hoạt động theo cách tương tự. Nhiệt sinh ra từ các máy ASIC phải được truyền tới bộ tản nhiệt rồi phát ra không gian dưới dạng bức xạ hồng ngoại.
Hiệu suất của hệ thống này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như vật liệu phủ bề mặt bộ tản nhiệt, hướng của vệ tinh và hệ thống truyền nhiệt bên trong. Khi số lượng máy đào tăng lên, nhu cầu tản nhiệt cũng lớn hơn, kéo theo việc phải sử dụng các bộ tản nhiệt có kích thước và khối lượng lớn hơn. Điều này đồng nghĩa chi phí đưa thiết bị lên quỹ đạo cũng tăng theo.
Theo TechSpot, Johnston cho rằng ASIC có lợi thế đáng kể về chi phí tính toán trên mỗi kilowatt so với GPU. Ông đưa ra ví dụ một GPU Nvidia B200 công suất 1 KW có giá khoảng 30.000 USD, trong khi một ASIC cùng mức công suất có thể chỉ khoảng 1.000 USD.
Sự chênh lệch này khiến ASIC trở thành lựa chọn phù hợp hơn cho hoạt động khai thác Bitcoin trong điều kiện hạn chế về khối lượng và chi phí phóng. Tuy nhiên, thiết bị đào Bitcoin cũng có vòng đời kinh tế tương đối ngắn khi các thế hệ ASIC mới hiệu quả hơn liên tục xuất hiện và độ khó mạng lưới Bitcoin ngày càng tăng.
Đây có thể trở thành một trong những rủi ro lớn nhất đối với mô hình khai thác Bitcoin ngoài không gian. Nếu một máy đào trên Trái Đất trở nên lỗi thời hoặc gặp sự cố, việc thay thế tương đối đơn giản. Ngược lại, sửa chữa hoặc đưa thiết bị mới lên một vệ tinh đang hoạt động sẽ tốn kém và phức tạp hơn nhiều.
Dù còn nhiều thách thức về chi phí, nhiệt lượng và bảo trì, Starcloud vẫn đang theo đuổi ý tưởng đưa hoạt động điện toán và khai thác tài sản số ra ngoài Trái Đất. Nếu Starcloud-2 được phóng thành công và các máy ASIC có thể vận hành ổn định, dự án sẽ trở thành một thử nghiệm đáng chú ý về khả năng kết hợp giữa công nghệ blockchain, năng lượng mặt trời và hạ tầng điện toán ngoài không gian.
