Việc X (trước đây là Twitter) đột ngột siết chặt chính sách API đang tạo ra một cú sốc lớn đối với hệ sinh thái InfoFi – mô hình kiếm tiền dựa trên việc đăng bài và tương tác mạng xã hội để nhận token. Động thái này không chỉ “hạ bệ” các dự án Post-to-Earn, mà còn phơi bày rủi ro mang tính hệ thống của Web3 khi phụ thuộc sâu vào hạ tầng Web2 tập trung.
InfoFi là gì? Mô hình kiến tiền "Yap to Earn"
InfoFi (Information Finance) là nhánh nội dung của Web3, nơi thông tin, sự chú ý và mức độ tương tác trên mạng xã hội được token hóa thành giá trị kinh tế. Thay vì tạo sản phẩm hay hạ tầng blockchain, các dự án InfoFi trả thưởng token cho người dùng dựa trên việc đăng bài, bình luận, chia sẻ hoặc tạo độ phủ truyền thông cho một chủ đề, dự án hay hệ sinh thái.
Trong đó, Yap-to-Earn là biến thể phổ biến nhất của InfoFi. “Yap” ám chỉ hành vi nói, đăng tải liên tục trên mạng xã hội, còn “Earn” là phần thưởng token hoặc điểm tích lũy nhận được. Cơ chế này khuyến khích người dùng sản xuất nội dung với tần suất cao để leo bảng xếp hạng và tối đa hóa phần thưởng. Tuy nhiên, khi incentive gắn chặt với số lượng tương tác thay vì chất lượng, Yap-to-Earn nhanh chóng bị biến tướng thành cuộc đua spam, bot và nội dung do AI tạo ra, đặt ra bài toán lớn về tính bền vững của mô hình InfoFi.
X triệt tiêu Post-to-Earn, cấm spam và nội dung AI
Tối ngày 15/01, ông Nikita Bier – Giám đốc sản phẩm của X – xác nhận nền tảng này đã cập nhật chính sách dành cho nhà phát triển API. Theo đó, X sẽ không còn cho phép các ứng dụng trả thưởng cho người dùng dựa trên hành vi đăng bài hoặc tương tác.
Theo Bier, mô hình InfoFi đã thúc đẩy sự bùng nổ của nội dung rác, phản hồi spam và bài đăng do AI tạo ra với mật độ lớn, làm suy giảm nghiêm trọng trải nghiệm người dùng. “Chúng tôi đã thu hồi quyền API của các ứng dụng đó. Trải nghiệm trên X sẽ sớm được cải thiện khi các bot nhận ra rằng chúng không còn được trả tiền nữa”, ông viết.
X đồng thời khuyến nghị các nhà phát triển bị ảnh hưởng cân nhắc chuyển sang những nền tảng khác như Threads hoặc Bluesky – một tín hiệu cho thấy quyết định lần này mang tính dứt khoát, không phải biện pháp tạm thời.
Dữ liệu từ các nhóm phân tích blockchain cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề: hơn 7,7 triệu bài đăng liên quan tới crypto được tạo bởi bot chỉ trong một ngày, tăng hơn 1.200% so với giai đoạn trước khi InfoFi bùng nổ. Phần lớn trong số này phục vụ hoạt động “farming” token thông qua tương tác giả.
We are revising our developer API policies:
— Nikita Bier (@nikitabier) January 15, 2026
We will no longer allow apps that reward users for posting on X (aka “infofi”). This has led to a tremendous amount of AI slop & reply spam on the platform.
We have revoked API access from these apps, so your X experience should…
Thị trường phản ứng mạnh: token và NFT lao dốc
Tuyên bố từ X lập tức gây chấn động thị trường. KAITO – token gắn liền với nền tảng InfoFi lớn nhất – giảm gần 20% chỉ trong một ngày, từ vùng 0,7 USD xuống khoảng 0,53 USD. Khối lượng giao dịch tăng vọt cho thấy dòng vốn đang rút ra nhanh chóng khỏi các vị thế nắm giữ.
Không chỉ token, các tài sản phụ trợ cũng chịu tác động nặng nề. Bộ sưu tập NFT Yapybaras, gắn với hệ thống tương tác của Kaito, ghi nhận giá sàn giảm hơn 51% trong thời gian ngắn.
Tác động không dừng lại ở KAITO. Nhiều token InfoFi khác như COOKIE (Cookie DAO), LOUD hay ARBUS đồng loạt suy yếu, khiến tổng vốn hóa toàn bộ nhóm InfoFi thu hẹp hơn 10% trong vòng 24 giờ.
Kaito xoay trục, từ bỏ Yaps và bảng xếp hạng thưởng
Trước thay đổi chính sách mang tính “chí mạng”, đội ngũ Kaito do Yu Hu dẫn dắt thông báo sẽ thu hồi toàn bộ hệ thống Yaps và bảng xếp hạng trả thưởng, đồng thời chuyển hướng sang sản phẩm mới mang tên Kaito Studio.
Theo công bố, Kaito Studio được định vị là một nền tảng marketing cho creator, áp dụng cơ chế phân tầng nội dung, giảm phụ thuộc vào số lượng bài đăng và mở rộng sang các kênh khác như YouTube, TikTok thay vì chỉ dựa vào X. Ước tính của ZachXBT cho thấy khoảng 157.000 thành viên trong cộng đồng Kaito Yapper bị ảnh hưởng trực tiếp bởi thay đổi này.
Yu Hu cho biết đội ngũ từng thử nghiệm nhiều biện pháp như siết điều kiện tham gia, áp dụng bộ lọc xã hội–onchain và tái thiết kế incentive. Tuy nhiên, khi thuật toán của X liên tục thay đổi và mô hình thưởng không còn đồng bộ với nền tảng trung gian, spam vẫn lan rộng, buộc dự án phải chuyển hướng chiến lược.
Bài toán bền vững của InfoFi
Sự kiện lần này không chỉ đánh dấu hồi kết của một chu kỳ InfoFi ngắn ngủi, mà còn đặt ra câu hỏi lớn cho toàn bộ thị trường: liệu các mô hình token “built-on-social” có thể tồn tại lâu dài khi phụ thuộc vào chính sách của các nền tảng Web2 tập trung?
Khi quyền kiểm soát hạ tầng nằm ngoài tay dự án, rủi ro không còn là giả định, mà đã trở thành hiện thực. Với InfoFi, cú siết API từ X có thể là dấu chấm hết cho một trào lưu – nhưng cũng là lời cảnh tỉnh cho những mô hình Web3 đặt nền móng trên đất của người khác.
