Trong bối cảnh thị trường tiền số ngày càng phát triển, các hình thức gian lận tinh vi hơn đang trở thành mối đe dọa lớn. Tại hội thảo "Định hình hệ sinh thái Blockchain Việt Nam từ hạ tầng số an toàn" do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) phối hợp cùng 1Matrix, True IDC và Tether tổ chức mới đây, các chuyên gia từ Crystal Intelligence đã cảnh báo về sự chuyển dịch của tội phạm sang các kênh giao dịch ngoài sàn (OTC) để rửa tiền.
Ông Maksym Dragunov, Giám đốc Chính sách và Tư vấn tại Crystal Intelligence, cho biết công ty đang theo dõi hơn 100.000 địa chỉ ví được định danh, ghi nhận hơn 12 triệu giao dịch rủi ro và giám sát hơn 3.800 loại tài sản số. Theo ông, kẻ lừa đảo ngày càng sử dụng các phương thức phức tạp để che giấu dòng tiền bất hợp pháp và giao dịch OTC đang nổi lên như một kênh chính.
Một hình thức lừa đảo phổ biến được đề cập là việc giả mạo tài khoản mạng xã hội của người nổi tiếng, như trường hợp liên quan đến Elon Musk. Kẻ gian yêu cầu nạn nhân chuyển Bitcoin với lời hứa "nhân đôi tiền". Crystal Intelligence đã phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật châu Âu để đóng băng khoản tiền lừa đảo lên tới 10 triệu USD.
Đọc thêm: FBI truy nã người đàn ông Việt Nam điều hành đường dây rửa tiền 3 tỷ USD trên Darknet
Quy trình rửa tiền thường thấy, kẻ lừa đảo gom Bitcoin từ nhiều nạn nhân, hợp nhất thành khoản lớn, chuyển qua nhiều ví trung gian, rồi sử dụng các cầu nối để hoán đổi sang USDT, từ đó dễ dàng quy đổi thành tiền pháp định. Tuy nhiên, kẻ lừa đảo thường "nhảy" qua nhiều blockchain để làm mờ dấu vết trước khi quy đổi.
Một dạng lừa đảo khác được ông Navin Gupta chia sẻ là "address poisoning" (đầu độc địa chỉ), nơi kẻ xấu tạo địa chỉ ví gần giống để đánh lừa người gửi. Một vụ điển hình đã khiến nạn nhân mất 60 triệu USD chỉ trong một giao dịch. Nạn nhân thường chỉ kiểm tra vài ký tự đầu và cuối, bỏ qua phần giữa, dẫn đến gửi nhầm.
Trước đây, tội phạm thường rút tiền qua các sàn giao dịch tập trung. Nhưng với quy định siết chặt và sự hợp tác tăng cường với pháp luật, chúng chuyển sang các kênh như giao dịch ngang hàng (P2P), trung gian hoặc OTC. "Đặc biệt phổ biến tại Campuchia", ông Dragunov cho biết. Tại Campuchia, Thái Lan hay Sri Lanka, có nhiều cửa hàng giao dịch crypto hoạt động 24/7, cho phép chuyển đổi tiền pháp định và tài sản mã hóa với số lượng lớn mà không cần xác minh nghiêm ngặt.
Đọc thêm: Chủ tịch VBA Phan Đức Trung: “Chỉ kẻ dại mới rửa tiền trên blockchain”
Crystal Intelligence đang thu thập dữ liệu từ blockchain, sàn tập trung và các cửa hàng OTC vật lý tại nhiều quốc gia để hỗ trợ cơ quan thực thi pháp luật xây dựng bức tranh toàn diện. Các chuyên gia kêu gọi cộng đồng blockchain Việt Nam nâng cao nhận thức, sử dụng công cụ giám sát và hợp tác chặt chẽ hơn để bảo vệ hệ sinh thái số an toàn.
