Đức từ lâu đã được cộng đồng quốc tế xem như một trong những điểm đến hấp dẫn bậc nhất châu Âu nhờ chính sách thuế cởi mở đối với lĩnh vực tiền mã hóa. Dẫu vậy, môi trường pháp lý này chuẩn bị bước vào một ngã rẽ quan trọng khi chính quyền Berlin lên kế hoạch tái cấu trúc toàn diện phương thức quản lý.
Theo dự thảo do Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Lars Klingbeil trình lên, các khoản lợi nhuận phát sinh từ giao dịch tài sản số sẽ chính thức chịu mức thuế suất cố định kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2027. Động thái này đánh dấu việc khép lại chính sách miễn thuế vốn đã tạo động lực cho nhiều cá nhân tham gia thị trường trong suốt những năm qua.
Khoản lợi nhuận thu được từ việc bán tiền số sẽ được xếp chung vào nhóm thu nhập từ vốn, chịu sự điều chỉnh bình đẳng như lợi tức đầu tư chứng khoán. Mức thuế suất cơ bản được ấn định là 25%. Khi cộng thêm khoản phụ phí đoàn kết 5,5% tính trên tổng số tiền thuế phải nộp, gánh nặng tài chính thực tế mà nhà đầu tư phải chi trả sẽ lên mức 26,375%, chưa bao gồm các khoản phụ thu địa phương khác nếu phát sinh.
Quy định đề xuất đem lại sự thay đổi căn bản so với khung pháp lý hiện hành. Ở thời điểm hiện tại, bất kỳ ai mua Bitcoin hay các đồng tiền số khác và nắm giữ liên tục trên mười hai tháng đều được hưởng quyền lợi bán ra mà không phải nộp thuế.
Trong trường hợp thoái vốn trong vòng chưa đầy một năm, phần chênh lệch lợi nhuận sẽ bị tính vào biểu thuế thu nhập cá nhân với mức trần lũy tiến có thể chạm ngưỡng 42%. Kể từ năm 2027, khoảng thời gian nắm giữ một năm sẽ không còn là căn cứ để miễn trừ nghĩa vụ tài chính.
Bên cạnh việc áp thuế cố định, nhà làm luật cũng đưa ra những điều khoản cân bằng nhằm bảo vệ nhà đầu tư nhỏ lẻ. Cụ thể, mỗi cá nhân vẫn sẽ được hưởng hạn mức miễn thuế hàng năm là 1.000 euro đối với tổng lợi nhuận thu được từ các hoạt động đầu tư tài chính. Một điểm cộng đáng kể khác nằm ở cơ chế bù trừ thua lỗ. Khi phát sinh thua lỗ trong quá trình giao dịch tiền mã hóa, nhà đầu tư được phép sử dụng khoản lỗ đó để khấu trừ trực tiếp vào phần lãi kiếm được từ crypto hoặc cổ phiếu, từ đó giảm nhẹ số tiền thuế thực tế cần quyết toán.
Bản dự thảo cũng mở rộng phạm vi kiểm soát sang các hình thức sinh lời thụ động phổ biến trong không gian blockchain như khóa tài sản nhận lãi staking hay cho vay tài sản số lending. Trước đây, những phương thức này cũng được áp dụng điều kiện miễn thuế sau một năm lưu trữ, nhưng sắp tới sẽ phải kê khai minh bạch theo khung thuế mới. Dù vậy, một số sản phẩm số đặc thù vẫn tạm thời nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của quy định lần này, tiêu biểu là các vật phẩm số NFT, chứng khoán token hóa cùng một số dòng stablecoin nhất định.
Nhằm bảo đảm tính liên tục và giảm thiểu sự xáo trộn, chính phủ Đức đã vạch ra lộ trình áp dụng tương đối thận trọng. Quy tắc tính thuế 25% sẽ chỉ ràng buộc những tài sản số được người dùng mua sắm từ ngày 01 tháng 01 năm 2027 trở về sau. Toàn bộ lượng tiền số đã được mua trước thời điểm cột mốc này vẫn sẽ tiếp tục hưởng trọn vẹn quyền lợi theo quy định hiện hành.
Mặc dù dự luật dự kiến có hiệu lực ngay đầu năm 2027, cơ chế khấu trừ thuế tự động tại nguồn từ các tổ chức tài chính sẽ chỉ bắt đầu triển khai từ năm 2028. Khoảng thời gian một năm chuyển tiếp được đánh giá là vừa đủ để các sàn giao dịch và định chế tài chính hoàn thiện giải pháp kỹ thuật phục vụ việc tính toán và thu nộp tự động.
Đối với những trường hợp nhà đầu tư luân chuyển tài sản qua nhiều nền tảng hay ví lưu trữ khác nhau, người nộp thuế cần cung cấp đầy đủ chứng từ về mức giá ban đầu và mốc thời gian mua vào. Nếu không thể chứng minh nguồn gốc giao dịch, cơ quan quản lý sẽ mặc định tính thuế theo định mức cố định.
Giải thích cho sự điều chỉnh này, Bộ Tài chính Đức khẳng định tiền mã hóa ngày nay đã trở thành một kênh đầu tư tài chính chính thống, không còn đơn thuần là một nhóm tài sản mang tính thử nghiệm hay thông thường.
Vì vậy, việc áp dụng cùng một khuôn khổ thuế với các nguồn thu nhập tài chính khác là bước đi cần thiết. Cơ quan này cũng nhấn mạnh nguyên tắc công bằng, chỉ ra rằng sẽ là bất hợp lý nếu người lao động có thu nhập từ tiền lương hay các nhà đầu tư truyền thống đều phải đóng góp cho ngân sách, trong khi nhà đầu tư tài sản số lại được miễn nghĩa vụ hoàn toàn chỉ nhờ việc nắm giữ tài sản qua mười hai tháng.
Về mặt kinh tế, chính sách thuế mới dự kiến sẽ mang về nguồn thu đáng kể cho ngân sách quốc gia. Các tính toán sơ bộ chỉ ra rằng biện pháp này có thể đóng góp khoảng 160 triệu euro vào nguồn thu công trong năm 2028, trước khi tăng dần và chạm mốc khoảng 350 triệu euro mỗi năm kể từ năm 2031 trở đi.
Văn bản dự thảo hiện vẫn đang trong giai đoạn lấy ý kiến đánh giá giữa các cơ quan ban ngành thuộc chính phủ Đức trước khi chính thức hoàn thiện để trình Quốc hội thông qua. Dù vậy, triển vọng phê chuẩn được đánh giá là rất cao khi hai đảng nòng cốt trong liên minh cầm quyền là CDU/CSU và SPD đã đạt được sự đồng thuận vững chắc về việc đưa tài sản số vào diện chịu thuế trong các cuộc đàm phán ngân sách vừa qua.
