Bắt đầu từ ngày 21 tháng 8 năm 2026, hệ thống quản lý ngân sách nhà nước đã chính thức áp dụng các quy định mới về việc phân loại nguồn thu từ thị trường tiền mã hóa.
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 123/2026/TT-BTC, nhằm sửa đổi và bổ sung một số điều kiện quan trọng của Thông tư số 130/2025/TT-BTC trước đó. Trọng tâm của văn bản pháp quy lần này là việc thiết lập các hạng mục hạch toán riêng biệt cho những khoản thuế phát sinh từ quá trình giao dịch và kinh doanh tài sản số.
Bước tiến mới trong quản lý thị trường tiền mã hóa
Theo hướng dẫn mới nhất, ngành tài chính đã thiết lập các mã thuế độc lập để phân loại rõ ràng dòng tiền từ thị trường crypto.
Cụ thể, thuế thu nhập cá nhân phát sinh từ hoạt động chuyển nhượng và kinh doanh tài sản số sẽ được hạch toán trực tiếp vào Tiểu mục 1016. Tương tự, thuế thu nhập doanh nghiệp từ lĩnh vực này cũng được phân loại vào Tiểu mục 1059.
Cơ quan quản lý cũng đồng thời thiết lập Tiểu mục 4954 và Tiểu mục 4955, để theo dõi sát sao các khoản tiền chậm nộp thuế tương ứng cho cả cá nhân lẫn tổ chức.
Việc phân loại chi tiết này giúp tách bạch hoàn toàn nguồn thu từ tài sản số ra khỏi các nhóm thuế thu nhập truyền thống. Nhờ đó, nội dung của các nhóm thuế cũ cũng được điều chỉnh lại từ ngữ để loại trừ phần doanh thu đến từ thị trường tài sản mã hóa.
Mức thuế suất áp dụng cho nhà đầu tư và tổ chức
Cần lưu ý rằng, việc cấp mã hạch toán riêng không đồng nghĩa với việc nhà nước ban hành một loại thuế hoàn toàn mới dành cho thị trường tiền mã hóa.
Thực chất, các chính sách thu ngân sách đối với lĩnh vực tài sản số đã được quy định rất rõ ràng từ trước thông qua Thông tư số 32/2026/TT-BTC. Theo khung pháp lý hiện hành, các hoạt động giao dịch tài sản mã hóa được miễn trừ thuế giá trị gia tăng.
Đối với các nhà đầu tư cá nhân, không phân biệt trong nước hay quốc tế, mức thuế thu nhập được ấn định là 0,1% tính trên giá trị của từng lần chuyển nhượng thành công.
Trong khi đó, các doanh nghiệp và tổ chức trong nước tham gia kinh doanh tài sản số sẽ phải chịu mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp là 20% trên tổng thu nhập chịu thuế. Các tổ chức cung cấp dịch vụ nước ngoài hoạt động tại Việt Nam cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài chính với mức thu 0,1% trên doanh thu của mỗi lần giao dịch.
Ý nghĩa của việc minh bạch hóa nguồn thu ngân sách
Động thái cập nhật hệ thống hạch toán của Bộ Tài chính là minh chứng rõ nét cho quá trình hoàn thiện cơ chế quản lý tài sản mã hóa tại Việt Nam. Nền tảng pháp lý vững chắc này được khởi xướng từ Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP, về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản số trong vòng 5 năm.
Khi một lĩnh vực đầu tư mới được cấp mã theo dõi độc lập, cơ quan chức năng sẽ dễ dàng kiểm soát và đánh giá chính xác quy mô, cũng như tiềm năng đóng góp vào ngân sách quốc gia.
Khi thị trường blockchain và web3 ngày càng phát triển mạnh mẽ, hệ thống dữ liệu thuế minh bạch sẽ tạo tiền đề quan trọng để cơ quan quản lý hoạch định các chính sách vĩ mô phù hợp hơn trong tương lai. Điều này không chỉ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tham gia, mà còn thúc đẩy một môi trường đầu tư tài chính số an toàn và tuân thủ pháp luật.
