Cuối năm 2023, Zhang Jianzhong đã phải trải qua giai đoạn khó khăn nhất sự nghiệp. Moore Threads Technology – startup chip do ông sáng lập – buộc phải cắt giảm nhân sự sau khi Chính phủ Mỹ đưa công ty vào danh sách đen thương mại.
Động thái này đe dọa bóp nghẹt doanh nghiệp mới 3 năm tuổi khi họ bị cấm tiếp cận công nghệ nước ngoài thiết yếu. Dù vậy, Zhang vẫn tỏ ra kiên định: “Không điều gì cản được quyết tâm của chúng tôi trong việc phát triển những con chip đa dụng tốt nhất tại Trung Quốc. Chúng tôi sẽ theo đuổi đến cùng”.
Hai năm sau, Zhang đã chứng minh lời hứa của mình. Công ty huy động được 8 tỷ NDT (1,1 tỷ USD) trong thương vụ IPO lớn thứ 2 tại Trung Quốc năm nay, với cổ phiếu tăng 425% ngay phiên giao dịch đầu tiên tại Thượng Hải (Trung Quốc) vào ngày 5/12.
Đà tăng này đưa vốn hóa Moore Threads lên gần 40 tỷ USD và biến cựu lãnh đạo cấp cao của Nvidia thành một trong những tỷ phú AI mới nhất của Trung Quốc. Giá trị cổ phần của Zhang hiện vượt 4,3 tỷ USD.
Nhu cầu mạnh phản ánh kỳ vọng lớn vào tham vọng tự chủ công nghệ của Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Mỹ leo thang. Nó cũng cho thấy cơn sốt đầu tư vào các nhà sản xuất chip trong nước, lấp đầy khoảng trống mà Nvidia để lại khi bị hạn chế xuất khẩu. Chỉ số Star 50 – đại diện cho nhóm công nghệ nội địa – đã tăng 34% từ đầu năm, trong khi Cambricon Technologies tăng gấp đôi.
Tuy nhiên, một số nhà phân tích cảnh báo đà tăng của cổ phiếu công nghệ Trung Quốc có thể phản ánh “sự cổ vũ trong nước” nhiều hơn là triển vọng kinh doanh thực chất.
Dòng vốn mới
Thuộc thế hệ các lãnh đạo công nghệ từng có kinh nghiệm dày dặn tại những tập đoàn phương Tây, sự nghiệp của Zhang trải dài nhiều vị trí chủ chốt. Ông khởi đầu năm 1990 với vai trò nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu và Thiết kế Tự động hóa Luyện kim, trước khi đảm nhận các vị trí quản lý sản phẩm tại Hewlett-Packard và Dell Technologies.
Ông sau đó có 15 năm làm tổng Giám đốc Nvidia Trung Quốc – nơi Zhang xây dựng chính hệ sinh thái mà giờ ông đang tìm cách thay thế.
Zhang lập Moore Threads vào năm 2020 và nhanh chóng huy động được hàng tỷ nhân dân tệ chỉ sau một năm nhờ kinh nghiệm dày dặn tại Nvidia.
Đối với Zhang, lượng vốn từ IPO có ý nghĩa sống còn. Số tiền này dự kiến sẽ được dùng phát triển thế hệ chip AI và đồ họa mới – yếu tố then chốt để tồn tại khi bị cắt khỏi công nghệ phương Tây.
Doanh thu công ty đang tăng mạnh – đạt 785 triệu NDT trong 9 tháng đầu năm 2025, tăng 181% so với cùng kỳ – nhưng Moore Threads cũng đốt tiền với tốc độ đáng lo ngại. Từ 2022 đến cuối 2025, công ty ghi nhận lỗ gần 6 tỷ NDT.
Khác với nhiều doanh nghiệp nội địa chỉ tập trung vào chip tăng tốc AI, Zhang theo đuổi GPU đa chức năng – loại chip có thể xử lý đào tạo AI, đồ họa 3D và mô phỏng vật lý cùng lúc, tương tự hướng đi giúp Nvidia thống trị thị trường. Dù vậy, việc bắt kịp gã khổng lồ Mỹ vẫn là thách thức lớn.
