Giá vàng tiếp tục gặp khó quanh mốc 4.800 USD/ounce khi thị trường vẫn trong quá trình phục hồi sau đợt giảm mạnh nhất trong nhiều thập kỷ. Dù diễn biến giá khiến một bộ phận nhà đầu tư thất vọng, nhiều chuyên gia cho rằng vàng đang vận hành đúng vai trò của mình trong hệ thống tài chính.
Theo các nhà phân tích, đợt bán tháo của vàng trong tháng trước là phản ứng hợp lý. Kim loại quý trở thành nguồn thanh khoản quan trọng trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran làm gia tăng bất ổn kinh tế toàn cầu, kéo theo khủng hoảng chuỗi cung ứng ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực từ lương thực đến năng lượng.
Nhu cầu thanh khoản tăng mạnh cũng diễn ra đồng thời với nỗ lực của Hiệp hội Thị trường Vàng London và Hội đồng Vàng Thế giới nhằm củng cố vai trò của vàng trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Ngày 31/3, hai tổ chức đã ra mắt một nền tảng dữ liệu nhằm chứng minh vàng là tài sản thanh khoản chất lượng cao, cung cấp cơ sở dữ liệu cho các cơ quan quản lý và thị trường trong việc đưa vàng vào các khung giám sát an toàn.
Trao đổi với Kitco News, bà Ruth Crowell, Giám đốc điều hành Hiệp hội Thị trường Vàng London cho rằng, những biến động gần đây càng khẳng định vai trò của vàng như một nguồn thanh khoản trong thời kỳ căng thẳng. Từ khủng hoảng tài chính toàn cầu, đại dịch Covid-19 đến các cú sốc địa chính trị gần đây, vàng luôn duy trì khả năng chuyển đổi thành tiền khi thị trường cần vốn.
“Đó là việc bán tài sản sinh lời để bù đắp cho tài sản thua lỗ. Đây là điểm mà nhà đầu tư có thể rút tiền mặt, và vàng vận hành khá giống trái phiếu Chính phủ Mỹ ở góc độ này”, bà nói.
Theo bà Crowell, trong bối cảnh hiện nay, vàng không phải là tài sản suy yếu mà là tài sản đang hoạt động đúng chức năng. Nhiều quốc gia đang chủ động chuyển đổi vàng dự trữ thành tiền để đáp ứng nhu cầu thanh khoản trong nước, qua đó cho thấy vai trò của vàng như một tài sản dự trữ chiến lược thay vì chỉ là kênh tích trữ thụ động.
Bà nhấn mạnh, vấn đề không nằm ở việc vàng có biến động hay không, mà là cách vàng vận hành so với các tài sản khác trong giai đoạn khủng hoảng.
“Nhà đầu tư thường tập trung vào biến động giá, nhưng vấn đề không đơn giản như vậy. Vàng vẫn là tài sản trú ẩn an toàn, vẫn là tài sản dự trữ và vẫn phát huy vai trò trong thời kỳ khủng hoảng”, bà nói.
Nền tảng dữ liệu chung của hai tổ chức được kỳ vọng sẽ giải quyết khoảng trống lâu nay trong tranh luận chính sách, khi cung cấp bằng chứng định lượng về khả năng thanh khoản của vàng. Trước đây, vàng thường không được xếp vào nhóm tài sản thanh khoản chất lượng cao theo chuẩn Basel III do thiếu dữ liệu chuẩn hóa về hiệu suất trong các giai đoạn khủng hoảng.
“Chúng tôi đã xây dựng bộ dữ liệu đó và hiện có nhiều cuộc khủng hoảng để phân tích”, bà Crowell cho biết, đồng thời nhấn mạnh các bằng chứng đều cho thấy vàng có khả năng cung cấp thanh khoản khi thị trường biến động mạnh.
Theo lập luận của Hiệp hội Thị trường Vàng London và Hội đồng Vàng Thế giới, vàng hội tụ nhiều yếu tố để trở thành tài sản thanh khoản cốt lõi, bao gồm thị trường toàn cầu sâu rộng, không có rủi ro tín dụng và khả năng chuyển đổi nhanh thành tiền mặt, tương tự các tài sản truyền thống như trái phiếu Chính phủ.
Xu hướng này cũng được củng cố bởi hành vi của các ngân hàng trung ương. Trong những năm gần đây, hoạt động mua vàng của khu vực chính thức tăng mạnh khi nhiều quốc gia tìm cách đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc vào đồng USD và ưu tiên các tài sản không có rủi ro đối tác.
“Không ngạc nhiên khi vàng được xem như một loại tiền tệ quốc tế, không gắn với nghĩa vụ của bên thứ ba”, bà Crowell nhận định.
Về triển vọng, bà cho rằng các cơ quan quản lý đang dần cởi mở hơn với việc xem xét vai trò của vàng, nhưng quá trình này cần thời gian.
“Đây là một hành trình dài, không phải cuộc chạy nước rút”, bà nói, đồng thời nhấn mạnh thông điệp gửi tới các nhà hoạch định chính sách là: “Hãy nhìn vào dữ liệu”.
Ngoài yếu tố pháp lý, các xu hướng thị trường cũng đang củng cố vai trò ngày càng lớn của vàng. Nhà đầu tư ngày càng coi kim loại quý không chỉ là công cụ phòng ngừa rủi ro hay đầu cơ, mà là thành phần cốt lõi trong danh mục đầu tư đa dạng, đặc biệt trong bối cảnh thế giới đối mặt với phân mảnh địa chính trị và các cú sốc thanh khoản lặp lại.
“Ngày càng có nhiều sự thừa nhận rằng vàng nên là một phần trong mọi danh mục đầu tư đa dạng”, bà Crowell cho biết.
