Từ hình ảnh “cá mập” công nghệ quen thuộc trên Shark Tank Vietnam, ông Nguyễn Hòa Bình (45 tuổi) nay đối diện vòng lao lý với loạt cáo buộc nghiêm trọng, trải dài từ lừa đảo tiền số, trốn thuế, vi phạm kế toán đến rửa tiền.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã đề nghị truy tố ông về tội rửa tiền trong vụ án liên quan đến Phó Đức Nam (Mr Pips). Song song, ông Bình cũng đang bị tạm giam trong vụ án liên quan dự án tiền số AntEx với ba tội danh: lừa đảo chiếm đoạt tài sản, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và trốn thuế. Với bốn tội danh trong hai vụ án, mức án cao nhất có thể đối diện là tù chung thân.
Trước khi vướng lao lý, ông Bình được biết đến là Chủ tịch NextTech, một hệ sinh thái công nghệ hoạt động trong nhiều lĩnh vực như fintech (Ngân Lượng, mPOS, VIMO), thương mại điện tử – logistics (Boxme, NextSmartShip), nền tảng O2O (FastGo) và đầu tư startup. Tuy nhiên, cơ quan điều tra xác định sai phạm tập trung tại ba mảng: Ngân Lượng, mPOS/Vimo và dự án tiền số AntEx. Tổng tài sản bị tạm giữ, phong tỏa trong hai vụ án lên tới khoảng 900 tỷ đồng.
Lừa đảo 117 tỷ đồng từ 30.000 nhà đầu tư tiền số
Ra mắt vào tháng 9/2021, dự án AntEx được quảng bá là hệ sinh thái blockchain toàn diện “made in Vietnam”, phát hành stablecoin VNDT neo theo VND. Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, token AntEx lao dốc tới 99% từ đỉnh gần 0,05 USD.
Đến tháng 3/2023, dự án đổi tên thành Rabbit (RAB), với tỷ lệ quy đổi 1.000 token cũ lấy 1 token mới. Dù vậy, giá RAB tiếp tục giảm hơn 95%, khiến hàng nghìn nhà đầu tư thiệt hại nặng.
Theo cáo buộc, ngay từ đầu, ông Bình và cộng sự đã triển khai bán token khi dự án chưa hoàn thiện. Từ tháng 8 đến 11/2021, nhóm này phát hành 33,2 tỷ token cho khoảng 30.000 nhà đầu tư, thu về 4,5 triệu USDT (tương đương khoảng 117 tỷ đồng).
Dù dự án không đạt lộ trình cam kết, nhóm vẫn rút tiền từ ví tổng, phân bổ về các ví cá nhân, quy đổi ra tiền Việt để chia nhau hoặc chuyển vào các công ty trong hệ sinh thái NextTech, sử dụng sai mục đích. Cơ quan điều tra xác định số tiền bị chiếm đoạt lên tới khoảng 117 tỷ đồng.
Shark Bình trốn thuế gần 30 tỷ, vi phạm kế toán gây thiệt hại 44,8 tỷ
Trong lĩnh vực thanh toán, Công ty Vimo - hoạt động trong lĩnh vực là trung gian thanh toán, nhận thu hộ, chi hộ thông qua việc sử dụng dịch vụ máy POS và thu phí – bị cáo buộc có hành vi che giấu doanh thu. Năm 2024, ông Bình bị cho là đã chỉ đạo nhân sự ghi nhận ngoài sổ sách một phần doanh thu trong tháng 2, 3, 4 năm 2024, đồng thời kê khai giảm doanh thu trong nhiều tháng, dẫn đến hành vi trốn thuế gần 30 tỷ đồng.
Ở một diễn biến khác, năm 2022, Công ty Cổ phần Bất động sản NextLand được thành lập từ năm 2022 và vận hành bởi hai hệ thống sổ sách kế toán song song. Ông đã chỉ đạo nhân viên làm giảm lợi nhuận bằng thủ đoạn hạ giá trị bán trên hợp đồng mua bán với khách hàng và sử dụng 2 hệ thống sổ sách để che giấu doanh thu. Tài liệu ban đầu xác định gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước số tiền là trên 44 tỷ đồng.
Rửa 214 tỷ đồng cho đường dây Mr Pips
Trong vụ án liên quan Mr Pips, hệ thống cổng thanh toán Ngân Lượng đóng vai trò trung gian dòng tiền cho sàn forex GKFX tại Việt Nam. Ông Bình bị cáo buộc thu phí giao dịch (2,5% nạp, 1% rút) và hưởng lợi từ dòng tiền bất hợp pháp.
Đáng chú ý, từ năm 2020, dù đã nhận được cảnh báo từ cơ quan chức năng về dấu hiệu vi phạm của các sàn forex liên quan, ông Bình vẫn cho phép hệ thống ví tiếp tục hoạt động.
Cơ quan điều tra cho rằng ông đã chỉ đạo nhân viên tạo lập dữ liệu giao dịch “ví giả” để cung cấp cho cơ quan chức năng, đồng thời thông báo trước cho phía Mr Pips để đối phó. Hành vi này bị xác định nhằm cản trở quá trình điều tra.
Từ tháng 6/2020 đến tháng 9/2022, khoảng 150 bị hại đã chuyển gần 214 tỷ đồng qua hệ thống ví, sau đó dòng tiền được luân chuyển qua nhiều tài khoản trước khi đổ vào các sàn forex.
Shark Bình từ biểu tượng công nghệ đến vòng xoáy pháp lý
Vụ việc của Shark Bình cho thấy ranh giới mong manh giữa đổi mới công nghệ và vi phạm pháp luật, đặc biệt trong lĩnh vực tài sản số và fintech nơi khung pháp lý vẫn đang hoàn thiện. Công an TP Hà Nội trước đó đã tạm giữ và phong tỏa tổng cộng gần 900 tỷ đồng tài sản, bao gồm 597 cây vàng, USD, 18 sổ đỏ, 2 xe ô tô, cùng nhiều tài khoản ngân hàng, chứng khoán và ví điện tử liên quan đến các cá nhân trong vụ án.
Không chỉ là cú sốc đối với cộng đồng startup Việt, vụ án còn đặt ra câu hỏi lớn về quản trị doanh nghiệp, minh bạch tài chính và trách nhiệm của những “người dẫn dắt” trong hệ sinh thái công nghệ.
