Lạm phát tại Mỹ tiếp tục duy trì ở mức cao hơn mục tiêu của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), trong bối cảnh giá năng lượng leo thang do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Diễn biến này đang khiến kỳ vọng về việc Fed sớm cắt giảm lãi suất trong năm 2026 trở nên kém chắc chắn.
Theo số liệu mới công bố từ Bộ Lao động Mỹ, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 2 tăng 0,3% so với tháng trước, cao hơn mức 0,2% của tháng 1 nhưng vẫn nằm trong dự báo của thị trường. Tính theo năm, CPI tăng 2,4% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trong điều kiện kinh tế thông thường, mức tăng này có thể được xem là dấu hiệu lạm phát đang hạ nhiệt. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng bối cảnh hiện tại không còn “bình thường”.
“Trong điều kiện bình thường, những con số lạm phát như thế này sẽ được coi là ôn hòa. Nhưng điều kiện hiện tại không phải là bình thường”, nhà kinh tế trưởng Gregory Daco của EY-Parthenon nhận định, khi nhắc đến sự kết hợp giữa căng thẳng địa chính trị, giá dầu tăng mạnh và môi trường chính sách thương mại biến động.
Sau khi xung đột quân sự giữa Mỹ và Iran bùng phát, giá xăng bán lẻ trung bình tại Mỹ đã tăng khoảng 20%, lên 3,58 USD mỗi gallon, theo dữ liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA). Chi phí năng lượng tăng nhanh đang tạo thêm áp lực lên lạm phát trong các tháng tới.
Một số nhà kinh tế thậm chí dự báo chỉ số giá tiêu dùng của Mỹ trong tháng 3 có thể tăng tới 1% so với tháng trước, phản ánh tác động trực tiếp từ giá nhiên liệu và chi phí vận tải.
Trong bối cảnh đó, thị trường gần như chắc chắn Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chính sách tiền tệ diễn ra vào tuần tới.
“Dữ liệu lạm phát như vậy có thể được đón nhận tích cực ở thời điểm khác. Nhưng khi địa chính trị bất ổn và giá dầu tăng mạnh, những con số này có thể không mang nhiều ý nghĩa với thị trường hoặc với Fed”, chiến lược gia trưởng Ellen Zentner của Morgan Stanley Wealth Management nhận xét.
Kỳ vọng của thị trường về thời điểm Fed bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ cũng đang thay đổi rõ rệt. Theo dữ liệu từ công cụ FedWatch của CME Group, các nhà giao dịch trên thị trường lãi suất tương lai hiện đặt cược nhiều nhất vào khả năng Fed giảm lãi suất vào tháng 9. Tuy nhiên, xác suất cho kịch bản này chỉ còn khoảng 42%, giảm đáng kể so với mức trên 50% của tuần trước.
Điều này phản ánh lo ngại rằng lạm phát vẫn còn cách xa mục tiêu 2% của Fed, trong khi rủi ro từ giá dầu và chi phí năng lượng có thể khiến áp lực giá cả quay trở lại.
Một số chuyên gia thậm chí cho rằng dữ liệu lạm phát hiện tại có thể đang đánh giá thấp áp lực thực tế. Gregory Daco cho rằng đợt đóng cửa chính phủ kéo dài 43 ngày trong năm ngoái có thể đã khiến số liệu CPI thấp hơn thực tế khoảng 0,3–0,4 điểm phần trăm.
Cùng lúc, giá xăng tại Mỹ được dự báo có thể sớm vượt mốc 4 USD mỗi gallon, một ngưỡng tâm lý quan trọng đối với người tiêu dùng và nhà hoạch định chính sách.
Bên cạnh yếu tố năng lượng, các biện pháp thuế quan cũng được xem là rủi ro tiềm ẩn đối với lạm phát. Cho đến nay, nhiều doanh nghiệp vẫn đang hấp thụ phần lớn chi phí gia tăng do thuế nhập khẩu. Tuy nhiên, nếu các công ty bắt đầu chuyển gánh nặng chi phí sang người tiêu dùng, áp lực lạm phát có thể tăng mạnh hơn trong thời gian tới.
Chỉ số CPI lõi — thước đo loại trừ giá thực phẩm và năng lượng — tăng 2,5% so với cùng kỳ trong tháng 2, cho thấy lạm phát cơ bản vẫn đang duy trì ở mức cao.
Trong thời gian tới, thị trường sẽ tiếp tục theo dõi sát chỉ số chi tiêu tiêu dùng cá nhân (PCE), thước đo lạm phát được Fed ưu tiên hơn so với CPI. Dữ liệu PCE tháng 1 dự kiến công bố vào cuối tuần này sau khi bị trì hoãn do đóng cửa chính phủ, trong khi số liệu tháng 2 sẽ được công bố vào ngày 9/4.
Theo dự báo của các nhà phân tích, PCE có thể tăng 0,5% trong tháng 1 và 0,4% trong tháng 2 so với tháng trước.
“Trong ngắn hạn, bất kỳ tín hiệu lạm phát tăng nào cũng có thể khiến Fed thận trọng hơn với việc cắt giảm lãi suất”, nhà kinh tế cấp cao James McCann của Edward Jones nhận định. “Fed vẫn có thể hạ lãi suất trong năm nay, nhưng với diễn biến lạm phát hiện tại, khả năng cao họ sẽ chờ đến cuối năm mới hành động.”
Diễn biến lạm phát cũng mang ý nghĩa chính trị đáng kể khi chi phí sinh hoạt tăng trở thành vấn đề nhạy cảm đối với chính quyền của Tổng thống Donald Trump và Đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Theo Reuters
