Trong bối cảnh công nghệ tài chính phát triển nhanh chóng, các loại tiền mã hóa bảo đảm giá trị như stablecoin thường được kỳ vọng sẽ thay thế những kênh chuyển tiền quốc tế truyền thống.
Với khả năng xử lý giao dịch trên nền tảng chuỗi khối, stablecoin được quảng bá như một giải pháp giúp tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian xử lý. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới công bố từ Ngân hàng Trung ương Ý đã mang đến góc nhìn thực tế và khách quan hơn về hiệu quả thực sự của phương thức này.
Để giúp người đọc dễ hình dung, stablecoin là một dạng tiền kỹ thuật số được thiết kế để giữ giá trị ổn định bằng cách neo theo một đồng tiền pháp định như Đô la Mỹ. Trong nghiên cứu của mình, Ngân hàng Trung ương Ý đã sử dụng đồng USDC, một trong những đồng stablecoin phổ biến nhất hiện nay, để đánh giá khả năng ứng dụng thực tế trong việc chuyển tiền qua biên giới.
Kết quả thử nghiệm thực tế trên các tuyến thanh toán
Các chuyên gia tại Ngân hàng Trung ương Ý đã thực hiện tổng cộng 200 giao dịch bằng đồng USDC trên 10 tuyến thanh toán khác nhau nối giữa Ý và 5 quốc gia. Kết quả thu được cho thấy chuyển tiền bằng stablecoin không hề sở hữu lợi thế ổn định về mặt chi phí cũng như tốc độ so với các kênh chuyển tiền truyền thống.
Tổng chi phí cho mỗi giao dịch qua stablecoin dao động trong khoảng rất rộng, từ 0,3% đến gần 9% tổng giá trị tiền gửi. Đáng chú ý, khi so sánh trực tiếp với Wise, một dịch vụ chuyển tiền quốc tế phổ biến hiện nay, stablecoin chỉ giành được lợi thế về chi phí trong 3 trên tổng số 7 trường hợp được thử nghiệm. Điều này phản ánh rằng việc sử dụng tiền mã hóa không phải lúc nào cũng mang lại mức phí rẻ hơn cho người dùng.
Rào cản từ khâu chuyển đổi tiền pháp định
Nguyên nhân chính dẫn đến chi phí chuyển tiền bằng stablecoin tăng cao không xuất phát từ phí giao dịch trên mạng lưới chuỗi khối. Phí xử lý trên hệ thống blockchain thực chất chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong toàn bộ quá trình. Trái lại, rào cản lớn nhất nằm ở khâu chuyển đổi giữa tiền pháp định và stablecoin tại hai đầu giao dịch.
Người gửi tiền phải đổi tiền mặt hoặc tiền trong tài khoản ngân hàng sang stablecoin, sau đó người nhận lại phải thực hiện thao tác quy đổi ngược từ stablecoin ra đồng tiền địa phương. Các khoản phí chênh lệch tỷ giá cùng phí dịch vụ của những sàn giao dịch trung gian ở hai bước này đã kéo tổng chi phí giao dịch lên cao. Sự phức tạp trong quy trình quy đổi cũng làm giảm đáng kể lợi thế về tốc độ mà công nghệ chuỗi khối vốn có.
Điều kiện để stablecoin phát huy tối đa tiềm năng
Từ những phân tích trên, các nhà nghiên cứu tại Ngân hàng Trung ương Ý nhận định rằng lợi ích kinh tế lớn nhất của stablecoin chỉ có thể xuất hiện khi đồng tiền này được sử dụng trực tiếp trong nền kinh tế thực.
Khi người dân có thể dùng stablecoin để thanh toán trực tiếp các nhu cầu hằng ngày như mua sắm hàng hóa, sử dụng dịch vụ, trả tiền thuê nhà hay đóng học phí mà không cần chuyển đổi lại thành tiền pháp định, rào cản về chi phí trung gian mới hoàn toàn bị xóa bỏ.
Như vậy, để stablecoin thực sự trở thành một công cụ chuyển tiền quốc tế tối ưu, hạ tầng tài chính toàn cầu cần có sự chấp nhận rộng rãi hơn từ các điểm bán hàng và nhà cung cấp dịch vụ. Cho đến khi kịch bản đó trở thành hiện thực, các kênh chuyển tiền truyền thống vẫn giữ vị thế cạnh tranh mạnh mẽ về cả sự tiện lợi lẫn chi phí đối với người tiêu dùng phổ thông.
