Nghịch lý Altcoin trong chu kỳ 2025
Thị trường tài sản số đang chứng kiến một nghịch lý chưa từng xuất hiện trong các chu kỳ tăng trưởng trước đây. Trong khi Bitcoin liên tục lập đỉnh mới và tăng lên vùng 126.000 USD, cao hơn khoảng 82% so với mức đỉnh 69.000 USD của chu kỳ trước, phần lớn Altcoin lại không thể tạo nên một “Altcoin Season” đúng nghĩa.
Ở các chu kỳ trước, đặc biệt là giai đoạn 2020–2022, việc Bitcoin tăng mạnh thường kéo theo làn sóng bùng nổ trên diện rộng của Altcoin. Dòng tiền sau khi chốt lời từ Bitcoin sẽ nhanh chóng dịch chuyển sang các tài sản vốn hóa nhỏ hơn nhằm tìm kiếm tỷ suất sinh lời cao hơn. Tuy nhiên trong chu kỳ 2025, kịch bản này gần như không xảy ra.
Nhiều Altcoin thậm chí đạt đỉnh từ rất sớm rồi lao dốc bất chấp việc Bitcoin tiếp tục tăng giá. Dymension là một ví dụ điển hình. Token này từng đạt mức giá 8,7 USD vào ngày 12/2/2024, thời điểm Bitcoin mới chỉ giao dịch quanh 51.000 USD. Nhưng khi Bitcoin chạm mốc 126.000 USD, DYM chỉ còn được giao dịch quanh 0,1 USD, mức giảm gần như toàn bộ giá trị.
Nguyên nhân gì khiến Altcoin hụt hơi?
Một trong những nguyên nhân lớn nhất khiến Altcoin không thể bùng nổ đến từ môi trường vĩ mô đã thay đổi hoàn toàn so với chu kỳ trước. Giai đoạn 2020–2021 được hỗ trợ bởi chính sách tiền rẻ trên toàn cầu khi các ngân hàng trung ương duy trì lãi suất ở mức gần bằng 0 nhằm kích thích nền kinh tế sau đại dịch. Riêng tại Mỹ, lãi suất liên bang từng được neo quanh 0,25% trong suốt giai đoạn 2021–2022, tạo điều kiện để dòng vốn đầu cơ chảy mạnh vào các tài sản rủi ro như tiền số.
Tuy nhiên ở chu kỳ 2025, tình hình hoàn toàn trái ngược. Dù Bitcoin thiết lập mức đỉnh lịch sử mới, lãi suất liên bang Mỹ vẫn được duy trì quanh 3,75%, cao hơn rất nhiều so với giai đoạn trước. Chi phí vốn cao khiến dòng tiền đầu cơ suy giảm đáng kể, đồng thời buộc các quỹ đầu tư và nhà đầu tư cá nhân phải thận trọng hơn với những tài sản có độ rủi ro lớn như Altcoin.
Bên cạnh yếu tố vĩ mô, thị trường còn đối mặt với tình trạng phân mảnh thanh khoản nghiêm trọng. Số lượng Altcoin được tung ra thị trường trong chu kỳ 2025 lớn hơn rất nhiều so với các chu kỳ trước, trải dài từ Layer 1, Layer 2, AI, GameFi cho đến meme coin. Trong khi đó, dòng vốn mới từ nhà đầu tư cá nhân và tổ chức lại không tăng trưởng tương ứng.
Nguồn tiền hạn chế nhưng số lượng tài sản ngày càng nhiều đã tạo ra tình trạng cung vượt cầu trên diện rộng. Thay vì tập trung vào một số ít dự án nổi bật như các chu kỳ trước, dòng tiền bị chia nhỏ giữa hàng nghìn token khác nhau. Điều này khiến nhiều Altcoin nhanh chóng bị thị trường bỏ quên chỉ sau vài tháng niêm yết.
Định giá quá cao ngay từ thời điểm ra mắt cũng được xem là nguyên nhân khiến Altcoin khó duy trì đà tăng trưởng. Ở chu kỳ trước, nhiều dự án lớn bắt đầu với mức định giá khá thấp. Chẳng hạn, Axie Infinity từng có định giá khoảng 135 triệu USD trong giai đoạn đầu tăng trưởng. Khi đó, dư địa tăng giá còn rất lớn và tỷ suất lợi nhuận của các nhà đầu tư sớm chưa đủ cao để tạo áp lực bán ngay lập tức.
Ngược lại, trong chu kỳ 2025, nhiều dự án được niêm yết với mức định giá hàng tỷ USD dù sản phẩm và lượng người dùng thực tế còn hạn chế. Một ví dụ là Pixels, dự án GameFi từng đạt mức định giá khoảng 4,5 tỷ USD ngay thời điểm niêm yết token. Điều này khiến các nhà đầu tư sớm có thể ghi nhận mức lợi nhuận khổng lồ chỉ sau một thời gian ngắn, từ đó tạo áp lực bán mạnh ngay khi token được mở khóa.
Ngoài ra, cấu trúc dòng tiền của thị trường cũng thay đổi đáng kể sau khi các quỹ ETF Bitcoin giao ngay được phê duyệt. Đây được xem là cột mốc lịch sử đối với ngành tài sản số khi lần đầu tiên dòng vốn tổ chức có thể tiếp cận Bitcoin thông qua các sản phẩm tài chính truyền thống.
Tuy nhiên, khác với các chu kỳ trước, phần lớn dòng tiền mới đổ vào Bitcoin trong năm 2025 đến từ ETF thay vì các sàn giao dịch tiền số. Điều này khiến dòng vốn bị “kẹt” trong hệ sinh thái ETF và khó lan tỏa sang toàn bộ thị trường Altcoin.
Trong các chu kỳ cũ, nhà đầu tư thường mua Bitcoin trực tiếp trên sàn giao dịch, sau đó dễ dàng chuyển đổi sang Altcoin thông qua các cặp giao dịch BTC/Altcoin. Nhưng với ETF, dòng tiền chủ yếu nằm trong các sản phẩm tài chính truyền thống và chỉ có thể luân chuyển sang một số ít tài sản được phê duyệt ETF tương tự như Ethereum hay Solana.
Sự thay đổi này khiến Bitcoin trở thành tâm điểm hút vốn của toàn thị trường, trong khi phần lớn Altcoin không còn được hưởng lợi từ hiệu ứng lan tỏa như những chu kỳ trước. Altcoin Season vì thế đã không thể xuất hiện theo cách mà thị trường từng kỳ vọng trong chu kỳ 2025.
