Tăng tốc và gia tăng tính hệ thống
Hoạt động tội phạm trong lĩnh vực tiền điện tử đang bước vào giai đoạn đáng báo động khi quy mô và mức độ tinh vi gia tăng nhanh chóng. Theo Chainalysis 2026 Crypto Crime Report, tổng giá trị dòng tiền được xác định là liên quan đến các hoạt động phi pháp trên blockchain trong năm 2025 đạt ít nhất 154 tỷ USD, tăng 162% so với năm 2024.
Đây là mức tăng mạnh nhất kể từ khi Chainalysis bắt đầu theo dõi và công bố dữ liệu về tội phạm tiền mã hóa, phản ánh những thách thức ngày càng lớn đối với hệ sinh thái tài sản số toàn cầu. Mặc dù tiền điện tử ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong thanh toán, đầu tư và tài chính phi tập trung, báo cáo cho thấy mặt trái của sự phát triển này là việc các tổ chức tội phạm và thực thể bị trừng phạt đang tận dụng blockchain như một công cụ để mở rộng hoạt động phi pháp.
Chainalysis nhấn mạnh rằng con số 154 tỷ USD mới chỉ là ước tính tối thiểu, bởi dữ liệu tiếp tục được cập nhật khi các địa chỉ ví liên quan đến tội phạm được xác định thêm theo thời gian.
Bất chấp nỗ lực cải thiện bảo mật và an toàn người dùng từ các sàn giao dịch CEX như Binance, Bybit hay BingX trong những năm gần đây, báo cáo chỉ ra rằng sự gia tăng 162% của dòng tiền phạm pháp không đồng nghĩa với việc toàn bộ thị trường crypto bị “ô nhiễm” bởi tội phạm. Trên thực tế, tổng giá trị giao dịch hợp pháp trên blockchain trong năm 2025 vẫn áp đảo, khiến tỷ lệ hoạt động phi pháp chiếm dưới 1% tổng khối lượng giao dịch toàn cầu.
Tuy nhiên, Chainalysis cảnh báo rằng tốc độ tăng trưởng nhanh mới là yếu tố đáng lo ngại, bởi nó cho thấy các đối tượng xấu đang thích nghi rất nhanh với công nghệ và môi trường pháp lý. Không giống giai đoạn đầu khi các vụ việc chủ yếu đến từ hacker đơn lẻ hoặc các mô hình lừa đảo nhỏ, tội phạm tiền điện tử hiện nay đã mang tính hệ thống hơn, với các hoạt động như lừa đảo đầu tư, chiếm đoạt tài sản, rửa tiền và khai thác lỗ hổng trên các giao thức DeFi được tổ chức bài bản và có sự hỗ trợ của nhiều dịch vụ trung gian.
Đọc thêm: Hàn Quốc triệt phá đường dây rửa tiền xuyên quốc gia bằng tiền điện tử
Các nền tảng cung cấp hạ tầng kỹ thuật như hosting chống gỡ, dịch vụ ẩn danh và công cụ che giấu dòng tiền đang góp phần giúp các nhóm tội phạm duy trì hoạt động lâu dài và khó bị phát hiện hơn, trong khi việc sử dụng cầu nối cross-chain và kỹ thuật trộn tiền khiến quá trình truy vết trên blockchain trở nên phức tạp và tốn kém hơn đáng kể.
Khe cửa nhỏ của tội phạm tiền điện tử
Một điểm nhấn quan trọng trong báo cáo là vai trò ngày càng lớn của các thực thể nhà nước bị trừng phạt và các mạng lưới rửa tiền có tổ chức trong hệ sinh thái tội phạm tiền điện tử. Chainalysis ghi nhận dòng tiền liên quan đến các quốc gia và tổ chức chịu lệnh trừng phạt quốc tế tăng gần 700% so với năm trước, cho thấy crypto đang trở thành công cụ thay thế trong bối cảnh các kênh tài chính truyền thống bị siết chặt. Các nhóm tin tặc có liên hệ với Bắc Triều Tiên tiếp tục được xem là mối đe dọa nghiêm trọng khi thực hiện nhiều vụ tấn công quy mô lớn nhằm vào sàn giao dịch và các nền tảng DeFi, gây thiệt hại lên tới hàng tỷ USD.
Song song với đó, các mạng lưới rửa tiền chuyên nghiệp, đặc biệt là những tổ chức có nguồn gốc từ Trung Quốc, đóng vai trò trung gian quan trọng trong việc che giấu và hợp pháp hóa dòng tiền bất hợp pháp, cung cấp dịch vụ rửa tiền trọn gói cho nhiều nhóm tội phạm và thực thể bị trừng phạt.
Đáng lo ngại hơn, báo cáo cho thấy tội phạm tiền điện tử không chỉ tồn tại trong không gian số mà còn gắn với các hành vi ngoài đời thực như tống tiền, cưỡng ép chuyển tài sản và các hoạt động mang tính bạo lực, khiến vấn đề này trở thành thách thức an ninh và xã hội mang tính toàn cầu.
Đọc thêm: Iran lách luật: 1 tỷ USD tiền số chảy qua sàn giao dịch Anh
Trong bối cảnh đó, Chainalysis nhận định năm 2025 là thời điểm mang tính bước ngoặt đối với công tác quản lý tài sản số, khi sự gia tăng mạnh mẽ của dòng tiền phạm pháp buộc các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và cộng đồng blockchain phải đẩy nhanh hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường hợp tác quốc tế và ứng dụng công cụ phân tích on-chain nhằm bảo vệ sự phát triển bền vững của thị trường tiền điện tử.
