Vào ngày 25/2, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã ký ban hành đạo luật sửa đổi Bộ luật Hình sự, chính thức trao cho tòa án quyền tịch thu Bitcoin và các tài sản số khác trong quá trình điều tra hình sự. Động thái này đánh dấu bước siết chặt rõ ràng hơn của Nga đối với thị trường crypto, vốn lâu nay vận hành trong vùng pháp lý chưa hoàn chỉnh.
Crypto được công nhận là tài sản vô hình trong Bộ luật Hình sự Nga
Theo Kommersant, luật mới xếp tiền mã hóa vào nhóm “tài sản vô hình”. Việc định danh này tạo cơ sở pháp lý trực tiếp cho hoạt động thu giữ, quản lý và xử lý crypto trong các vụ án dân sự và hình sự, thay vì tiếp tục dựa vào án lệ hoặc hướng dẫn tạm thời như trước đây. Quy trình tịch thu từ nay được chuẩn hóa trong luật thành văn, áp dụng thống nhất với Bitcoin, Ethereum và các altcoin.
Khung pháp lý mới yêu cầu cơ quan điều tra khi đề nghị tịch thu phải nêu rõ loại tài sản, số lượng và địa chỉ ví liên quan. Tài sản số sau khi bị thu giữ có thể được chuyển về ví do nhà nước kiểm soát. Về bản chất, đây là bước hợp thức hóa quyền can thiệp trực tiếp của nhà nước đối với tài sản số trong các vụ án, đồng thời giảm thiểu rủi ro tranh chấp về mặt pháp lý và kỹ thuật.
Luật cũng mở đường cho hợp tác với các sàn giao dịch crypto nước ngoài trong quá trình điều tra. Điều này cho thấy chính quyền Nga không chỉ quan tâm đến xử lý tài sản trong nước, mà còn chú trọng kiểm soát dòng vốn xuyên biên giới.
Moscow tăng tốc hoàn thiện khung pháp lý với tài sản số
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Moscow tăng tốc hoàn thiện khung pháp lý cho toàn bộ hệ sinh thái crypto. Theo ước tính của cơ quan chức năng, người dân Nga có thể chi khoảng 650 triệu USD mỗi ngày cho giao dịch tài sản số. Quy mô này khiến crypto được nhìn nhận không chỉ là lĩnh vực công nghệ, mà còn là vấn đề liên quan đến quản lý tài chính, thuế và an ninh kinh tế.
Song song với sửa đổi Bộ luật Hình sự, Duma Quốc gia Nga (The State Duma) đang xây dựng thêm nhiều dự luật liên quan đến giao dịch, thuế và hoạt động khai thác Bitcoin (mining). Một trong những định hướng được thảo luận là buộc nhà đầu tư sử dụng các nền tảng nội địa hoặc sàn có hiện diện pháp lý tại Nga. Khả năng hạn chế truy cập vào các sàn quốc tế cũng được giới quan sát nhắc tới.
Hệ thống tư pháp Nga đồng thời chịu áp lực phải thích ứng. Giới học thuật thừa nhận tội phạm liên quan đến tiền mã hóa đang trở thành thách thức lớn, trong khi nguồn nhân lực am hiểu luật tài sản số còn hạn chế. Việc triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu về luật crypto phản ánh nỗ lực xây dựng năng lực xử lý các vụ việc phức tạp trong giai đoạn tới.
Crypto và bài toán trừng phạt
Ở bình diện quốc tế, công ty phân tích blockchain Chainalysis từng ước tính Nga, Triều Tiên và Iran có liên quan đến khoảng 100 tỷ USD giao dịch bị cho là nhằm né tránh lệnh trừng phạt. Trong bối cảnh đó, việc “định danh” và kiểm soát crypto chặt chẽ hơn cũng giúp Moscow củng cố vị thế pháp lý trước áp lực bên ngoài.
Theo BingX, đạo luật mới phản ánh nỗ lực đưa thị trường crypto từ trạng thái vận hành tự do vào trật tự quản lý. Khi tài sản số được xác lập rõ ràng trong hệ thống pháp luật, nhà nước có thêm công cụ kiểm soát dòng tiền và rủi ro tuân thủ. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa chi phí tuân thủ và rủi ro pháp lý đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp crypto tại Nga sẽ gia tăng đáng kể trong thời gian tới.
