Bộ Tài chính cùng Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa đưa ra một bước đi mang tính lịch sử đối với thị trường tài chính số tại Việt Nam thông qua dự thảo Nghị định sửa đổi về xử phạt vi phạm hành chính.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong văn bản lần này là việc chính thức đưa các hành vi vi phạm liên quan đến tài sản mã hóa vào tầm ngắm, với khung hình phạt tiền được đề xuất lên đến hàng tỷ đồng. Đây được xem là động thái quyết liệt nhằm lập lại trật tự cho một thị trường vốn dĩ hoạt động tự phát và tiềm ẩn nhiều rủi ro trong suốt thời gian qua.
BingX: nền tảng giao dịch đáng tin cậy với hàng loạt quyền lợi dành cho người dùng ở mọi cấp độ.
Lấp đầy khoảng trống pháp lý cho thị trường tỷ đô
Theo nhận định từ cơ quan quản lý, việc ban hành các chế tài xử phạt vào thời điểm này là vô cùng cấp thiết. Động thái này không chỉ nhằm hiện thực hóa Nghị quyết của Chính phủ về việc thí điểm quản lý thị trường tài sản mã hóa, mà còn giải quyết bài toán nan giải về sự thiếu hụt khung pháp lý cụ thể.
Thực tế cho thấy, Việt Nam đang nằm trong nhóm ba quốc gia có lượng người dùng tham gia giao dịch tiền số đông đảo nhất thế giới. Tuy nhiên, do chưa có quy định rõ ràng, phần lớn các hoạt động giao dịch vẫn diễn ra ở dạng không chính thức, để lại nhiều hệ lụy cho nhà đầu tư khi xảy ra tranh chấp hoặc lừa đảo.
Dự thảo lần này đã bổ sung hẳn một mục riêng với 5 điều khoản mới, quy định chi tiết các lỗi vi phạm hành chính. Các nội dung bao gồm việc cung cấp dịch vụ, tổ chức thị trường giao dịch, nghĩa vụ báo cáo, công bố thông tin và đặc biệt là các hành vi giao dịch trái phép.
Nhận diện chiêu trò "thổi giá" và thao túng thị trường
Một trong những nội dung quan trọng nhất của dự thảo là việc định nghĩa rõ ràng thế nào là thao túng thị trường tài sản mã hóa. Bộ Tài chính đã chỉ mặt đặt tên 5 nhóm hành vi điển hình thường thấy của các đội lái hoặc cá mập trên thị trường.
Đầu tiên là việc tạo cung cầu giả tạo bằng cách sử dụng các tài khoản có liên kết để mua đi bán lại liên tục, khiến nhà đầu tư lầm tưởng thị trường đang sôi động. Tiếp đến là hành vi thông đồng trong giao dịch mua bán mà thực chất không làm thay đổi quyền sở hữu tài sản.
Các hành vi lôi kéo, cấu kết đặt lệnh để đẩy giá lên cao hoặc dìm giá xuống thấp cũng bị liệt vào danh sách cấm. Ngoài ra, việc đưa ra các phát ngôn gây nhiễu loạn thị trường sau khi đã âm thầm mua gom hoặc bán khống, hay tung tin đồn thất thiệt để trục lợi cũng sẽ bị xử lý nghiêm khắc.
Mức phạt tiền cho các hành vi thao túng này dự kiến dao động từ 1,5 đến 2 tỷ đồng. Bên cạnh phạt tiền, các tổ chức cung cấp dịch vụ nếu vi phạm còn đối mặt với nguy cơ bị đình chỉ hoạt động kinh doanh từ 3 đến 5 tháng, một hình phạt có thể gây ảnh hưởng nặng nề đến uy tín và doanh thu của doanh nghiệp.
Siết chặt quy định về thông tin nội bộ và trách nhiệm nhà đầu tư
Không chỉ dừng lại ở việc thao túng giá, dự thảo còn nhắm đến hành vi giao dịch dựa trên thông tin nội bộ. Nếu cá nhân hoặc tổ chức sử dụng những thông tin chưa được công bố, có khả năng tác động lớn đến giá cả để mua bán trục lợi cho bản thân hoặc "phím hàng" cho người khác, họ sẽ phải đối mặt với các án phạt hành chính nghiêm minh.
Đối với các đơn vị cung cấp dịch vụ, dự thảo yêu cầu sự minh bạch tuyệt đối. Các vi phạm như không xác minh kỹ danh tính khách hàng (KYC), quảng cáo sai sự thật gây hiểu lầm, hay nghiêm trọng hơn là không tách bạch tài sản của khách hàng với tài sản của sàn giao dịch đều nằm trong khung xử phạt từ 300 triệu đến 2 tỷ đồng. Điều này nhằm ngăn chặn tình trạng sàn giao dịch âm thầm sử dụng tiền của người dùng vào mục đích khác.
Về phía nhà đầu tư cá nhân, dự thảo cũng đặt ra những ràng buộc nhất định để bảo vệ quyền lợi chính đáng của họ. Theo đó, nếu nhà đầu tư không mở tài khoản và thực hiện chuyển tài sản về các đơn vị lưu ký, giao dịch tại các tổ chức đã được cấp phép, họ có thể bị phạt từ 100 triệu đến 200 triệu đồng. Quy định này khuyến khích người dân tham gia vào các nền tảng chính thống, nơi được pháp luật bảo hộ.
Việc hoàn thiện khung xử phạt này được kỳ vọng là bước đệm vững chắc để xây dựng một thị trường tài sản số minh bạch, an toàn và được kiểm soát chặt chẽ tại Việt Nam trong tương lai gần. Hiện tại, Bộ Tài chính vẫn đang tiếp tục lấy ý kiến đóng góp để hoàn thiện dự thảo trước khi trình Chính phủ xem xét ban hành chính thức.
