Mark Zuckerberg là một trong những người giàu nhất thế giới, với khối tài sản gắn liền với Meta (công ty mẹ của Facebook). Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, CEO này chỉ nhận mức lương tượng trưng 1 USD mỗi năm. Không chỉ Zuckerberg, nhiều lãnh đạo công nghệ và tỷ phú Mỹ cũng lựa chọn cách trả lương tương tự. Vậy vì sao những người đã quá giàu lại không nhận lương cao?
Trước hết, cần hiểu rõ rằng lương 1 USD chỉ là mức lương cơ bản theo hợp đồng lao động. Theo các hồ sơ công bố với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), Mark Zuckerberg đã chọn mức lương này từ năm 2013.
Điều đó không đồng nghĩa với việc ông không có thu nhập. Báo cáo tài chính cho thấy Zuckerberg vẫn nhận các khoản thù lao khác, chủ yếu liên quan đến chi phí an ninh cá nhân và di chuyển, có tổng giá trị lên tới hàng chục triệu USD mỗi năm. Quan trọng hơn, nguồn thu nhập lớn nhất của ông đến từ cổ phiếu Meta, không phải tiền lương.
Theo phân tích của CNN Money và Forbes, phần lớn các CEO nhận lương 1 USD đều là người sáng lập hoặc cổ đông kiểm soát doanh nghiệp. Với họ, giá trị tài sản phụ thuộc trực tiếp vào giá cổ phiếu.
Mark Zuckerberg, Larry Page hay Sergey Brin đều sở hữu lượng cổ phần đủ lớn để hưởng lợi trực tiếp khi công ty tăng trưởng. Vì vậy, thay vì nhận lương tiền mặt cao, họ chọn gắn thu nhập của mình với hiệu quả kinh doanh dài hạn.
Cách làm này cũng gửi đi một thông điệp rõ ràng tới nhà đầu tư: lợi ích của CEO gắn chặt với lợi ích cổ đông.
Một lý do khác thường được các chuyên gia tài chính nhắc tới là tối ưu thuế. Tại Mỹ, tiền lương chịu thuế thu nhập cá nhân ở mức cao, trong khi thu nhập từ cổ phiếu, đặc biệt là lợi nhuận vốn dài hạn, có thể được đánh thuế theo cách khác.
Theo Forbes, với những tỷ phú nắm giữ cổ phần lớn, việc hạn chế lương tiền mặt giúp họ giảm thuế thu nhập hàng năm, trong khi tài sản vẫn tăng nhờ cổ phiếu. Tuy nhiên, đây không phải “lách luật”, mà là lựa chọn hợp pháp trong khuôn khổ hệ thống thuế hiện hành.
Việc CEO chỉ nhận lương 1 USD cũng mang ý nghĩa biểu tượng và truyền thông. Trong bối cảnh chênh lệch giàu nghèo và mức lương lãnh đạo thường bị dư luận soi xét, một mức lương tượng trưng giúp giảm áp lực dư luận và tạo hình ảnh lãnh đạo “không vì tiền lương”.
Theo Business Insider, chiến lược này từng được nhiều CEO sử dụng trong giai đoạn công ty gặp khó khăn hoặc đang tái cấu trúc, nhằm thể hiện sự đồng hành với cổ đông và nhân viên.
Dù được nhắc đến nhiều, lương 1 USD không phải mô hình phổ biến cho mọi CEO. Phần lớn lãnh đạo doanh nghiệp vẫn nhận lương và thưởng tiền mặt cao, đặc biệt ở các ngành tài chính, sản xuất hay năng lượng.
Mô hình lương tượng trưng chủ yếu xuất hiện ở các công ty công nghệ lớn, nơi nhà sáng lập nắm quyền kiểm soát và sở hữu cổ phần áp đảo. Với những CEO thuê ngoài, lương tiền mặt vẫn là nguồn thu nhập chính.
